Tổng quan
Nội dung
VB gốc
Tiếng Anh
Hiệu lực
VB liên quan
Lược đồ
Nội dung hợp nhất

Tính năng này chỉ có tại LuatVietnam.vn. Nội dung hợp nhất tổng hợp lại tất cả các quy định còn hiệu lực của văn bản gốc và các văn bản sửa đổi, bổ sung, đính chính... trên một trang. Việc hợp nhất văn bản gốc và những văn bản, Thông tư, Nghị định hướng dẫn khác không làm thay đổi thứ tự điều khoản, nội dung.

Khách hàng chỉ cần xem Nội dung hợp nhất là có thể nắm bắt toàn bộ quy định hiện hành đang áp dụng, cho dù văn bản gốc đã qua nhiều lần chỉnh sửa, bổ sung.

=>> Xem hướng dẫn chi tiết cách sử dụng Nội dung hợp nhất
Tải về

Báo lỗi

Công văn 1282/BVHTTDL-DSVH 2025 trình Chính phủ Đề án bảo vệ và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030

Ngày cập nhật: Thứ Ba, 01/04/2025 08:48 (GMT+7)

Cơ quan ban hành:	Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch	Số công báo: Số công báo là mã số ấn phẩm được đăng chính thức trên ấn phẩm thông tin của Nhà nước. Mã số này do Chính phủ thống nhất quản lý.	Đang cập nhật
Số hiệu:	1282/BVHTTDL-DSVH	Ngày đăng công báo:	Đang cập nhật
Loại văn bản:	Công văn	Người ký:	Hoàng Đạo Cương
Trích yếu:	Về việc trình Chính phủ “Đề án Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030”
Ngày ban hành: Ngày ban hành là ngày, tháng, năm văn bản được thông qua hoặc ký ban hành.	28/03/2025	Ngày hết hiệu lực: Ngày hết hiệu lực là ngày, tháng, năm văn bản chính thức không còn hiệu lực (áp dụng).	Đang cập nhật
Ngày áp dụng: Ngày áp dụng là ngày, tháng, năm văn bản chính thức có hiệu lực (áp dụng).	Đã biết Tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao. Vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem chi tiết.	Tình trạng hiệu lực: Cho biết trạng thái hiệu lực của văn bản đang tra cứu: Chưa áp dụng, Còn hiệu lực, Hết hiệu lực, Hết hiệu lực 1 phần; Đã sửa đổi, Đính chính hay Không còn phù hợp,...	Đã biết Tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao. Vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem chi tiết.
Lĩnh vực:	Văn hóa-Thể thao-Du lịch

TÓM TẮT CÔNG VĂN 1282/BVHTTDL-DSVH

Nội dung tóm tắt đang được cập nhật, Quý khách vui lòng quay lại sau!

Tải Công văn 1282/BVHTTDL-DSVH

Tình trạng hiệu lực: Đã biết

Hiệu lực: Đã biết

Tình trạng hiệu lực: Đã biết

BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH

_______________________

Số: /BVHTTDL-DSVH

V/v trình Chính phủ “Đề án Bảo vệ và phát huy

giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của

nhân loại Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tỉnh

Nghệ An giai đoạn 2026

2030

”

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

____________________________________________________

Hà Nội, ngày tháng 3 năm 2025

Kính gửi: Thủ tướng Chính phủ

Thực hiện Nghị định số 39/2024/NĐ-CP ngày 16 tháng 4 năm 2024 của

Chính phủ quy định biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa

phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi

vật thể quốc gia, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tổ chức xây dựng

Đề án “Bảo

vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030” (sau đây gọi là Đề án).

Đề án đã được Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An xây dựng theo quy định, tiếp

thu, hoàn chỉnh theo ý kiến thỏa thuận, góp ý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

và Hội đồng Di sản văn hóa Quốc gia (xin gửi kèm theo Đề án).

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kính trình Thủ tướng Chính phủ xem xét,

phê duyệt Đề án./.

Nơi nhận

- Như trên;

- Phó Thủ tướng Mai Văn Chính (để báo cáo);

- Văn phòng Chính phủ;

- Bộ trưởng Nguyễn Văn Hùng (để báo cáo);

- UBND tỉnh Nghệ An;

- Lưu: VT, DSVH, PCQ.12.

KT.

BỘ TRƯỞNG

THỨ TRƯỞNG

Hoàng Đạo Cương

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH NGHỆ AN

========***========

ĐỀ ÁN BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY

GIÁ TRỊ DI SẢN VĂN HÓA PHI VẬT THỂ ĐẠI DIỆN

CỦA NHÂN LOẠI DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH

TỈNH NGHỆ AN GIAI ĐOẠN 2026-2030

Cơ quan chủ trì:

- Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An

Cơ quan phối hợp:

- Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

- Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh

Cơ quan phê duyệt:

- Thủ tướng Chính phủ

Tháng 3 năm 2025

PHẦN MỞ ĐẦU

SỰ CẦN THIẾT, PHẠM VI VÀ CĂN CỨ LẬP ĐỀ ÁN

I. SỰ CẦN THIẾT XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

1. Xây dựng đề án nhằm bảo tồn di sản văn hóa tiêu biểu, mang bản sắc

riêng của cộng đồng nhân dân xứ Nghệ

Năm 2014, Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh di sản

văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, trở thành niềm tự hào của Nhân dân

hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh nói riêng, Nhân dân Việt Nam nói chung.

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là một “thổ sản”, một sản phẩm văn hoá đại

diện, tiêu biểu của vùng đất Nghệ Tĩnh, chỉ tồn tại, phát triển trong cộng đồng cư

dân người Việt thuộc hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, mang đặc thù của âm sắc

giọng nói xứ Nghệ. Di sản này đã được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ

khác trong cộng đồng cư dân xứ Nghệ, phản ánh bản sắc và sự kế tục những

truyền thống tốt đẹp của cộng đồng; có sức sống và sức lan tỏa mạnh mẽ, có

những giá trị tiêu biểu, phổ biến và vẫn được cộng đồng người Nghệ An, Hà

Tĩnh thực hành trong nhiều hoạt động của đời sống xã hội ngày nay, không chỉ

ở phạm vi địa bàn Nghệ An, Hà Tĩnh mà còn lan tỏa trong cộng đồng người

Nghệ xa quê ở trong và ngoài nước.

Vì vậy, bảo tồn giá trị di sản văn hóa phi vật thể của cộng đồng cư dân hai

tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh là cần thiết, góp phần giữ gìn giá trị bản sắc văn hóa

tiêu biểu, đặc trưng nhất của cộng đồng, đại diện cho bản sắc của vùng văn hóa

xứ Nghệ trong lịch sử, không trộn lẫn với các vùng văn hóa khác. Bảo vệ, phát

huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh cũng đồng nghĩa với việc bảo vệ và phát huy tính

đa dạng, độc đáo của dân ca Ví, Giặm trong tỉnh, tính đa dạng trong phân vùng địa

lý tự nhiên và sự đa dạng trong sự phát triển của các hình thức thực hành dân ca Ví,

Giặm trên địa bàn, góp phần duy trì bản sắc của cộng đồng địa phương, có sức hút

với phát triển du lịch bền vững, trở thành một nội lực phát triển kinh tế, một sản

phẩm văn hóa đem lại sức hút đối với công chúng trong và ngoài nước.

2. Xây dựng đề án nhằm giải quyết những vấn đề cấp thiết, những nguy

cơ, thách thức trong thực tiễn bảo tồn, phát huy giá trị di sản hiện nay

Dân ca Ví, Giặm có lịch sử ra đời cách đây hàng trăm năm, gắn với đời

sống sinh hoạt, lao động sản xuất của cư dân hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh. Trong

những năm qua, mặc dù được Đảng bộ, chính quyền các cấp và cộng đồng quan

tâm, tuy nhiên, việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể này vẫn

đứng trước nhiều nguy cơ, thách thức:

- Một số làn điệu, bài bản dân ca cổ đang có nguy cơ bị thất tán, mai một

do lực lượng nghệ nhân nắm giữ, thực hành các bài bản cổ ngày một ít mà chưa

có sự sưu tầm, ghi chép, lưu giữ, trao truyền một cách khoa học, phù hợp. Một

số người thực hành hiện nay không nắm vững kỹ thuật diễn xướng và nội dung

các bài bản truyền thống. Việc “soạn lời mới” và cải biên do không nắm vững

những làn điệu, bài bản cổ đã làm thay đổi, thậm chí làm sai lệch di sản.

- Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh xuất phát từ môi trường lao động sản xuất

nhưng môi trường lao động và không gian diễn xướng nguyên gốc hiện nay đã

thay đổi, không còn điều kiện để thực hành những bài bản cổ và những ứng tác

xuất phát từ lao động; kéo theo đó, cách thức, quy trình diễn xướng di sản cũng

bị mai một dần.

- Lực lượng nghệ nhân am hiểu một cách bài bản và có khả năng truyền dạy

về dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh không còn nhiều. Chưa xây dựng được chiến lược,

kế hoạch dài hơi để đào tạo lớp nghệ nhân trẻ, kế cận dẫn đến việc truyền dạy cho

thế hệ trẻ hiệu quả chưa cao.

- Cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động trình diễn, diễn xướng dân ca Ví,

Giặm chưa đáp ứng được yêu cầu thực tiễn. Các trang thiết bị phục vụ cho hoạt

động của các các câu lạc bộ, đội văn nghệ như âm thanh, loa máy, trang phục…

hầu như còn thiếu, chủ yếu sử dụng các thiết chế văn hóa có sẵn

. Kinh phí hoạt

động của các câu lạc bộ từ nguồn hỗ trợ hàng năm của tỉnh còn rất hạn chế, chủ

yếu các câu lạc bộ phải tự túc hoạt động, các thành viên tự nguyện đóng góp.

- Chưa có sự vào cuộc tích cực, đồng bộ của cả hệ thống chính trị và cộng

đồng nên hiệu quả bảo tồn, phát huy giá trị di sản vẫn chưa cao. Di sản dân ca Ví,

Giặm vẫn chưa có nhiều cơ hội để được tuyên truyền, quảng bá, lan tỏa ra các

cộng đồng ở ngoại tỉnh, đặc biệt là ở nước ngoài và chưa trở thành một sản phẩm

du lịch mang dấu ấn xứ Nghệ.

Vì vậy, trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, việc xây dựng đề án bảo vệ và

phát huy giá trị di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sẽ góp phần khắc phục những

vấn đề đang tồn tại hiện nay, giải quyết cơ bản những nguy cơ, thách thức đang

đặt ra để tiếp tục khẳng định sự tồn tại, bảo vệ sức sống, sức ảnh hưởng của di sản

dân ca Ví, Giặm, đồng thời phát huy vai trò chủ động, sáng tạo của cộng đồng

nhằm phát huy mọi nguồn lực sẵn có của toàn xã hội trong công tác bảo vệ và

phát huy dân ca Ví, Giặm, góp phần xây dựng môi trường văn hóa, nâng cao mức

hưởng thụ văn hóa của cá nhân, gia đình và cộng đồng.

3. Xây dựng đề án nhằm thực hiện đúng cam kết bảo tồn, phát huy giá

trị di sản được UNESCO ghi danh

Từ khi dân ca Ví, Giặm được ghi danh, Chính phủ Việt Nam đã cam kết

thực hiện Chương trình hành động bảo vệ dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nhằm

nâng cao nhận thức của cộng đồng, chính quyền, đảm bảo cho sự tồn tại và

phát huy lâu dài giá trị của di sản theo đúng tinh thần Công ước quốc tế năm

2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể.

Tại Nghị định số 39/2024/NĐ-CP ngày 16/4/2024 của Chính phủ quy định

biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các

Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia quy

định:“Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương xây dựng

Đề án trên địa bàn… Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án quản lý, bảo vệ và

phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các Danh sách của UNESCO”.

Vì vậy, để bảo tồn và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh thì việc

xây dựng đề án Bảo vệ, phát huy giá trị di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai

đoạn 2026 - 2030 là hết sức cần thiết nhằm tiếp tục hiện thực hóa cam kết của

Chính phủ Việt Nam với UNESCO, trực tiếp giải quyết những vấn đề cấp thiết,

nguy cơ, thách thức trong thực tiễn bảo tồn, phát huy giá trị di sản hiện nay, đồng

thời phát huy các tiềm năng, nguồn lực tại địa phương để đảm bảo sức sống của

di sản trong cuộc sống hôm nay và trong tương lai, đồng thời góp phần tạo nên

một sản phẩm du lịch đặc sắc của tỉnh.

II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI CỦA ĐỀ ÁN

1. Đối tượng của đề án

Đối tượng nghiên cứu lập Đề án bao gồm các vấn đề liên quan đến công tác

bảo vệ và phát huy giá trị di sản Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026-2030.

2. Phạm vi của đề án

2.1. Về không gian:

Phạm vi của đề án là các địa phương có thực hành dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

2.2. Về thời gian:

- Nghiên cứu thực trạng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh những năm 2020-2025.

- Nghiên cứu, xây dựng phương án bảo vệ và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026-2030.

III. CĂN CỨ LẬP ĐỀ ÁN

1. Các văn bản pháp luật liên quan

- Luật Di sản Văn hóa số 28/2001/QH10 ngày 29/6/2001 và Luật sửa đôi,

bổ sung một số điều của Luật Di sản Văn hóa số 32/2009/QH12 ngày 18/6/2009;

- Luật Di sản văn hóa số 45/2024/QH15 ngày 23/11/2024;

- Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 09/6/2014 Hội nghị Trung ương 9 khóa XI

về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát

triển bền vững đất nước;

- Nghị quyết số 39-NQ/TW ngày 18/7/2023 của Bộ Chính trị về xây dựng

và phát triển tỉnh Nghệ An đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045;

- Kết luận số 76-KL/TW ngày 04/6/2020 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực

hiện Nghị quyết 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về

xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển

bền vững đất nước;

- Nghị định số 98/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 của Chính phủ quy định chi

tiết một số điều của Luật Di sản Văn hóa và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều

của Luật Di sản Văn hóa;

- Nghị định số 109/2015/NĐ-CP ngày 28/10/2015 của Chính phủ quy định

về hỗ trợ đối với Nghệ nhân nhân dân, Nghệ nhân ưu tú có thu nhập thấp, hoàn

cảnh khó khăn;

- Nghị định số 93/2023/NĐ-CP ngày 25/12/2023 của Chính phủ về xét tặng

danh hiệu “Nghệ nhân nhân dân”, “Nghệ nhân ưu tú” trong lĩnh vực di sản văn

hóa phi vật thể;

- Nghị định số 39/2024/NĐ-CP ngày 16/4/2024 của Chính phủ quy định

biện pháp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể trong các

Danh sách của UNESCO và Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

2. Các chiến lược, quy hoạch, đề án phát triển lĩnh vực văn hóa nghệ

thuật

- Quyết định 2164/QĐ-TTg ngày 03/11/2013 của Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở giai

đoạn 2011-2020 và định hướng đến năm 2030;

- Quyết định số 1456/QĐ-TTg ngày 19/8/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển nghệ thuật biểu diễn đến năm 2020, định

hướng đến năm 2030;

- Quyết định số 1230/QĐ-TTg ngày 15/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ

phê duyệt Chương trình Bảo tồn và phát huy bền vững giá trị di sản văn hóa Việt

Nam, giai đoạn 2021 - 2025;

- Quyết định số 1909/QĐ-TTg ngày 12/11/2021 của Thủ tướng Chính phủ

về việc phê duyệt Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030;

- Quyết định số 515/QĐ-TTg ngày 15/5/2023 của Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt Chương trình tổng thể về phát triển văn hoá Việt Nam giai đoạn 2023-2025.

