Công văn 6321/BQP-TM của Bộ Quốc phòng về tăng cường quản lý tàu bay không người lái, các phương tiện bay siêu nhẹ

Ngày 28 tháng 3 năm 2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 36/2008/NĐ-CP về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ (gọi tắt là Nghị định số 36 của Chính phủ). Sau 07 năm thực hiện, các tổ chức, cá nhân cơ bản chấp hành tốt các quy định về quản lý, cấp phép bay, nhập khẩu, kinh doanh tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ, giảm thiểu các hoạt động bay tự do, tự phát, góp phần bảo đảm an toàn, an ninh hàng không và trật tự trị an xã hội.

Tuy nhiên, ở một số tỉnh, thành phố đang có nhu cầu sử dụng các phương tiện bay siêu nhẹ phục vụ cho các mục đích vui chơi thể thao, hướng nghiệp giáo dục quốc phòng và phục vụ kinh tế, xã hội. Do đặc điểm nổi bật của phương tiện bay này là hoạt động ở tốc độ nhỏ và độ cao thấp, chủ yếu bay ngoài đường hàng không, không cần bảo đảm đường băng, sân đỗ cố định và không yêu cầu cao về bảo đảm kỹ thuật hàng không..., đã xuất hiện hoạt động bay siêu nhẹ có tính tự phát, hoặc có một số tổ chức, cá nhân tự nhập khẩu, sản xuất, lắp ráp, kinh doanh các phương tiện bay siêu nhẹ khi chưa xin phép các cơ quan có thẩm quyền. Đối với các Câu lạc bộ Hàng không, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, trình độ kỹ thuật non kém, biên chế và tổ chức hoạt động chưa hợp lý, chưa linh hoạt, vì vậy không tạo sự hấp dẫn để thu hút được các tầng lớp nhân dân và thanh thiếu niên tham gia, không thể hội nhập Quốc tế để xây dựng Câu lạc bộ Hàng không phát triển theo hướng xã hội hóa, dẫn đến số lượng hội viên cũng giảm dần sang hoạt động tự do....

Các hoạt động trên tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm cho các hoạt động bay quân sự và dân dụng, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội, tạo điều kiện cho các thế lực thù địch lợi dụng làm phương tiện để thực hiện các hành vi gây ảnh hưởng đến tình hình an ninh chính trị (thả truyền đơn, tờ rơi, chất cháy, chất nổ, đe dọa đến an ninh, quốc phòng...) nhất là vào các dịp cao điểm, lễ, tết. Hiện nay, qua theo dõi của các cơ quan chức năng và phản ánh của quần chúng nhân dân, còn tồn tại một số điểm tổ chức bay không có phép bay như: Tại Công viên Thống Nhất, Xuân Đỉnh (Hà Nội); khu Cát Lái (Quận 2), khu Cầu Đỏ (Quận 7), Đông Hưng Thuận (Quận 12), khu Cầu An Hạ (huyện Củ Chi) thuộc thành phố Hồ Chí Minh; khu phố Thống Nhất, thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dương; khu vực Đồng Nghệ (huyện Hòa Vang), khu Công nghiệp Hòa Khánh (Quận Liên Chiểu) thuộc thành phố Đà Nẵng ....Ngoài ra, còn có nhiều nhóm chơi dù lượn tự do hoặc núp dưới danh nghĩa đoàn thể tự phát tổ chức các hoạt động bay không có kế hoạch, không có dự báo thông báo bay theo quy định, các cơ quan chức năng chưa kịp thời ngăn chặn, báo cáo và chưa phối hợp chặt chẽ với chính quyền sở tại để xử lý theo quy định.

Đặc biệt trong ngày 31 tháng 5 và ngày 21 tháng 6 năm 2015, đã xảy ra 02 vụ tại Hà Nội, Lữ đoàn 144/Bộ Tổng Tham mưu đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn. Do cả 02 trường hợp trên, trước khi tổ chức bay đã không xin cấp phép bay của cơ quan có thẩm quyền (Cục Tác chiến/Bộ Tổng Tham mưu), bay trong khu vực cấm bay Hà Nội, vi phạm quy định tại Điều 14 Nghị định số 36 của Chính phủ; vì vậy, các cơ quan chức năng Bộ Quốc phòng đã lập biên bản, tạm thời thu giữ phương tiện để phục vụ công tác điều tra.

Từ thực tế trên, để tăng cường sự hiểu biết và thực hiện đúng quy định của Chính phủ về quản lý hoạt động bay nêu trên nhằm đảm bảo quốc phòng, an ninh, an toàn hàng không chung và trật tự trị an xã hội trên phạm vi cả nước, Bộ Quốc phòng có ý kiến như sau:

- Đề nghị các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện tốt công tác tuyên truyền, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân thuộc quyền nắm, hiểu và thực hiện đúng quy định tại Nghị định số 36 của Chính phủ; theo đó, các tổ chức, cá nhân trước khi bay phải thực hiện xin phép bay và chỉ được tổ chức bay khi đã được cấp phép; khi có nhu cầu nhập khẩu, xuất khẩu, thiết kế sản xuất, thử nghiệm, kinh doanh các loại tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ phải có văn bản đề nghị Bộ Quốc phòng chấp thuận trước khi trình cấp có thẩm quyền quyết định. Phối hợp với các đơn vị quân đội, công an trên địa bàn để quản lý chặt chẽ các loại hình hoạt động của tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ.

- Đề nghị Bộ Tài chính, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo cơ quan chức năng thuộc quyền chỉ giải quyết thủ tục xuất, nhập khẩu, cấp giấy phép sản xuất, kinh doanh tàu bay không người lái và các phương tiện bay siêu nhẹ cho các tổ chức, cá nhân khi đã có văn bản chấp thuận của Bộ Quốc phòng theo đúng quy định tại Khoản 2 Điều 4 Nghị định số 36 của Chính phủ.

- Các Quân khu, Quân đoàn, Quân chủng, Binh chủng, BTL Bộ đội Biên phòng, BTL Cảnh sát biển, BTL Thủ đô Hà Nội chỉ đạo các cơ quan quân sự thuộc quyền phối hợp với các cơ quan chức năng của các địa phương nơi đóng quân tăng cường công tác tuyên truyền, vận động các tổ chức, cá nhân thực hiện ký cam kết không vi phạm; tích cực kiểm tra, phát hiện và kịp thời xử lý kiên quyết theo thẩm quyền những hoạt động bay tự do, không có phép bay; khuyến khích, hướng dẫn các tổ chức, cá nhân tham gia các Câu lạc bộ Hàng không khu vực để đưa các phương tiện bay siêu nhẹ vào hoạt động đúng hướng theo Nghị định số 36 của Chính phủ.

Bộ Quốc phòng đề nghị các Bộ, ngành, UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và cơ quan, đơn vị phối hợp thực hiện./.