Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12303:2018 Bảo vệ bức xạ - Thực hành đo liều trong xử lý bức xạ

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12303:2018 về Đo liều trong xử lý bức xạ

Ngày 28/12/2018, Bộ Khoa học và Công nghệ đã công bố Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12303:2018, hoàn toàn tương đương với tiêu chuẩn ISO/ASTM 52628:2013, quy định về thực hành đo liều trong xử lý bức xạ. Tiêu chuẩn này có hiệu lực từ ngày công bố.

Tiêu chuẩn TCVN 12303:2018 áp dụng cho việc thực hiện các phép đo liều hấp thụ trong quá trình xử lý bức xạ, liên quan đến các ứng dụng như tiệt trùng thiết bị y tế và xử lý thực phẩm. Tiêu chuẩn này không chỉ quy định về các yêu cầu cơ bản cho phép đo mà còn hướng dẫn về việc lựa chọn các hệ đo liều.

Phạm vi và đối tượng áp dụng

TCVN 12303:2018 quy định các yêu cầu cơ bản liên quan đến đo liều hấp thụ trong các ứng dụng bức xạ sử dụng electron hoặc photon, chẳng hạn như bức xạ gamma và tia X. Tiêu chuẩn này không áp dụng cho đo liều cá nhân hoặc y tế cũng như không đề cập đến hệ đo liều chuẩn sơ cấp.

Yêu cầu về hiệu chuẩn và độ không đảm bảo

Tiêu chuẩn yêu cầu các hệ đo liều phải được hiệu chuẩn theo tiêu chuẩn liên quan và cần thiết lập hồ sơ về độ không đảm bảo. Mỗi phép đo liều cần được đánh giá độ không đảm bảo để đảm bảo tính chính xác. Liều hấp thụ phải được đo bằng hệ đo liều có khả năng liên kết với các chuẩn quốc gia hoặc quốc tế.

Phân loại hệ đo liều

Tiêu chuẩn TCVN 12303:2018 phân loại hệ đo liều thành hai loại: hệ đo liều chuẩn quy chiếu (được sử dụng để hiệu chuẩn các hệ đo khác) và hệ đo liều thường quy (dùng trong các phép đo thường xuyên). Các hệ này có độ không đảm bảo khác nhau, thường là khoảng ±3% đối với hệ chuẩn và ±6% đối với hệ thường quy.

Hệ đo liều và các thành phần

Hệ đo liều bao gồm các liều kế, thiết bị đo, tài liệu quy trình và các dụng cụ phụ trợ. Việc lựa chọn hệ đo sẽ phụ thuộc vào tính chất của ứng dụng và các yêu cầu cụ thể.

Tiêu chuẩn này cũng yêu cầu người sử dụng phải chịu trách nhiệm thiết lập biện pháp an toàn và vệ sinh lao động trong quá trình áp dụng.

Tiêu chuẩn TCVN 12303:2018 là một tài liệu quan trọng nhằm chuẩn hóa quy trình đo liều trong xử lý bức xạ, giúp đảm bảo an toàn và hiệu quả trong các ứng dụng bức xạ thương mại và nghiên cứu.