- Quyết định số 1059/QĐ-TTg ngày 14/9/2023 của Thủ tướng Chính

phủ phê duyệt Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến

năm 2050.

3. Các văn bản quốc tế

- Công ước của UNESCO về Bảo vệ DSVHPVT được Đại hội đồng

UNESCO chính thức thông qua tại phiên họp thứ 32 tại Paris ngày 17/10/ 2003;

- Quyết định 9.COM 10.46 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước về Bảo vệ

DSVHPVT của UNESCO ngày 27/11/2014 vinh danh dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

PHẦN THỨ NHẤT

ĐẶC TRƯNG, GIÁ TRỊ DI SẢN DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH; HIỆN

TRẠNG VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC BẢO VỆ,

PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI SẢN

I. ĐẶC TRƯNG, GIÁ TRỊ CỦA DI SẢN DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ

TĨNH

1. Đặc trưng của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, còn được gọi phổ biến là Dân ca Ví, Giặm Xứ

Nghệ, là hai lối hát dân ca (không có nhạc đệm) được người dân Nghệ Tĩnh sáng tạo

lưu truyền từ hàng trăm năm nay. Ví, Giặm được thực hành ở các làng quê, gắn bó

với mọi việc của con người trong đời sống thường ngày: làm ruộng, chèo thuyền,

chài lưới, làm nón, ru con v.v... Hát Ví có một làn điệu, nhưng gắn bó với các nghề

nghiệp và không gian trình diễn khác nhau mà có nhiều loại ví khác nhau như Ví

phường cấy, Ví phường gặt, Ví phường nón, Ví phường đan, v.v... Hát Giặm nhiều

loại như Giặm ru, Giặm kể, Giặm khuyên, v.v… nhưng có hai làn điệu chính là hát

ngâm và hát nói.

Lời ca của Ví, Giặm có nhiều từ ngữ đặc biệt của phương ngữ, nghệ nhân

trình diễn bằng chất giọng riêng của người Nghệ Tĩnh. Các bài Ví được sáng tác

theo thể lục bát, lục bát biến thể, song thất lục bát; các bài Giặm sáng tác theo thể

thơ 5 chữ. Hát Ví có ba hình thức diễn xướng: hát lẻ, hát đối đáp và hát cuộc. Hát

Giặm có hai hình thức diễn xướng là giặm vè và giặm nam nữ. Ví, Giặm, được

trình diễn riêng, nhưng cũng được hát xen kẽ cùng nhau.

Dân ca Ví, Giặm xuất phát từ cuộc sống lao động của Nhân dân, vì thế, làn

điệu Ví, Giặm phản ánh quá trình lao động và nỗi niềm, mong mỏi của người lao

động. Ngày xưa, có ví phường vải, phường củi…, nhưng ngày nay, Ví, Giặm được

nghệ nhân trình diễn trong các cuộc vui, liên hoan văn nghệ của cộng đồng, sinh

hoạt trong các câu lạc bộ và được các nghệ sĩ, nghệ nhân, người thực hành trình

diễn trên sân khấu. Ví, Giặm gắn liền với phương ngữ, phản ánh tâm tư tình cảm,

cũng như lối sống, phong tục và tập quán của cộng đồng người Xứ Nghệ. Tuy bối

cảnh diễn xướng của các phường hát Ví, Giặm truyền thống như Phường Vải,

Phường Mộc, Phường Lưới, Phường Nón, v.v. không còn nữa, nhưng những hình

thức hát, diễn xướng vẫn còn mang đậm chất liệu dân ca vẫn cò có sức sống mạnh

mẽ trong đời sống đương đại, luôn được trao truyền, bảo vệ và phát huy.

2. Giá trị của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Dân ca Ví, Giặm chiếm vị trí quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần

của người Nghệ Tĩnh, thể hiện bản sắc văn hóa của họ và luôn luôn được kế thừa

giữa các thế hệ và phát huy trong cuộc sống. Ví, Giặm được ví như là “thổ sản”,

một đặc trưng của người dân Xứ Nghệ về ca từ, giọng hát, nội dung… Họ có thể

vận các câu hát Ví, Giặm trong nhiều bối cảnh, sinh hoạt của đời sống thường

nhật. Có thể nói, hát Ví, Giặm là cơ hội để họ làm giảm nhẹ nỗi vất vả khi lao

động, vơi bớt nỗi phiền muộn trong cuộc đời, để bày tỏ tình cảm nam nữ, tình yêu

lứa đôi, để chia sẻ, đối thoại, giao lưu với nhau, được thể hiện tài năng, những

quan tâm chung của cộng đồng, thông qua đó, cộng đồng gắn kết bền chặt hơn.

Ví, Giặm là loại hình nghệ thuật biểu đạt tư tưởng, tâm hồn của con người

Nghệ Tĩnh một cách chân thực, phản ánh mọi biến động của đời sống xã hội.

Nhiều bài ca có nội dung giáo dục thái độ kính trọng cha mẹ, sống chung thủy,

nghĩa tình có trách nhiệm gìn giữ các tập tục, truyền thống tốt đẹp trong ứng xử

xã hội ở làng xã. Dân ca Ví, Giặm còn là nguồn cảm hứng, là chất liệu các nghệ

sĩ đương đại sáng tác ca khúc, ca kịch, các tác phẩm mang âm hưởng Dân ca Ví,

Giặm, nên rất được công chúng yêu thích.

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là sự kết tinh khả năng sáng tạo lời ca và giai

điệu của các cộng đồng người Nghệ Tĩnh. Giá trị của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

nằm ở sự tôn trọng đối với sự tự do thể hiện tư tưởng, tình cảm bằng lời ca tiếng

hát, bằng phương ngữ Nghệ Tĩnh. Tham gia các cuộc hát Ví, Giặm, nghệ nhân dễ

dàng ứng tác, đặt lời mới góp phần vào kho tàng Dân ca thêm đa dạng, phong phú.

Sự vinh danh của UNESCO nâng cao tầm nhìn đối với Dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh ở quốc gia và quốc tế, qua đó khẳng định và khuyến khích sự ứng tác, sáng

tạo các biểu đạt truyền khẩu và nghệ thuật diễn xướng bằng phương ngữ, đảm bảo

sự tôn trọng đối với đa dạng văn hóa của nhân loại. Như vậy, việc bảo vệ và phát

huy Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh không chỉ là nhiệm vụ của cộng đồng nhân dân

Xứ Nghệ, mà còn là nhiệm vụ của quốc gia dân tộc nhằm bảo vệ một sáng tạo

mang tầm nhân loại.

II. HIỆN TRẠNG THỰC HÀNH, QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY

GIÁ TRỊ DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH TỈNH NGHỆ AN

1. Nguồn nhân lực và hoạt động truyền dạy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

1.1. Nguồn nhân lực

Tính đến tháng 9/2024, lĩnh vực dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh ở Nghệ An có

42 nghệ nhân dân gian được Hội Văn nghệ dân gian Việt Nam phong tặng; 01

Nghệ nhân Nhân dân, 48 nghệ nhân ưu tú, 5 nghệ sĩ nhân dân và 16 nghệ sĩ ưu tú

được Chủ tịch nước phong tặng. Trên địa bàn tỉnh hiện có 140 câu lạc bộ (chưa

tính số câu lạc bộ của người dân Nghệ Tĩnh ở ngoài tỉnh), thu hút hơn 3.000 hội

viên tham gia với đủ các lứa tuổi, nghề nghiệp.

Các Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm được thành lập theo chủ trương của các cấp

chính quyền phường, xã, thị trấn với mục đích thực hành và trao truyền di sản dân

ca trong cộng đồng cho các thế hệ. Hoạt động của các Câu lạc bộ dân ca thường

gắn liền với đời sống lao động ở các phường, xã và hoạt động chủ yếu vào các

ngày nghỉ, ngày lễ, hàng tuần, hàng tháng. Các Câu lạc bộ đa số đều phải tự túc

kinh phí hoạt động, sinh hoạt chưa đều đặn, làm ảnh hưởng đến việc thực hành và

trao truyền dân ca Ví, Giặm tại cộng đồng.

