Chỉ thị 01/CT-UBND Hà Nội 2026 tăng cường phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn

CHỈ THỊ
Về việc tăng cường công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 trên địa bàn thành phố Hà Nội

^{________________________}

Trong 02 năm 2024, 2025 trên địa bàn Thành phố đã xảy ra nhiều hiện tượng thiên tai mưa, bão, lũ mạnh bất thường, bao gồm cả những đợt lũ lịch sử, vượt thiết kế; tình hình úng ngập, ô nhiễm, cháy, nổ vẫn còn nhiều phức tạp gây ra những ảnh hưởng, thiệt hại về người và tài sản. Các cấp ủy Đảng, chính quyền, cả hệ thống chính trị của Thủ đô, các lực lượng chức năng đã được huy động, tham gia phòng, chống, khắc phục những thiệt hại do sự cố thiên tai. Tuy nhiên, công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn vẫn còn một số hạn chế, bất cập liên quan đến quá trình chuẩn bị, phối hợp, hiệp đồng khi triển khai áp dụng chính quyền địa phương 02 cấp.

Trước bối cảnh biến đổi khí hậu, thiên tai, thời tiết được dự báo sẽ tiếp tục diễn biến cực đoan, khó lường; cùng với các thách thức về an ninh nguồn nước, ô nhiễm môi trường, dịch bệnh, các thảm họa, sự cố,… ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn, sự phát triển bền vững của Thủ đô. Nhằm tiếp tục phát huy nguyên tắc cơ bản “phòng ngừa chủ động, ứng phó kịp thời, khắc phục khẩn trương, hiệu quả các tình huống thiên tai, sự cố”, góp phần quan trọng thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng các cấp cũng như nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và giai đoạn 2026-2030, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố chỉ thị:

1. Các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thành phố thực hiện một số nhiệm vụ sau:

- Tăng cường quán triệt, thông tin, tuyên truyền hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ đạo, hướng dẫn về phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; xác định phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Chú trọng, tập trung hoàn thành các nhiệm vụ theo chỉ đạo của Ban Bí thư tại Kết luận số 213-KL/TW ngày 21/11/2025 về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2020 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai và các Kế hoạch triển khai thực hiện của Ủy ban nhân dân Thành phố. Chủ động đấu tranh, phản bác các thông tin sai lệch, xuyên tạc về tình hình thiên tai và công tác cứu hộ, cứu nạn; bảo đảm an ninh tư tưởng, ổn định tâm lý xã hội.

- Tổ chức tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025, xác định phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026; rà soát củng cố, kiện toàn, phân công nhiệm vụ cụ thể các thành viên, bộ máy chỉ huy và lực lượng tham gia công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn ở các ngành, các cấp.

- Tập trung xây dựng, phê duyệt các phương án, kế hoạch phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026 theo phương châm "4 tại chỗ" đảm bảo rõ người, rõ việc, rõ vị trí để sẵn sàng triển khai ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố khi có tình huống xảy ra; chủ động tập huấn, diễn tập thực hành theo kế hoạch đảm bảo tính chủ động, không để xảy ra bị động, bất ngờ.

- Chủ động rà soát, đề xuất, huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực từ ngân sách nhà nước, các quỹ, nguồn viện trợ, tài trợ và sự tham gia đóng góp của các tổ chức, cá nhân để đầu tư, tu bổ, sửa chữa, nâng cấp cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, vật tư thiết yếu phục vụ công tác phòng, chống thiên tai, cứu hộ, cứu nạn. Ưu tiên, tập trung khắc phục, xử lý khẩn cấp, triệt để các sự cố đê điều, hồ chứa nước xung yếu, hạ tầng giao thông, cấp thoát nước, hệ thống lưới điện, thông tin liên lạc, y tế để phòng, chống khắc phục hậu quả thiên tai và cứu hộ, cứu nạn.

- Đẩy mạnh, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số để nâng cao năng lực cảnh báo, dự báo, theo dõi, giám sát thiên tai, sự cố; tăng cường hiệu quả trong công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

- Thường xuyên kiểm tra, giám sát phát hiện sự cố và các tình huống bất lợi; chủ động, kịp thời, quyết liệt triển khai các biện pháp ứng phó, xử lý giờ đầu, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn để đảm bảo an toàn tối đa cho người và tài sản; nhất là khi xảy ra bão mạnh, lũ, mưa lớn, ngập lụt, sạt lở đất; đồng thời lưu ý các địa điểm, thời gian diễn ra lễ hội, các ngày lễ lớn, các hoạt động chính trị, đối ngoại diễn ra trong năm 2026 trên địa bàn Thủ đô.

