Nghị định 135/2026/NĐ-CP quy định ưu đãi cho điều độ hệ thống điện quốc gia

Chương I

QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Nghị định này quy định về các cơ chế, chính sách theo quy định tại điểm g và điểm h khoản 1 Điều 64, điểm e và điểm g khoản 1 Điều 65 của Luật Điện lực số 61/2024/QH15, bao gồm:

1. Cơ chế, chính sách ưu đãi để bảo đảm cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu khác phục vụ hoạt động điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành thị trường điện.

2. Cơ chế, chính sách ưu tiên nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao cho hoạt động điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành thị trường điện.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

1. Đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia.

2. Đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện.

3. Các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Nghị định này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện là doanh nghiệp độc lập giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế quốc dân, thực hiện quyền và nghĩa vụ của Đơn vị điều độ hệ thống điện quốc gia và Đơn vị điều hành giao dịch thị trường điện theo quy định tại Luật Điện lực số 61/2024/QH15 (hiện nay là Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia - NSMO).

2. Người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện bao gồm các chức danh:

a) Điều độ viên quốc gia;

b) Điều độ viên miền;

c) Kỹ sư phương thức hệ thống điện quốc gia;

d) Kỹ sư phương thức hệ thống điện miền;

đ) Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện quốc gia;

e) Kỹ sư SCADA/EMS hệ thống điện miền;

g) Kỹ sư trực ca Năng lượng tái tạo;

h) Kỹ sư Điều hành giao dịch thị trường điện.

Điều 4. Nguyên tắc thực hiện cơ chế, chính sách ưu đãi, ưu tiên

1. Ưu tiên đầu tư đồng bộ, hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và tự động hóa trong công tác điều độ, vận hành hệ thống điện và công tác điều hành giao dịch thị trường điện, phù hợp với quy mô, định hướng phát triển điện lực quốc gia từng thời kỳ và cấp độ thị trường điện cạnh tranh.

2. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được hưởng các cơ chế, chính sách ưu đãi, ưu tiên về nguồn nhân lực quy định tại Điều 8 của Nghị định này và các quy định khác của pháp luật có liên quan, được chi trả các khoản thu nhập tăng thêm, phúc lợi và bảo hiểm hưu trí bổ sung cho người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện.

3. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện có trách nhiệm bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, điều kiện làm việc an toàn, an ninh thông tin cho người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện theo cơ chế, chính sách quy định tại khoản 4 Điều 8 Nghị định này và các quy định khác của pháp luật có liên quan.

4. Các khoản thuê chuyên gia tư vấn, thu nhập tăng thêm cho người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện và chế độ bảo hiểm hưu trí bổ sung quy định tại Điều 8 Nghị định này được hạch toán vào chi phí, giá thành kinh doanh của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện và được tính để thu hồi trong giá dịch vụ điều độ vận hành hệ thống điện và giá dịch vụ điều hành giao dịch thị trường điện lực hằng năm.

Chương II

CƠ CHẾ, CHÍNH SÁCH ƯU ĐÃI, ƯU TIÊN VỀ CƠ SỞ HẠ TẦNG, CÁC HỆ THỐNG THIẾT YẾU KHÁC VÀ THU HÚT NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO

Điều 5. Danh mục cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu khác của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện và công tác điều hành giao dịch thị trường điện

1. Trụ sở Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện (bao gồm Trung tâm điều khiển chính và Trung tâm điều khiển dự phòng độc lập về vị trí cho cả cấp quốc gia và miền).

2. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật điều độ hệ thống điện.

3. Cơ sở hạ tầng kỹ thuật điều hành giao dịch thị trường điện.

4. Cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, an ninh mạng chuyên ngành trọng yếu.

5. Cơ sở hạ tầng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và quản trị nội bộ.

6. Cơ sở hạ tầng nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới.

Điều 6. Cơ chế, chính sách ưu đãi đầu tư cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu khác của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện và công tác điều hành giao dịch thị trường điện

1. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được ưu tiên đề xuất, tham gia và thực hiện các dự án đầu tư sử dụng vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA), vốn ODA không hoàn lại, vốn vay ưu đãi nước ngoài, trong nước hoặc vốn vay thương mại trong nước và quốc tế theo quy định của pháp luật.

2. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được cơ quan có thẩm quyền xem xét cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật về đất đai để bảo đảm hoạt động ổn định, an toàn, lâu dài và an ninh cho công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện.