Các nghệ nhân dân ca Ví, Giặm không ai sống bằng nghề hát chuyên nghiệp

mà chỉ tham gia sinh hoạt dân ca trong các câu lạc bộ do chính quyền (cấp phường,

xã, trung tâm văn hóa) thành lập, theo tinh thần tự nguyện. Ngoài ra, mặc dù các

nghệ nhân ở nhiều độ tuổi khác nhau, song người thực hành di sản hiện nay chủ

yếu là ở tuổi trung niên, chưa thu hút được nhiều đội ngũ kế cận. Đây cũng là một

trong những thách thức của việc đảm bảo sức sống và phát triển dân ca Ví, Giặm

hiện nay.

Lực lượng nghệ nhân dân gian nắm giữ, thực hành các làn điệu cổ ngày một

ít do tuổi cao sức yếu không đủ sức để truyền dạy. Bên cạnh đó, lớp trẻ ít người

hào hứng học nên người kế thừa trong gia đình, cộng đồng ngày càng ít. Trong số

các nghệ nhân hát Ví, Giặm, số người biết truyền dạy một cách bài bản và có kỹ

thuật không còn nhiều, truyền dạy chủ yếu bằng phương thức truyền miệng và

dưới hình thức sinh hoạt câu lạc bộ. Do vậy, nguồn lực truyền dạy dân ca ngày

càng khó khăn. Để đảm bảo sức sống, sự phát triển của dân ca, cần thiết phải có

các chương trình, đề án, kế hoạch, các hình thức khuyến khích và thúc đẩy hoạt

động của các câu lạc bộ, đào tạo đội ngũ nghệ nhân trẻ kế cận.

Ở đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp (Trung tâm nghệ thuật truyền thống)

thiếu nhân lực ở bộ phận nghệ thuật truyền thống, đội ngũ nghệ sĩ, diễn viên

đang ngày càng già hóa nhưng chưa có cơ chế đặc thù về nhân sự, tuổi nghề,

đào tạo để tuyển dụng, thu hút nhân lực trẻ cho diễn viên kịch hát dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh.

1.2. Truyền dạy dân ca Ví, Giặm

Truyền dạy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được tổ chức thực hiện bằng nhiều

hình thức, thông qua các sinh hoạt trong gia đình, cộng đồng, các buổi luyện tập

ở các câu lạc bộ, dạy học trong trường phổ thông, trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ

thuật...

Truyền dạy dân ca Ví, Giặm trong các trường học: Hiện nay, một số trường

đã xây dựng kế hoạch để gắn kết dạy hát dân ca với chương trình của nhà trường.

Tuy nhiên, việc dạy hát dân ca Ví, Giặm trong trường phổ thông hiện nay chưa

thực sự hiệu quả, nguyên nhân do đội ngũ giáo viên chưa được đào tạo, tập huấn

bài bản về dân ca Ví, Giặm; tài liệu còn ít, điều kiện cơ sở vật chất, đạo cụ chưa

đáp ứng được việc dạy và học hát dân ca Ví, Giặm. Vì vậy, cần có chương trình

phát huy vai trò của đội ngũ nghệ nhân, các nghệ sĩ trong lĩnh vực dân ca để đào

tạo nâng cao năng lực của đội ngũ giáo viên dạy hát dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

tại các câu lạc bộ và trong nhà trường.

Dạy hát dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên truyền hình: Từ năm 1996, Đài phát

thanh và Truyền hình Nghệ An mở chuyên mục “Dạy hát dân ca” trong đó có dân

ca Ví, Giặm nhưng đến nay không còn chuyên mục này trên truyền hình nữa. Do

yêu cầu đổi mới chương trình trong thời đại công nghệ số vì vậy các chương trình

Dạy hát dân ca cũng cần đổi mới về hình thức truyền tải và nội dung truyền tải,

cũng như mở lại chuyên mục này trên truyền hình vào một khung thời gian phát

sóng phù hợp, cố định để chuyên mục này thực sự là một kênh truyền dạy, trao

truyền dân ca cho thế hệ trẻ.

Đào tạo và truyền dạy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại Trường Cao đẳng Văn

hóa Nghệ thuật tỉnh: Trường đã biên soạn giáo trình để giảng dạy dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh cho học viên. Tuy nhiên, hiện nay nhà trường gặp khó khăn trong công

tác tuyển sinh đối với các ngành nghệ thuật truyền thống, hàng năm các thí sinh

đăng ký dự thi vào chuyên ngành Dân ca Ví, Giặm còn ít, thậm chí có những năm

không tuyển được thí sinh nào vì học xong cao đẳng các thí sinh không đủ điều

kiện về bằng cấp để được tuyển dụng vào đơn vị nghệ thuật chuyên nghiệp. Vì

vậy, cần có cơ chế chính sách đối với học sinh, sinh viên sau khi tốt nghiệp đối

với chuyên ngành Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được vào biên chế công tác tại

đoàn nghệ thuật của tỉnh nhằm bảo vệ, phát triển nghệ thuật truyền thống Ví,

Giặm.

Nhằm nâng cao năng lực tổ chức hoạt động và quản lý của các câu lạc bộ,

Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca xứ Nghệ (nay là Trung tâm nghệ

thuật truyền thống tỉnh) tổ chức các đợt tập huấn để trao đổi kinh nghiệm, định

hướng cho hoạt động của các câu lạc bộ phát triển với sự tham gia của các đơn vị

trong toàn tỉnh, thu hút mọi tầng lớp, nhất là lớp trẻ tham gia. Hoạt động tổ chức

truyền dạy được thực hiện dưới hình thức tổ chức các lớp học hát Ví, Giặm mời

các nghệ nhân dân gian, nghệ nhân ưu tú truyền dạy cho thế hệ trẻ nhưng số lượng

chưa nhiều. Thực hiện Đề án bảo tồn và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh giai đoạn 2021 - 2025, Trung tâm nghệ thuật truyền thống tỉnh đã tổ chức

06 lớp truyền dạy năng khiếu cho học sinh tham gia ở cấp Tiểu học và THCS tại

các địa phương Nam Đàn, Đô Lương, Diễn Châu, Yên Thành, Vinh - Hưng

Nguyên, Thanh Chương; 02 lớp truyền dạy cho giáo viên phổ thông tại các huyện

Nam Đàn, Tp.Vinh, Hưng Nguyên, Nghi Lộc và TX.Cửa Lò; 06 lớp tập huấn cho

CLB dân ca Ví, Giặm các huyện, thành, thị trên địa bàn toàn tỉnh.

Việc truyền dạy dân ca Ví, Giặm đã được triển khai và đạt được một số kết

quả tích cực song vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế như: Lực lượng nghệ nhân am

hiểu một cách bài bản và có khả năng truyền dạy về dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

đang giảm mạnh do tuổi cao và sức yếu. Chưa xây dựng được chiến lược, kế hoạch

dài hơi để đào tạo lớp nghệ nhân trẻ, kế cận dẫn đến việc truyền dạy cho thế hệ

trẻ hiệu quả chưa cao.

2. Không gian và trò diễn xướng dân ca Ví, Giặm của các phường

truyền thống

Ví, Giặm trước đây được thực hành ở các làng quê, gắn bó với mọi công việc

của con người trong đời sống thường ngày: làm ruộng, chèo thuyền, chài lưới,

làm nón, ru con v.v... Hát Ví chỉ có một làn điệu nhưng gắn bó với các nghề

nghiệp, không gian trình diễn khác nhau thì có các loại ví khác nhau như Ví

phường cấy, Ví phường gặt, Ví phường nón, Ví phường đan, Ví phường vải v.v...

