Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13544:2022 ISO 10160:2015 Thông tin và tư liệu - Liên kết hệ thống mở - Xác định dịch vụ ứng dụng mượn liên thư viện

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13544:2022 ISO 10160:2015 - Quy định về dịch vụ mượn liên thư viện

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13544:2022, tương đương với ISO 10160:2015, được ban hành nhằm hướng dẫn và quy định về dịch vụ mượn liên thư viện (Interlibrary Loan - ILL) trong bối cảnh các hệ thống thông tin. Tiêu chuẩn này được Thư viện Quốc gia Việt Nam biên soạn và có hiệu lực từ ngày 01/01/2023.

Tiêu chuẩn này chủ yếu xác định một tập hợp các dịch vụ ứng dụng mà các thư viện có thể sử dụng để thực hiện các giao dịch mượn thư viện. Dưới đây là một số quy định quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến các thư viện và tổ chức thông tin khi thực hiện dịch vụ ILL:

• Chức năng của dịch vụ ILL: Dịch vụ ILL cho phép yêu cầu mượn tài liệu như sách hoặc bản sao tài liệu không hoàn trả, đồng thời hỗ trợ các thủ tục như gia hạn mượn và thu hồi tài liệu. Điều này giúp nâng cao khả năng cung cấp thông tin và tài liệu của các thư viện.

• Giao dịch ILL: Tiêu chuẩn này quy định rằng giao dịch ILL là một chu trình hoàn chỉnh, bao gồm tất cả các hành động từ việc tạo yêu cầu đến khi hoàn trả tài liệu. Mỗi giao dịch đều có mã định danh riêng để quản lý và theo dõi, tạo điều kiện cho các bên tham gia dễ dàng liên lạc và làm việc với nhau.

• Kiểm soát giao dịch: Để kiểm soát các giao dịch ILL, các thư viện phải tuân thủ các yêu cầu nhằm ràng buộc các hành động được phép và theo dõi tài liệu mượn. Điều này bao gồm việc trao đổi thông tin giữa các hệ thống và đảm bảo rằng tất cả các bên liên quan đều đồng bộ trong hoạt động cho mượn tài liệu.

• Chi phí giao dịch: Tiêu chuẩn cũng đề cập đến việc tối thiểu hóa chi phí giao dịch ILL, yêu cầu các hệ thống phải có khả năng giảm thiểu các chi phí phát sinh do việc tuân thủ giao thức. Sự giảm thiểu này nhằm giảm thiểu sự can thiệp của bên điều hành trong mỗi giao dịch, đồng thời đảm bảo thông tin quan trọng không bị thất thoát.

• Chia thành các loại giao dịch: Tiêu chuẩn này định nghĩa ba loại giao dịch ILL: giao dịch đơn giản, theo chuỗi và theo phân vùng, cho phép các thư viện linh hoạt trong việc lựa chọn phương thức phù hợp nhất với nhu cầu và khả năng của mình.

Bằng các quy định này, TCVN 13544:2022 không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng dịch vụ mượn liên thư viện mà còn thúc đẩy kết nối và tương tác giữa các hệ thống thư viện trong nước và quốc tế. Tiêu chuẩn này có thể không áp dụng cho tất cả các hệ thống ILL hiện có và có thể yêu cầu một số điều chỉnh dựa trên khả năng đáp ứng của từng thư viện.

Tiêu chuẩn TCVN 13544:2022 chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2023, nhằm hướng tới việc chuẩn hóa hoạt động dịch vụ mượn liên thư viện trong toàn quốc.