- Tổ chức trực ban, theo dõi chặt chẽ diễn biến từng tình huống thời tiết, thiên tai, sự cố; đảm bảo thông tin thông suốt; thực hiện nghiêm túc chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất.

2. Một số nhiệm vụ cụ thể:

2.1. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Thành phố:

Tham mưu giúp Ủy ban nhân dân Thành phố chỉ huy, điều hành toàn diện công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trong nhiệm vụ phòng thủ dân sự trên địa bàn Thành phố. Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, hướng dẫn các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị triển khai các hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố và tìm kiếm cứu nạn.

2.2. Bộ Tư lệnh Thủ đô (Cơ quan Thường trực của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự Thành phố):

Chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các sở, ngành, cơ quan, đơn vị có liên quan thường xuyên rà soát, tham mưu công tác chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các cấp, các ngành, các cơ quan, đơn vị thực hiện hiệu quả nhiệm vụ phòng thủ dân sự bao gồm cả công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn trên địa bàn Thành phố;

Tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện Kế hoạch hiệp đồng sử dụng lực lượng, phương tiện làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn với các đơn vị quân đội, công an trên địa bàn Thành phố năm 2026;

Chủ động, sẵn sàng lực lượng, phương tiện ứng phó kịp thời, hiệu quả các tình huống thiên tai, sự cố và công tác tìm kiếm cứu nạn trên địa bàn Thành phố theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

2.3. Sở Nông nghiệp và Môi trường:

Tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện hiệu quả Kế hoạch phòng, chống thiên tai đến năm 2030, Phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai trên địa bàn Thành phố và các chương trình, kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai, sự cố năm 2026 theo lĩnh vực chuyên môn theo chức năng, nhiệm vụ của ngành nông nghiệp, môi trường; sẵn sàng phối hợp, hướng dẫn các địa phương, đơn vị ứng phó, khắc phục hậu quả khi có tình huống thiên tai, sự cố xảy ra;

Tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng khoa học công nghệ trong tham mưu chỉ đạo, điều hành; tổ chức theo dõi, giám sát chặt chẽ tình hình thời tiết, thiên tai để phối hợp trong công tác dự báo, cảnh báo, thông tin kịp thời cho các cơ quan chức năng và người dân biết chủ động triển khai ứng phó, giảm thiểu thiệt hại do thiên tai;

Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương rà soát, cập nhật, hoàn thiện kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai; nhất là kiểm tra, đôn đốc công tác bảo đảm “4 tại chỗ” phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương và công tác bảo đảm an toàn lĩnh vực nông nghiệp môi trường, đặc biệt là an toàn hồ đập thủy lợi, hệ thống đê điều và các hoạt động sản xuất nông nghiệp;

Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá hiện trạng công trình đê điều, thủy lợi để kịp thời phát hiện, tham mưu chỉ đạo xử lý những sự cố, hư hỏng xảy ra. Phối hợp chặt chẽ với Ủy ban nhân dân cấp xã và các đơn vị liên quan trong công tác ngăn ngừa, xử lý vi phạm; áp dụng các biện pháp đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai đảm bảo chất lượng, tiến độ; có phương án bảo vệ công trình ứng phó thiên tai trong mùa mưa, bão, lũ;

Chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan tham mưu quản lý, sử dụng Quỹ phòng, chống thiên tai trên địa bàn Thành phố đúng quy định;

Thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, tổng hợp kết quả thực hiện Chỉ thị của các cấp, các ngành; kịp thời tham mưu, đề xuất, báo cáo Ủy ban nhân dân Thành phố.

2.4. Công an thành phố Hà Nội:

Tham mưu xây dựng và tổ chức thực hiện các kế hoạch, phương án bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ an toàn tuyệt đối các sự kiện chính trị, đối ngoại, văn hóa, xã hội trên địa bàn; các kế hoạch, phương án phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ trên địa bàn Thành phố; chỉ đạo công an ở cơ sở chủ động triển khai lực lượng, phương tiện hỗ trợ Nhân dân phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; hướng dẫn, phân luồng, điều tiết giao thông khi có tình huống thiên tai, sự cố xảy ra; chỉ đạo lực lượng công an xử lý, phối hợp các đơn vị kiểm tra, xử lý nghiêm các vi phạm pháp luật về phòng cháy, chữa cháy, đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai.

Phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, các chủ rừng, các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức xây dựng và diễn tập phương án phòng cháy, chữa cháy rừng.

2.5. Sở Xây dựng:

Chủ trì phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, bổ sung, hoàn chỉnh Kế hoạch triển khai công tác phòng, chống úng ngập nội thành; phòng, chống, khắc phục cây đổ trên các tuyến đường đô thị; đảm bảo an toàn điện chiếu sáng công cộng, cung cấp nước sạch; phối hợp Ủy ban nhân dân cấp xã (đơn vị chủ trì), các cơ quan, đơn vị liên quan rà soát, kiểm tra, thống kê các khu nhà tập thể, nhà chung cư đã xuống cấp, các khu nhà không đảm bảo an toàn, các công trình đang xây dựng để có phương án xử lý, phòng chống khi có mưa, bão, lũ xảy ra; phối hợp Ủy ban nhân dân cấp xã bố trí địa điểm sơ tán người, tài sản ra khỏi các công trình không đảm bảo an toàn; phối hợp các cơ quan, đơn vị liên quan và các địa phương rà soát, có các biện pháp bảo đảm an toàn phòng, chống thiên tai đối với các công trình kết cấu hạ tầng giao thông, hạ tầng kỹ thuật đô thị khi có mưa, bão, lũ xảy ra;

Phối hợp Công an thành phố Hà Nội xây dựng, tổ chức thực hiện phương án phân luồng giao thông; bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư, thiết bị đối với những khu vực trọng yếu để đảm bảo an toàn giao thông và sẵn sàng khắc phục hậu quả khi xảy ra bão, lũ, mưa lớn, sự cố.

2.6. Sở Tài chính:

Căn cứ khả năng cân đối ngân sách, trên cơ sở đề xuất của các đơn vị, tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố bố trí kinh phí để thực hiện theo đúng các quy định hiện hành của Nhà nước.

2.7. Sở Y tế:

Chuẩn bị lực lượng cán bộ y tế, cơ số thuốc, phương tiện, vật tư, trang thiết bị đáp ứng yêu cầu cấp cứu, khám chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh và khắc phục hậu quả, bảo đảm sức khỏe Nhân dân trước, trong và sau thiên tai, sự cố;

Phối hợp với Sở Công Thương, Ủy ban nhân dân các phường, xã triển khai công tác cứu trợ, đảm bảo đời sống Nhân dân ở những khu vực bị ảnh hưởng bởi thiên tai, sự cố.

2.8. Sở Khoa học và Công nghệ:

Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đơn vị liên quan tham mưu Ủy ban nhân dân Thành phố xây dựng, cập nhật, tổ chức thực hiện kế hoạch, phương án để sẵn sàng xử lý, kịp thời ứng phó sự cố bức xạ, hạt nhân. Chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc công tác ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng hệ thống thông tin liên lạc phục vụ công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn.

2.9. Sở Văn hóa và Thể thao:

Chủ trì phối hợp, hướng dẫn cơ quan báo chí, chỉ đạo hệ thống thông tin cơ sở tăng thời lượng tin bài, bổ sung đa dạng các hình thức tuyên truyền, phổ biến về tình hình thời tiết, thiên tai, sự cố, các biện pháp, kiến thức, kỹ năng về công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, tình hình xử lý vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai trên địa bàn Thành phố.

2.10. Sở Công Thương:

Chủ trì, phối hợp các sở, ngành, đơn vị liên quan chỉ đạo, tổ chức dự trữ đầy đủ lương thực, hàng hóa, vật tư thiết yếu, sẵn sàng chi viện, cứu trợ đảm bảo đời sống Nhân dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, sự cố; xây dựng, triển khai phương án hỗ trợ tiêu thụ nông sản cho nông dân ở những vùng bị ảnh hưởng của thiên tai, dịch bệnh. Phối hợp với Tổng Công ty Điện lực Thành phố chỉ đạo công tác bảo đảm an toàn hệ thống truyền tải điện và bảo đảm an toàn hạ tầng cung cấp điện trong mùa mưa bão.