Hát Giặm có 2 lối hát chính là hát ngâm và hát nói. Giặm có nhiều loại như Giặm

ru, Giặm kể, Giặm nối v.v…

Ngày nay, nhiều thành tố của di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh do nhiều

nguyên nhân khác nhau đang bị mai một, khó có khả năng phục hồi nếu không có

sự quan tâm của các cấp chính quyền, sự đầu tư và sự tham gia tích cực của cộng

đồng. Không gian và phương thức tổ chức thực hành diễn xướng dân ca truyền

thống trong lao động, trong các phường, hội nghề nghiệp đã bị mai một do tác

động của quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và toàn cầu hóa, sự tác động, ảnh

hưởng của các loại hình âm nhạc hiện đại, âm nhạc nước ngoài… Trong thời gian

qua, vấn đề khôi phục các bài bản, lề lối, chặng hát của các phường hát dân ca Ví,

Giặm truyền thống chưa được chú trọng và chưa gắn kết với việc trình diễn di sản

với phát triển du lịch, làm lợi cho cộng đồng địa phương.

Hiện nay, không gian diễn xướng của Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được mở

rộng, không chỉ là cây đa, bến nước, sân đình, chèo đò, hái củi, đánh bắt trên

sông,... thay vào đó hoạt động Ví, Giặm được gắn với các sinh hoạt hiện đại như:

Lễ hội, tổ chức hội nghị, đám cưới, đám ma, dân ca được gắn liền với các hoạt

động của các Hội (hội người cao tuổi, hội cựu chiến binh, hội phụ nữ, hội nông

dân,...). Từ năm 2020 đến nay, Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh đã tổ chức

các mô hình biểu diễn nghệ thuật tại các không gian diễn xướng ở Khu di tích

Kim Liên, Quảng trường Hồ Chí Minh, Bảo tàng Nghệ An, Bãi biển Cửa Lò,...

góp phần không nhỏ và công tác bảo tồn phát huy di sản và quảng bá di sản tới du

khách thập phương.

3. Hoạt động kiểm kê, nghiên cứu, tư liệu hóa dân ca Ví, Giặm

3.1. Kiểm kê

Công tác kiểm kê dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được thực hiện theo Thông tư

số 04/2010/TT-BVHTTDL ngày 30/6/2010 của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Sở Văn hóa và Thể thao Nghệ An đã phối hợp với các địa phương triển khai kiểm

kê trên địa bàn 21 huyện, thành, thị. Theo kết quả kiểm kê năm 2012, Ví, Giặm

xứ Nghệ có ở 15 huyện với 104 xã. Hiện nay, dân ca Ví, Giặm đã có mặt ở 21

huyện, thành, thị của tỉnh.

3.2. Nghiên cứu, tư liệu hóa

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được nhiều nhà nghiên cứu quan tâm khai thác

trên nhiều bình diện. Có hàng trăm cuốn sách, bài viết, nghiên cứu khoa học về

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đăng trên các tạp chí chuyên ngành. Các công trình

nghiên cứu tập trung phản ánh các nội dung sau: Các công trình nghiên cứu, sưu

tầm; Các công trình về hình thành và phát triển của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh;

Các tài liệu về đào tạo, giáo dục dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh; Các tác phẩm sáng

tác dựa vào chất liệu dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh và nhiều bài nghiên cứu về dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh xuất bản trong các tạp chí khoa học chuyên ngành. Hiện

nay, tuyển tập các ca khúc, tổ khúc Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đang được hoàn

thành và in thành tuyển tập Sách để làm tài liệu nghiên cứu và bảo vệ.

Tỉnh Nghệ An cũng tổ chức nhiều hội thảo khoa học trong nước và quốc tế

nhằm xác định những vấn đề lý luận và thực tiễn của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh,

đặc biệt là vấn đề sân khấu hóa, bảo vệ và phát huy giá trị của dân ca. UBND tỉnh

Nghệ An đã chủ trì tổ chức Hội thảo khoa học “Kịch hát Nghệ Tĩnh - xu thế hội nhập

và phát triển” (ngày 25/9/2023); phối hợp với UBND tỉnh Hà Tĩnh tổ chức Hội thảo

khoa học “Bảo tồn, phát huy giá trị di sản Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh” (ngày

29/11/2024). Các hội thảo và nghiên cứu khoa học nêu trên là cơ sở để đánh giá

thực trạng và đề xuất, định hướng các giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị di sản

phù hợp với điều kiện thực tiễn của xã hội đương đại.

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là chủ đề được giới khoa học, nhạc sĩ quan tâm,

nhưng vấn đề về sự phát triển của dân ca trong bối cảnh diễn xướng thay đổi, hay

vấn đề bảo vệ di sản gắn với phát triển kinh tế, du lịch bền vững ở địa phương

trong thời kỳ đương đại, hay là làm thế nào để phục hồi các phường hát dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh truyền thống thì chưa được tìm hiểu, nghiên cứu nhiều.

4. Hoạt động tuyên truyền và quảng bá dân ca Ví, Giặm

Hoạt động tuyên truyền và quảng bá Dân ca Ví, Giặm ngày càng được chú

trọng đẩy mạnh bằng nhiều hình thức phong phú:

- Tổ chức Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp cụm, cấp tỉnh, cấp liên tỉnh cho

các huyện, thành, thị có thực hành di sản. Lồng ghép hình thức dân ca vào các

chương trình Liên hoan, các hội diễn văn nghệ quần chúng hàng năm. Song song

cùng với việc bảo tồn và phát huy trên sân khấu chuyên nghiệp và không chuyên.

- Lồng ghép hình thức dân ca vào các chương trình Liên hoan, các Hội diễn

văn nghệ quần chúng hàng năm. Song song cùng với việc bảo tồn và phát huy trên

sân khấu chuyên nghiệp và không chuyên.

- Xây dựng các chuyên trang, chuyên mục, viết bài, đưa tin về dân ca Ví,

Giặm trên các trang Website, Bản tin văn hoá thể thao, Youtube, Fanpage,

Facebook, Tiktok, Nhà hát online, trên các phương tiện thông tin đại chúng; phối

hợp xây dựng phóng sự, phim tài liệu, phát hành đĩa CD, VCD ca nhạc về dân ca

Ví, Giặm...

Sau thành công của Liên hoan dân ca Ví, Giặm lần thứ Nhất năm 2012, hai

tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh đã tiếp tục phối hợp tổ chức thành công Liên hoan dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vào các năm 2013, 2016, 2018, 2023. Đặc biệt năm 2023

và năm 2024 tổ chức thành công Festival Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh và kỷ niệm

10 năm dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được UNESCO ghi danh di sản văn hoá phi

vật thể đại diện của nhân loại với nhiều hoạt động có ý nghĩa.

Việc bảo vệ, phát huy và quảng bá hình ảnh di sản với công chúng cũng có

sự tham gia tích cực của cộng đồng người Việt trong nước và nước ngoài. Từ năm

2016 đến nay, công tác tuyên truyền, quảng bá dân ca Ví, Giặm được mở rộng

không gian sang đến cộng đồng người Việt ở châu Âu, trên cơ sở hỗ trợ của Hội

đồng hương Nghệ Tĩnh ở nước ngoài.

Tuy nhiên, từ năm 2020 đến nay, việc thực hiện tuyên truyền, giới thiệu,

quảng bá dân ca Ví, Giặm ở các tỉnh, thành trong nước và nước ngoài rất hạn chế,

chỉ có một vài hoạt động nhỏ lẻ của các câu lạc bộ, cộng đồng người Nghệ xa quê,

chứ không có các chương trình quảng bá chính thức của tỉnh tổ chức.

5. Cơ sở vật chất, chi phí và nguồn thu của hoạt động diễn xướng dân

ca Ví, Giặm

5.1. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn thu, chi phí của các câu lạc bộ

Kinh phí hoạt động của các câu lạc bộ chủ yếu là tự túc, tự nguyện đóng góp.

