Công văn 19959/BTC-CT 2025 của Bộ Tài chính về việc trả lời kiến nghị cử tri gửi đến trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV về tình trạng công dân bị thông báo nợ thuế không chính xác

Kính gửi: Đoàn dại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng.

Bộ Tài chính nhận được kiến nghị của cử tri thành phố Đà Nẵng gửi đến tại văn bản số 1691/UBDNGS15 ngày 28/10/2025 của Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội về việc trả lời kiến nghị cử tri gửi đến trước kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, nội dung kiến nghị như sau:

Nội dung kiến nghị:

Cử tri phản ánh, thời gian qua có tình trạng công dân, tổ chức bị thông báo nợ thuế không chính xác, nguyên nhân chủ yếu do cơ quan thuế nhầm lần trong việc cập nhật số liệu, hoặc do đối tượng xấu lợi dụng thông tin cá nhân để dăng ký kinh doanh, dẫn đến tình trạng “nợ thuế oan”, ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của người dân và tổ chức. Cử tri kiến nghị, Bộ Tài chính chỉ đạo cơ quan thuế cần có quy trình kiểm tra, đối chiếu, lập biên bản xác nhận với người nộp thuế trước khi ban hành thông báo nợ thuế, bảo đảm chính xác, minh bạch, không xâm hại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.

Bộ Tài chính xin trả lời như sau:

- Tại khoản 2 Điều 42 Luật Quản lý thuế số 38/QH13/2019 ngày 13/6/2019 của Quốc hội quy định về nguyên tắc khai thuế, tính thuế:

“2. Người nộp thuế tự tính số tiền thuế phải nộp, trừ trường hợp việc tính thuế do cơ quan quản lý thuế thực hiện theo quy định của Chính phủ”.

- Tại khoản 3 và khoản 4 Điều 59 Luật Quản lý thuế số 38/QH13/2019 ngày 13/6/2019 của Quốc hội quy định:

“3. Người nộp thuế tự xác định số tiền chậm nộp theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều này và nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định. Trường hợp người nộp thuế có khoản tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa thì thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 60 của Luật này.

4. Trường hợp sau 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, người nộp thuế chưa nộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt thì cơ quan quản lý thuế thông báo cho người nộp thuế biết số tiền thuế, tiền phạt còn nợ và số ngày chậm nộp".

- Tại khoản 2 Điều 21 Thông tư số 80/2021/TT-BTC ngày 29/9/2021 của Bộ Tài chính quy định: “Hằng tháng, cơ quan thuế thông báo về số tiền chậm nộp cùng với thông báo tiền thuê nợ (theo mẫu số 01/TTN han hành kèm theo phụ lục 1 Thông tư này) đối với người nộp thuế có khoản tiền thuế nợ đã quá thời hạn nộp 30 ngày trở lên.’’

Căn cứ các quy định và hướng dẫn nêu trên thì người nộp thuế tự xác định số tiền thuế phải nộp, số tiền chậm nộp phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật (trừ các trường hợp do cơ quan quản lý thuế tính). Trường hợp sau 30 ngày kể từ ngày hết thời hạn nộp thuế, người nộp thuế chưa nộp tiền thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt vào ngân sách nhà nước thì cơ quan quản lý thuế thông báo cho người nộp thuế biết số tiền thuế nợ của người nộp thuế. Việc thông báo tiền thuế nợ được thực hiện chủ yếu bằng phương thức điện tử, cơ quan thuế gửi thông báo nợ qua tài khoản thuế điện tử hoặc tài khoản Etax Mobile của người nộp thuế.

Sau khi thông báo nợ thuế, trường hợp người nộp thuế phản ảnh về số liệu nợ không chính xác thì cơ quan thuế sẽ phối hợp với người nộp thuế để thực hiện rà soát, đối chiếu số nợ của người nộp thuế, trường hợp xác định thông báo nợ thuế chưa chính xác hoặc nghĩa vụ thuế phát sinh do sai sót từ cơ quan thuế, thì cơ quan thuế có trách nhiệm điều chỉnh lại nghĩa vụ nợ thuế đúng theo quy định và người nộp thuế sẽ không phải nộp tiền chậm nộp đối với khoản thuế bị ghi nhận sai nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người nộp thuế và tránh việc phát sinh thiệt hại không thuộc trách nhiệm của công dân, tổ chức.

Qua rà soát thực tiễn, Bộ Tài chính nhận thấy ngoài các trường hợp “nợ thuế oan” do sai sót trong cập nhật, đồng bộ số liệu hoặc do đối tượng xấu lợi dụng thông tin cá nhân để đăng ký kinh doanh, còn có một số nguyên nhân phổ biến dẫn đến việc phát sinh thông tin nợ thuế như: người nộp thuế chưa chấp hành nộp vào NSNN; người nộp thuế đã nộp nhưng sai thông tin trên chứng từ nộp (sai tiêu mục, mã số thuế, cơ quan thu,...); không thực hiện hoặc thực hiện kê khai không đúng nghĩa vụ thuế theo quy định;...

Tiếp thu ý kiến của cử tri, hiện nay Bộ Tài chính đã chỉ đạo cơ quan thuế triển khai nhiều giải pháp nhằm làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu liên quan đến người nộp thuế. Đồng thời, triển khai các biện pháp để kịp thời thông tin đến người nộp thuế đảm bảo người nộp thuế nắm được đầy đủ tình trạng nghĩa vụ của mình như: Gửi thông báo tiền thuế nợ qua nhiều kênh: eTax, eTax Mobile, email, SMS và văn bản giấy (nếu không có tài khoản giao dịch điện tử); Tự động hóa cảnh báo nợ thuế trên ứng dụng eTax Mobile; Vận hành tính năng “Phản ánh thu nhập không đúng, nợ sai” trên eTax Mobile, cho phép người dân gửi phản ánh và theo dõi tiến độ xử lý trực tuyến; Tăng cường xác thực mã số thuế theo dữ liệu dân cư để hạn chế tình trạng bị sử dụng trái phép thông tin cá nhân;...

Bộ Tài chính ghi nhận đề xuất của cử tri về việc lập biên bản xác nhận với người nộp thuế trước khi ban hành thông báo nợ thuế, tuy nhiên, việc bắt buộc lập biên bản làm việc với người nộp thuế đối với các trường hợp nợ thuế có thể dẫn đến: Làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, kéo dài thời gian xử lý; Tăng chi phí tuân thủ cho người nộp thuế và cơ quan thuế; Làm chậm quá trình thông tin kịp thời về nợ thuế, trong khi nguyên tắc của quản lý thuế hiện đại là tự khai, tự nộp, tự chịu trách nhiệm. Do đó, việc lập biên bản chỉ nên áp dụng khi dữ liệu có dấu hiệu bất thường, mâu thuẫn hoặc nghi ngờ bị lợi dụng thông tin cá nhân. Hiện nay, trong Thông báo nợ thuế gửi người nộp thuế đã có đầy đủ thông tin liên hệ của cán bộ thuế phụ trách, qua đó, người nộp thuế có thể trao đổi, xác minh và yêu cầu giải thích ngay lập tức mà không cần phải làm biên bản trực tiếp, bảo đảm thuận lợi, nhanh chóng và minh bạch.

Trên dây là trả lời của Bộ Tài chính đối với kiến nghị của cử tri thành phố Đà Nẵng, trân trọng gửi tới Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Đà Nẵng để trả lời cử tri./.