Điều 7. Nguồn vốn đầu tư và cơ chế, chính sách ưu đãi huy động vốn

1. Nguồn vốn đầu tư các dự án cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu khác bao gồm:

a) Vốn chủ sở hữu;

b) Vốn đầu tư công;

c) Vốn vay thương mại trong và ngoài nước;

d) Vốn ODA, vốn vay ưu đãi nước ngoài được cấp phát hoặc vay lại từ ngân sách nhà nước, vốn vay được Chính phủ bảo lãnh.

đ) Các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.

2. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được ưu tiên tiếp nhận và khai thác các khoản viện trợ không hoàn lại không thuộc nguồn hỗ trợ phát triển chính thức của các cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài, các khoản tài trợ, tặng cho của các tổ chức, cá nhân trong nước dưới hình thức các khóa đào tạo chuyển giao công nghệ, tư vấn kỹ thuật, hội thảo chuyên ngành, công trình, thiết bị và các hạng mục kỹ thuật phù hợp với hạ tầng theo quy định của Chính phủ về quản lý và sử dụng viện trợ không hoàn lại không thuộc hỗ trợ phát triển chính thức của cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài dành cho Việt Nam. Các khoản hỗ trợ này được sử dụng phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm các giải pháp điều độ hệ thống điện, điều hành giao dịch thị trường điện và đào tạo phát triển nguồn nhân lực.

3. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được ưu tiên tiếp cận, sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài của Chính phủ để thực hiện các dự án được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt theo pháp luật về đầu tư công và nợ công với cơ chế tài chính theo quy định hiện hành.

4. Đối với các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu khác phục vụ công tác điều độ, vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện, trường hợp vay vốn thương mại trong nước hoặc vay vốn nước ngoài, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được ưu tiên xem xét cấp bảo lãnh bởi Chính phủ theo quy định của pháp luật về quản lý nợ công và các quy định có liên quan.

5. Trong vòng 03 năm kể từ ngày Nghị định này có hiệu lực, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được bổ sung và duy trì vốn điều lệ tối thiểu là 3.000 tỷ đồng để bảo đảm năng lực tài chính trong việc thu xếp và huy động vốn cho các dự án đầu tư cơ sở hạ tầng và các hệ thống thiết yếu. Việc tăng vốn điều lệ được thực hiện thông qua các hình thức: để lại lợi nhuận sau thuế còn lại sau khi trích lập và sử dụng các quỹ theo quy định; cấp vốn đầu tư công hoặc vốn ODA, dưới hình thức cấp phát cho các dự án đầu tư xây dựng. Trường hợp tiến độ tăng vốn điều lệ qua các dự án đầu tư không đáp ứng yêu cầu nêu trên, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được bổ sung vốn điều lệ từ ngân sách nhà nước và các nguồn vốn hợp pháp khác theo pháp luật để bảo đảm mức vốn điều lệ tối thiểu.

6. Trường hợp doanh nghiệp huy động vốn để thực hiện dự án dẫn đến tổng số nợ phải trả vượt quá 03 lần vốn chủ sở hữu được ghi trên báo cáo tài chính quý hoặc báo cáo tài chính năm gần nhất với thời điểm huy động vốn, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện có thể tiếp tục triển khai dự án sau khi đánh giá tình hình tài chính của dự án, xây dựng phương án vay, trả nợ khả thi và báo cáo Cơ quan đại diện chủ sở hữu giám sát việc sử dụng vốn và theo dõi nghĩa vụ trả nợ cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ hoặc khi hệ số nợ phải trả so với vốn chủ sở hữu giảm xuống dưới 03 lần.

7. Sau khi hoàn thành nghĩa vụ tài chính và trích lập đầy đủ các quỹ theo quy định của pháp luật, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được sử dụng phần lợi nhuận sau thuế còn lại để bổ sung vốn điều lệ, đầu tư và triển khai các dự án phục vụ hoạt động điều độ hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện theo danh mục được quy định tại Điều 5 Nghị định này. Phần lợi nhuận sau thuế không sử dụng vào mục đích nêu trên phải được nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định.

8. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được Nhà nước xem xét ưu tiên bố trí vốn để bổ sung vốn điều lệ thông qua hình thức giao đất và các tài sản khác gắn liền với đất phục vụ trực tiếp cho hoạt động điều độ hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện.

Điều 8. Cơ chế, chính sách ưu tiên nhằm thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao

1. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được thuê chuyên gia tư vấn trong nước theo thỏa thuận, tuy nhiên không vượt quá 1,5 lần so với mức lương chuyên gia theo quy định của Nhà nước. Trường hợp cần thiết thuê chuyên gia nước ngoài, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được phép thỏa thuận, áp dụng cơ chế, áp dụng mặt bằng trả thù lao thuê chuyên gia của các tổ chức tín dụng nước ngoài có văn phòng đại diện tại Việt Nam.

2. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được chi thu nhập tăng thêm (theo tỷ lệ 30% mức lương theo hệ số hiện hưởng) do doanh nghiệp xây dựng (không bao gồm phụ cấp) cho người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện và được trả cùng với kỳ lương hằng tháng.

3. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được chi trả cho người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện chế độ bảo hiểm hưu trí bổ sung trong suốt quá trình công tác tại Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện căn cứ vào điều kiện tài chính để quyết định hình thức, phạm vi và mức đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung.

4. Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện được xem xét áp dụng loại trừ, miễn hoặc giảm nhẹ trách nhiệm trường hợp phát sinh thiệt hại trong quá trình thực hiện nhiệm vụ khi người lao động trực tiếp thực hiện công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện thực hiện đúng các trách nhiệm như sau:

a) Chấp hành quyết định của cấp trên theo quy định về công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện;

b) Thực hiện đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục, bảo đảm khách quan, minh bạch, không vụ lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ;

c) Căn cứ yêu cầu kỹ thuật và tình hình thực tiễn để kịp thời đưa ra quyết định trong trường hợp pháp luật chưa có quy định cụ thể nhằm bảo đảm an toàn, liên tục, ổn định của hệ thống điện và thị trường điện;

d) Chủ động áp dụng giải pháp, quyết định xử lý nhanh trong tình huống khẩn cấp để bảo đảm khả năng cung cấp điện, vận hành liên tục và an toàn hệ thống điện và thị trường điện;

đ) Báo cáo, đề xuất với cấp có thẩm quyền khi phát sinh sự cố, thiệt hại hoặc rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng hoặc do lỗi từ đơn vị khác, vượt quá khả năng kiểm soát của bản thân;

e) Chủ động nghiên cứu, đề xuất giải pháp đổi mới, sáng tạo, cách làm đột phá để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong cơ chế, chính sách, nhất là các nội dung chưa được quy định hoặc không còn phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả và đóng góp tích cực cho hoạt động điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện;

g) Khi bị cản trở, gây sức ép hoặc chịu sự can thiệp trái pháp luật trong quá trình ra quyết định điều độ, xử lý tình huống khẩn cấp thì kịp thời báo cáo với cơ quan, đơn vị có thẩm quyền về hành vi vi phạm.

Chương III

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

Điều 9. Trách nhiệm của Bộ Công Thương

1. Kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách quy định tại Nghị định này.

2. Phê duyệt Danh mục chi tiết các cơ sở hạ tầng, hệ thống thiết yếu quy định tại Điều 5 Nghị định này do Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện trình để phục vụ hoạt động điều độ, vận hành hệ thống điện và điều hành giao dịch thị trường điện.

3. Chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan trong việc hướng dẫn tổ chức thực hiện các quy định tại Nghị định này.

Điều 10. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Đà Nẵng

Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Đà Nẵng xem xét quyết định giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất để xây dựng trụ sở độc lập của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện (bao gồm Trung tâm điều khiển chính và Trung tâm điều khiển dự phòng độc lập về vị trí) để bảo đảm hoạt động ổn định, an toàn, lâu dài và an ninh cho công tác điều độ hệ thống điện quốc gia và điều hành giao dịch thị trường điện.

Điều 11. Trách nhiệm của Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện

1. Xây dựng và trình Bộ Công Thương xem xét, quyết định ban hành mới, điều chỉnh Danh mục theo quy định tại Điều 5 và khoản 2 Điều 9 Nghị định này.

2. Tổ chức xây dựng các quy chế, quy định và các thủ tục liên quan để thực hiện chế độ đãi ngộ và duy trì nguồn nhân lực chất lượng cao theo quy định.

3. Chủ động phối hợp với các cơ quan, đơn vị có liên quan để tổ chức triển khai các cơ chế, chính sách quy định tại Nghị định này.

4. Trước ngày 15 tháng 12 hằng năm, Đơn vị vận hành hệ thống điện và thị trường điện có trách nhiệm thực hiện báo cáo Bộ Công Thương về tình hình triển khai các cơ chế, chính sách ưu đãi quy định tại Nghị định này.

Điều 12. Điều khoản thi hành

1. Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 25 tháng 5 năm 2026.

2. Các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Đà Nẵng chịu trách nhiệm thi hành Nghị định này./.