Một số ít câu lạc bộ, đội văn nghệ nhận được tài trợ của các cá nhân, doanh nghiệp.

Khi các câu lạc bộ, đội văn nghệ tham dự cuộc thi, liên hoan, hội thảo hay tập

huấn chuyên môn về dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh thì được hỗ trợ một phần kinh

phí của nhà nước.

Năm 2021, thực hiện Nghị quyết số 29/2021/NQ-HĐND ngày 09/12/2021

của Hội đồng nhân dân tỉnh Quy định chính sách hỗ trợ đối với nghệ nhân, câu

lạc bộ trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể và nghệ sỹ đang làm việc tại Trung

tâm nghệ thuật truyền thống tỉnh Nghệ An với mức hỗ trợ 5 triệu/1CLB (CLB

hoạt động thường xuyên và hiệu quả) và 30 triệu đồng/1CLB (CLB thành lập

mới), Nghệ nhân ưu tú được hỗ trợ 1 triệu đồng/tháng, Nghệ nhân nhân dân 1,5

triệu đồng/tháng. Nhìn chung cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động

của các các câu lạc bộ, đội văn nghệ như âm thanh, loa máy, trang phục…

hầu

như còn thiếu, chủ yếu sử dụng các thiết chế văn hóa có sẵn (nhà văn hóa, trung

tâm học tập cộng đồng) hoặc sử dụng phương tiện sinh hoạt của các gia đình thành

viên trong câu lạc bộ, đội văn nghệ. Các câu lạc bộ, đội văn nghệ cơ sở thực hành,

truyền dạy dân ca, có chi phí, nhưng lại không có thu, cần được quan tâm, hỗ trợ

kinh phí, cũng như chương trình hoạt động, tập huấn tổ chức để tạo thành một lực

lượng chủ đạo trong thời gian tới.

5.2. Cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn thu và chi phí của các đơn vị sự

nghiệp

Hiện nay, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn thu và chi phí của các đơn vị

sự nghiệp chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ và phát huy dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh.

Trung tâm nghệ thuật truyền thống có rạp hát và cơ sở vật chất, trang thiết

bị được xác định giá trị khoảng 2,7 tỷ đồng; Giá trị nhà cửa, công trình kiến trúc

khoảng 6,77 tỷ đồng; Phương tiện truyền dẫn có giá trị khoảng 2,77 tỷ đồng; Thiết

bị quản lý có giá trị 0,52 tỷ đồng; Diện tích đất trụ sở 1 ở địa chỉ 77 Nguyễn Du -

thành phố Vinh rộng 7579,5m

; diện tích trụ sở 2 ở địa chỉ 30 Nguyễn Sỹ Sách,

thành phố Vinh rộng 2449,5m

Để khắc phục tình trạng xuống cấp cơ sở vật chất phục vụ hoạt động nghệ

thuật, dự án xây dựng Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca Ví, giặm Nghệ

Tĩnh được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 4909/QĐ.UBND-CN ngày

28/10/2015 với tổng mức đầu tư 69.000 triệu đồng. Đến nay dự án đã được bố trí

69.000 triệu đồng bằng tổng mức đầu tư được phê duyệt.

6. Công tác quản lý Nhà nước, xây dựng và thực hiện chính sách bảo vệ

và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

Sau khi được UNESCO ghi danh, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch số

703/KH-UBND về việc tuyên truyền quảng bá dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai

đoạn 2014 - 2020; Kế hoạch số 370/KH-UBND ngày 25/6/2015 hỗ trợ câu lạc bộ

dân ca trong công tác bảo vệ và phát huy giá trị di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

tại địa phương; Đề án Bảo vệ và phát huy di sản Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tỉnh

Nghệ An giai đoạn 2021-2025 tại Quyết định số 3122/QĐ-UBND ngày 24/8/2021

của UBND tỉnh. HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 29/2021/NQ-HĐND ngày

09/12/2021 quy định chính sách hỗ trợ đối với nghệ nhân, câu lạc bộ trong lĩnh

vực di sản văn hoá phi vật thể và nghệ sĩ đang làm việc tại Trung tâm Nghệ thuật

truyền thống tỉnh Nghệ An.

Tuy nhiên, một số cơ chế, chính sách liên quan đến bảo vệ và phát huy dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh còn bất cập (ví dụ cơ chế, chính sách thành lập quỹ bảo

vệ di sản văn hóa phi vật thể; hỗ trợ truyền dạy trong cộng đồng; trợ cấp cho nghệ

nhân dân gian; thu hút nhà đầu tư; cơ chế tài trợ; cơ chế thu qua hoạt động du

lịch...), nên chưa tạo được động lực, thu hút toàn xã hội tham gia.

Sự liên kết giữa các cấp, các địa phương, ban ngành trong bảo vệ và phát huy

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh còn chưa được chặt chẽ. Công tác bảo vệ và phát huy

di sản chưa có sự lồng ghép với các chương trình kinh tế, xã hội, cũng như mục

tiêu phát triển du lịch và xóa đói giảm nghèo cho người dân vùng có thực hành di

sản, cũng chưa biết khai thác di sản để phát triển kinh tế.

7. Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ, phát di sản dân ca Ví, Giặm

Cộng đồng đã chủ động, tích cực thực hành cùng với các nghệ nhân ưu tú,

nghệ nhân dân gian, các nghệ sĩ chuyên nghiệp của Trung tâm nghệ thuật truyền

thống và thành viên các câu lạc bộ đóng vai trò rất quan trọng trong việc nắm giữ

các làn điệu Ví, Giặm, soạn và đặt lời mới; truyền dạy cho các thành viên mới tại

các câu lạc bộ ở cộng đồng, bằng các hình thức dạy hát tại câu lạc bộ và dạy hát

ở các trường học vào giờ ngoại khóa nhằm bảo tồn và phát huy di sản một cách

tích cực; thành lập, duy trì, sinh hoạt các câu lạc bộ, trình diễn, bảo vệ và trao

truyền Ví, Giặm cho thế hệ trẻ. Hệ thống các câu lạc bộ đã tạo được một mạng

lưới hát dân ca rộng khắp từ tỉnh đến cơ sở, mở rộng đến các cơ quan, trường học,

tiến tới nhà nhà đều biết hát dân ca Ví, Giặm. Đây là một trong những “cái nôi”

lưu giữ dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

PHẦN THỨ HAI

CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG, QUAN ĐIỂM, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ, GIẢI

PHÁP BẢO VỆ, PHÁT HUY GIÁ TRỊ DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH

GIAI ĐOẠN 2026-2030

I. DỰ BÁO CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN CÔNG TÁC BẢO VỆ VÀ

PHÁT HUY GIÁ TRỊ DÂN CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH ĐẾN NĂM 2030

1. Tác động của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế

Bước vào thời kỳ toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, tỉnh Nghệ An nói riêng và

nước ta nói chung sẽ chịu tác động mạnh bởi bối cảnh thế giới đang có nhiều thay

đổi nhanh và phức tạp. Cùng với các nước trong khu vực, châu Á - Thái Bình

Dương, đất nước phát triển một cách năng động và hình thành nhiều hình thức liên

kết, hợp tác đa dạng hơn. Việt Nam có quan hệ hợp tác văn hóa, kinh tế toàn diện

với các nước láng giềng, là thành viên tích cực của Hiệp hội các nước Đông Nam

Á (ASEAN), tham gia Hiệp định Mậu dịch tự do ASEAN; Diễn đàn kinh tế Châu

Á-Thái Bình Dương (APEC), là sáng lập viên Diễn đàn Hợp tác Á - Âu (ASEM),

thành viên tham gia Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP)... Hội

nhập quốc tế thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động giao lưu văn hoá và tri thức quốc tế,

tăng cường sự hiểu biết, tin cậy lẫn nhau và tình hữu nghị giữa các dân tộc, tạo ra

cơ hội phát triển mối quan hệ giao lưu quốc tế về văn hóa giữa Việt Nam và các

nước.