2.11. Sở Giáo dục và Đào tạo:

Chủ trì, phối hợp các sở, ngành liên quan, Ủy ban nhân dân các phường, xã triển khai Kế hoạch, biện pháp bảo đảm an toàn cho giáo viên, học sinh bao gồm cả việc chủ động điều chỉnh linh hoạt thời khóa biểu khi có thiên tai, sự cố xảy ra; đặc biệt lưu ý thời gian diễn ra các kỳ thi, tuyển sinh và tại các khu vực hàng năm thường xuyên bị ảnh hưởng của mưa, lũ, bão trên địa bàn Thành phố. Chủ động lồng ghép tuyên truyền, phổ biến các biện pháp phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hậu quả thiên tai, sự cố, tai nạn thương tích vào chương trình giảng dạy ở các cấp học, các buổi sinh hoạt ngoại khóa để nâng cao nhận thức, hiểu biết của giáo viên, học sinh.

2.12. Tổng Công ty Điện lực thành phố Hà Nội:

Thường xuyên kiểm tra, đảm bảo tình trạng vận hành an toàn, ổn định hệ thống điện, trạm biến thế, công trình điện lực; kịp thời sửa chữa, khắc phục sự cố bảo đảm cung cấp điện đầy đủ, an toàn phục vụ sản xuất, sinh hoạt của Nhân dân trong mùa mưa bão; ưu tiên cấp cho các trạm bơm tiêu hoạt động phục vụ tiêu úng ngập.

2.13. Ủy ban nhân dân phường, xã:

 Khẩn trương tổ chức tổng kết nhiệm vụ phòng thủ dân sự bao gồm cả công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2025, xác định phương hướng nhiệm vụ trọng tâm năm 2026; rà soát củng cố, kiện toàn, phân công nhiệm vụ cho các thành viên Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự, lực lượng xung kích phòng, chống thiên tai và lực lượng tham gia công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn ở cấp xã;

Tập trung hoàn thành xây dựng, phê duyệt và triển khai hiệu quả Kế hoạch phòng, chống thiên tai giai đoạn 2026-2030, Phương án ứng phó thiên tai theo cấp độ rủi ro thiên tai năm 2026 và các kế hoạch, phương án phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cứu trợ đảm bảo đời sống Nhân dân khác theo quy định, phù hợp với tình hình cụ thể của địa phương;

Triển khai cập nhật đầy đủ, kịp thời thông tin về tình hình thời tiết, thiên tai; tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn cho người dân các biện pháp, kỹ năng phòng, chống thiên tai, nhất là mưa, bão, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, lốc, sét đến người dân để chủ động ứng phó bảo đảm an toàn;

Thường xuyên kiểm tra, rà soát, đánh giá hiện trạng các khu vực nguy hiểm, các trọng điểm, xung yếu, các công trình đê điều, thủy lợi, cơ sở hạ tầng và các công trình phòng, chống thiên tai; chú trọng khu vực, công trình có nguy cơ sạt lở đất, lũ quét, ngập lụt, cháy, nổ, sập đổ công trình… để kịp thời phát hiện vi phạm, hư hỏng, sự cố, nguy cơ mất an toàn; tổ chức lực lượng và thực hiện công tác tuần tra, canh gác bảo vệ đê điều trong mùa lũ theo quy định để phát hiện, xử lý kịp thời ngay từ giờ đầu các sự cố xảy ra. Khi có tình huống xảy ra, chủ động sơ tán, di dời, có biện pháp bảo đảm an toàn về người, tài sản đồng thời đặc biệt lưu ý đến các đối tượng dễ bị tổn thương và sẵn sàng triển khai hỗ trợ, cứu trợ nước sạch, thực phẩm, nhu yếu phẩm, bảo đảm đời sống người dân;

Tăng cường phối hợp với các đơn vị quân đội, công an đóng quân trên địa bàn, các đơn vị được cấp trên tăng cường, phối thuộc xây dựng, triển khai kế hoạch hiệp đồng sử dụng lực lượng, phương tiện làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn;

Chủ trì, phối hợp chặt chẽ các sở, ngành, đơn vị liên quan kiểm tra, phát hiện, xây dựng kế hoạch xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi, phòng chống thiên tai, phòng chống cháy nổ, an ninh trật tự... còn tồn đọng trên địa bàn theo đúng quy định pháp luật; phát hiện và có giải pháp ngăn chặn, xử lý kịp thời vi phạm mới phát sinh.

3. Đề nghị các cấp ủy Đảng, các tổ chức chính trị xã hội, kinh tế, đoàn thể, các cơ quan, đơn vị trên địa bàn Thành phố chỉ đạo, vận động cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, hội viên, đoàn viên và Nhân dân tích cực tham gia làm tốt công tác phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại địa phương, đơn vị và trên toàn địa bàn Thành phố./.