Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 6377:1998 Chi tiết lắp xiết - Thử xoắn và momen xoắn nhỏ nhất

TIÊU CHUẨN VIỆT NAM

TCVN 6377:1998

CHI TIẾT LẮP XIẾT – BULÔNG VÀ VÍT CÓ ĐƯỜNG KÍNH DANH NGHĨA TỪ 1 ĐẾN 10 MM – THỬ XOẮN VÀ MÔMEN XOẮN NHỎ NHẤT

Fasteners – Bolts and screws with nominal diameters 1 mm to 10 mm – Torsional test and minimum torques

1. Phạm vi áp dụng

Tiêu chuẩn này quy định phép thử xoắn để xác định mômen xoắn đứt của bu lông và vít có đường kính danh nghĩa từ 1 đến 10 mm, cấp bền 8.8 đến 12.9.

2. Thử xoắn

2.1. Nguyên lý

Xác định mômen xoắn đứt bằng cách kẹp bu lông hoặc vít được thử vào dụng cụ thử

2.2. Dụng cụ

2.2.1. Dụng cụ để thử xoắn được nêu trên hình 1

2.2.2. Mômen xoắn kế có một thang đo không vượt quá năm lần mômen xoắn đứt nhỏ nhất tương ứng. Sai lệch lớn nhất của mômen xoắn kế không vượt quá ± 7 % mômen xoắn nhỏ nhất được thử.

2.3. Điều kiện thử

Bu lông hoặc vít chỉ chịu tác động của tải trọng để đạt được mômen xoắt đứt nhỏ nhất trước khi xảy ra sự phá hủy. Kết quả thử không được chịu ảnh hưởng của ma sát ở đầu bu lông hoặc vít hoặc ma sát ở ren.

2.4. Phương pháp thử

Kẹp bu lông hoặc vít trong dụng cụ thử với chiều dày kẹp tối thiểu tương ứng với hai vòng ren và khoảng cách nhỏ nhất giữa đầu bu lông hoặc vít với đồ kẹp có ren bằng đường kính ren (xem hình 1).

Mômen xoắn được tăng liên tục khi thử.

3. Mômen xoắn đứt nhỏ nhất.

Dùng công thức sau để xác định mômen xoắn đứt nhỏ nhất

M_Bmin = t _Bmin . W_{p min}

với

và t _Bmin = XR_{m min}

trong đó

M_Bmin : mômen xoắn đứt nhỏ nhất (xem bảng 2);

t_B : độ bền xoắn;

W_p : mômen cản một cực;

d_3min : trị số nhỏ nhất của đường kính trong của ren ngoài;

R_m : độ bền kéo;

X : tỷ số độ bền bằng t_B/R_m

(xem bảng 1)

Bảng 1 – Tỷ số độ bền X

Bảng 2 – Mômen xoắn đứt nhỏ nhất

1) Các mômen xoắt đứt nhỏ nhất này ứng với bulông và vít có dung sai 6g, 6f và 6e.

Hình 1 - Ví dụ về dụng cụ để thử xoắn

4. Đánh giá thử xoắn

Bu lông hoặc vít được coi là đạt được yêu cầu thử xoắn nếu không phá hủy trước khi đạt tới mômen xoắn đứt nhỏ nhất đã quy định trong bảng 2.

Chú thích – Các mômen xoắn đứt nhỏ nhất không có giá trị đối với các vít có lỗ đặt chìa vặn sáu cạnh.