Dưới ảnh hưởng của hội nhập quốc tế, phát huy vai trò và giá trị của dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong các sự kiện văn hóa, tour du lịch, quảng bá rộng rãi

trên các phương tiện truyền thông sẽ được nhiều người biết đến, trở thành sản

phẩm văn hóa hấp dẫn. Thực tế cho thấy, những di sản văn hóa có tính sáng tạo,

cộng đồng địa phương thường thu hút công chúng trong và ngoài nước. dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh cũng như nhiều loại di sản văn hoá phi vật thể khác của Việt

Nam đóng góp thiết thực vào tiến trình phát triển ngoại giao văn hóa, phản ánh

bản sắc của cộng đồng người dân Xứ Nghệ, tạo nên những nét riêng, đặc sắc của

vùng miền.

Trong quá trình toàn cầu hoá, các yếu tố như nguồn vốn, công nghệ và kỹ

thuật số hiện đại có sự lưu chuyển tự do nhanh chóng. Cùng với dòng chảy về

vốn, hàng loạt các hoạt động chuyển giao công nghệ và khoa học quản lý tiên tiến

được thực hiện, góp phần hữu hiệu vào quá trình phát triển các lĩnh vực văn hóa

nghệ thuật, trong đó có lĩnh vực bảo vệ và phát huy di sản văn hoá bằng kỹ thuật

số. Việc bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sẽ được hưởng lợi từ quá

trình công nghệ cao này, được quảng bá rộng rãi trên phương tiện thông tin đại

chúng, trên mạng xã hội. Những công trình về dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh bằng

chữ viết và hình ảnh được số hóa khiến cho việc tiếp cận thông tin dễ dàng và do

vậy, vấn đề quảng bá càng thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, quá trình toàn cầu hóa kinh tế, văn hóa sẽ không chỉ có những tác

động tích cực đem lại cơ hội phát triển cho văn hóa nghệ thuật, mà còn đem đến

cả những mặt tiêu cực và thách thức. Đất nước đứng trước nguy cơ bị các giá trị

ngoại lai xâm nhập, làm tổn hại đến bản sắc văn hoá dân tộc. Chưa bao giờ văn

hoá nhân loại lại đứng trước một nghịch lý phức tạp như trong kỷ nguyên toàn

cầu hoá hiện nay: vừa có khả năng giao lưu rộng mở, vừa có nguy cơ bị nghèo

bản sắc văn hóa. Di sản văn hoá là yếu tố quan trọng để tạo nên bản sắc của mỗi

cộng đồng, dân tộc. Công ước 2003 được coi là khung luật pháp quốc tế bảo vệ

và phát huy di sản văn hoá phi vật thể và đã được 156 quốc gia thành viên phê

chuẩn. Theo tinh thần của Công ước, các quốc gia thành viên đều coi việc bảo vệ

và giữ gìn di sản văn hóa của các cộng đồng, dân tộc là nhiệm vụ sống còn của

mỗi quốc gia. Là địa phương có kho tàng dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phong phú

và mang đậm bản sắc vùng, Nghệ An và Hà Tĩnh đang phải đối mặt với những

thách thức lớn trong việc bảo vệ những giá trị truyền thống, phát huy sự đa dạng

văn hóa trong khi phải chịu sức ép do biến đổi kinh tế và văn hóa bên ngoài do

quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế mang lại. Các biện pháp bảo vệ cần

phải nâng cao về nhận thức cũng như nhấn mạnh tính kế thừa những bản sắc văn

hóa vùng miền, của Xứ Nghệ.

2. Tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Trong giai đoạn từ nay đến 2030, tỉnh Nghệ An tiếp tục đẩy mạnh quá trình

công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa, hình thành các khu công nghiệp quy

mô lớn và các đô thị mới. Quá trình thay đổi không gian sản xuất và cư trú, kéo

theo sự xáo trộn về các luồng di chuyển và số lượng cư dân theo cơ cấu ngành

nghề và về kết cấu văn hoá mới, cũng như việc tiếp thu các giá trị mới. Điều này

gây sức ép lên việc bảo vệ và phát huy các giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

Những thách thức đòi hỏi các biện pháp bảo vệ cần phải đặt ra cho tỉnh Nghệ An

phải có các giải pháp đảm bảo sức sống của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh bằng

cách truyền dạy mở rộng không chỉ tại các địa bàn các làng/khu dân cư có sinh

hoạt dân ca, mà còn những vùng, khu công nghiệp, đô thị mới hình thành.

3. Tác động do biến đổi dân cư

Là tỉnh có dân số đông và cơ cấu tộc người đa dạng, Nghệ An trong những

năm tới sẽ cung cấp nguồn nhân lực lao động dồi dào cho sự phát triển kinh tế.

Tỷ lệ dân cư đô thị tăng nhanh, song dân cư nông thôn vẫn còn chiếm tỷ lệ lớn.

Tình trạng thiếu việc làm và việc làm không ổn định, nhất là đối với lao động

nông thôn còn ở mức cao. Đây là lý do dẫn đến tình trạng chuyển dịch lao động

mạnh mẽ từ nông thôn ra đô thị và bên ngoài tỉnh. Quá trình chuyển dịch dân cư

ở Nghệ An thời gian qua đã và đang có ảnh hưởng lớn đến nguồn nhân lực kế

thừa thực hành dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Trong giai đoạn tới, xu hướng chuyển

dịch dân cư, chủ yếu là bộ phận lao động chính từ nông thôn ra đô thị và từ Nghệ

An ra bên ngoài sẽ vẫn tiếp tục diễn ra. Xu hướng này tạo ra sự thiếu hụt lực lượng

trẻ ở các làng quê, những người cần được trao truyền di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh. Một trong những hệ quả của quá trình này là tạo nên một khoảng trống thế

hệ thường xuyên thực hành dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Do vậy, định hướng đến

năm 2030 cần phải có những biện pháp tích cực truyền dạy dân ca cho các đối

tượng khác nhau trên địa bàn toàn tỉnh.

4. Tác động của các xu hướng khoa học công nghệ và văn hóa nghệ thuật,

giải trí

Trong giai đoạn hiện nay, việc bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức. Cùng với sự tăng trưởng kinh tế mạnh

mẽ, tỉnh Nghệ An đã và đang tập trung phát triển văn hóa theo hướng hiện đại

và xây dựng được một hạ tầng văn hóa hiện tại (bảo tàng, nhà hát, thư viện, rạp

chiếu phim, trung tâm văn hóa - thể thao, khu vui chơi giải trí...), cơ bản đáp ứng

được nhu cầu hưởng thụ văn hóa của nhân dân. Sự phát triển dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh đến năm 2030 sẽ chịu tác động mạnh mẽ bởi sự hình thành và phát

triển thị trường dịch vụ văn hóa, nghệ thuật giải trí và kinh doanh du lịch. Tại

đây, những khu dịch vụ văn hóa nghệ thuật - du lịch quy mô đem lại giá trị cao,

thu hút hàng triệu khách du lịch mỗi năm đang hình thành và phát triển theo xu

hướng bền vững. Điều này đem đến không chỉ cơ hội mà còn thách thức đối với

sự phát triển dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sẽ trở

thành một sản phẩm du lịch văn hóa, đáp ứng nhu cầu của khách tham quan

hưởng thụ những giá trị thuộc bản sắc của địa phương tại các địa điểm du lịch.

Bên cạnh đó, các biện pháp phục hồi và phát huy giá trị tại cộng đồng vẫn được

chú trọng và phát triển.

5. Tác động của các chủ trương, chính sách của Nhà nước

Giai đoạn vừa qua, trên phạm vi cả nước nói chung và tỉnh Nghệ An nói

riêng đã ban hành nhiều văn bản, chính sách quan trọng liên quan đến bảo vệ và

phát huy di sản văn hoá phi vật thể. Đầu tiên phải kể đến việc ban hành các nghị

quyết, chỉ thị của Đảng; các bộ luật, nghị định, thông tư liên quan đến lĩnh vực

phát triển văn hóa nghệ thuật và bảo vệ, gìn giữ di sản văn hoá. Tiếp đó là sự ra

đời các chiến lược, quy hoạch, chương trình, đề án phát triển văn hoá nghệ thuật,

bảo vệ di sản văn hoá được các cấp có thẩm quyền ban hành. Chính phủ cũng đưa

ra các quy định cam kết với các tổ chức quốc tế như UNESCO trong việc bảo vệ

và phát huy di sản văn hoá phi vật thể. Các quan điểm, đường lối chỉ đạo Đảng,

văn bản chính sách, pháp luật của nhà nước ban hành đã tạo khuôn khổ pháp lý,

điều kiện thuận lợi cho nhiệm vụ bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh,

đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với nhiệm vụ này.

II. QUAN ĐIỂM VÀ MỤC TIÊU BẢO VỆ, PHÁT HUY GIÁ TRỊ DÂN

CA VÍ, GIẶM NGHỆ TĨNH

1. Quan điểm

- Bảo vệ dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phải chú trọng đến bảo vệ các giá trị

nguyên gốc của di sản, các đặc trưng về làn điệu, quy cách thực hành, không gian

diễn xướng… Đồng thời, trên cơ sở các giá trị nguyên gốc, có sự tiếp thu, phát

triển để di sản phù hợp với xu thế phát triển của văn hóa hiện đại, đáp ứng nhu

cầu sáng tạo, thụ hưởng của các đối tượng công chúng đa dạng, nhất là thế hệ trẻ.

- Bảo vệ, phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh cần chú trọng đến

trao truyền di sản tại cộng đồng, phát huy vai trò của các nghệ nhân, những người

thực hành và các thành viên gia đình trao truyền cho thế hệ trẻ trong gia đình và

cộng đồng. Đảm bảo sự tham gia rộng rãi nhất của cộng đồng những nơi thực

hành dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, gìn giữ và trao truyền di sản và khuyến khích

họ tham gia một cách tích cực vào quản lý di sản. Tăng cường và thúc đẩy đóng

góp của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong việc tạo thu nhập và sinh kế bền vững

cho cộng đồng, nhóm người và cá nhân.

- Bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong sự đa dạng văn hóa

Việt Nam của cộng đồng các dân tộc ở Nghệ An, với các đặc trưng của nền văn

hóa dân tộc, đảm bảo sự đối thoại và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Bảo vệ và phát

huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vì cộng đồng, vì cuộc sống tinh thần và xã hội

của cộng đồng, vì sự gắn kết xã hội, tạo ra nội lực cho sự phát triển kinh tế, xã

hội, văn hóa ở địa phương.

- Bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh là sự nghiệp của cả hệ

thống chính trị, xã hội do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý. Tăng cường vai trò

của cấp ủy Đảng, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị, sự chỉ đạo của Nhà

nước từ Trung ương đến địa phương. Việc bảo vệ, phát huy giá trị di sản dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh phải được lồng ghép vào trong các chương trình phát triển

kinh tế, chính trị, xã hội tại tỉnh Nghệ An.

2. Mục tiêu

2.1. Mục tiêu chung

Bảo vệ và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống đương

đại, đảm bảo vừa bảo vệ các giá trị nguyên gốc của di sản, vừa khơi dậy, lan tỏa

sức sống của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, phổ biến những giá trị nhân văn, giáo

huấn tốt đẹp cho thế hệ mai sau. Nâng cao nhận thức và lòng tự hào của cộng đồng

người dân Xứ Nghệ, ý thức trách nhiệm của các thế hệ, nhất là thế hệ trẻ trong việc

gìn giữ, thực hành và trao truyền dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Từng bước phát huy

giá trị của dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong cuộc sống của người dân xứ Nghệ,

trở thành một sản phẩm văn hóa đặc trưng để trao đổi văn hóa, văn nghệ nhằm tăng

cường khả năng đối thoại giữa các cộng đồng, phát triển du lịch, góp phần thúc đẩy

phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở tỉnh Nghệ An.

2.2. Mục tiêu cụ thể đến năm 2030

- Phấn đấu khu vực đồng bằng có 90%, khu vực miền núi có 30% đơn vị

hành chính cấp xã/phường/thị trấn có thực hành dân ca Ví, Giặm thành lập câu

lạc bộ. Phấn đấu thành lập thêm 02-03 câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm ở các tỉnh khác

và thành lập 01-02 câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm ở nước ngoài.

- Đưa dân ca Ví, Giặm vào chương trình giảng dạy cho học sinh ở tất cả các

trường phổ thông tại các địa bàn có thực hành dân ca Ví, Giặm ở tỉnh Nghệ An;

phấn đấu mỗi trường phổ thông có 01 giáo viên được tập huấn giảng dạy dân ca

một cách bài bản.

- Đầu tư đồng bộ hiện đại hệ thống trang thiết bị cho Trung tâm Nghệ thuật

truyền thống tỉnh; 80% câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm được chính quyền địa phương

thành lập, quản lý hoạt động hiệu quả được hỗ trợ trang thiết bị cần thiết như âm

thanh, ánh sáng, trang phục, đạo cụ, nhạc cụ biểu diễn; hỗ trợ kinh phí dàn dựng,

tập luyện, xây dựng các chương trình dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh hàng năm và

chương trình tham gia các hoạt động ngày hội, festival, liên hoan, hội thi, hội

diễn...

- Hằng năm tổ chức tập huấn, đào tạo cán bộ nghiệp vụ về quản lý di sản văn

hóa phi vật thể; Tập huấn/truyền dạy cho các câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh; học sinh, giáo viên các trường phổ thông trên địa bàn toàn tỉnh.

- Tổ chức Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, festival du lịch

dân ca Ví, Giặm hàng năm hoặc 02 năm/lần; 01-02 cuộc thi tìm kiếm tài năng hát

dân ca Ví, Giặm; 01-02 hội thi Hát dân ca Ví, Giặm trong trường học; 01 hội thảo

khoa học quốc tế; Phục dựng (tái hiện) 03-04 phường dân ca Ví, Giặm truyền

thống đã bị mai một; xuất bản 02-03 đầu sách về dân ca Ví, Giặm. Mỗi năm xây

dựng/phục dựng 4 vở diễn có nội dung tư tưởng và giá trị nghệ thuật để phát sóng

truyền hình trực tiếp phục vụ Nhân dân. Tổ chức thường xuyên các show diễn

(dailyshow) tại Trung tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

để phục vụ khán giả.

- 100% nghệ nhân dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh được tôn vinh và hưởng chế

độ đãi ngộ theo chính sách của Trung ương và của tỉnh.

II. NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP

1. Xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường công tác quản

lý, chỉ đạo điều hành

- Tăng cường nâng cao hiệu quả chỉ đạo và tổ chức thực hiện của các bộ,

ban, ngành, địa phương, các đoàn thể, các tổ chức, cá nhân đối với công tác giữ

gìn và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm; thực hiện nhiệm vụ xây dựng và phát triển

văn hoá, thể thao, du lịch kết hợp chặt chẽ với thực hiện các nhiệm vụ chính trị,

kinh tế - xã hội của từng đơn vị, địa phương; phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ban,

ngành Trung ương, địa phương trong hoạt động triển khai thực hiện các chính

sách bảo tồn, phát huy văn hoá truyền thống các dân tộc nói chung và dân ca Ví,

Giặm nói riêng được đồng bộ và hiệu quả.

- Hoàn thiện và triển khai có hiệu quả các quy hoạch, đề án, chương trình có

liên quan đến nội dung bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh đã được

UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt.

- Rà soát, điều chỉnh bổ sung các cơ chế, chính sách về bảo vệ và phát huy

giá trị di sản văn hóa nói chung, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nói riêng để đảm bảo

phù hợp với yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.

- Xây dựng cơ chế, chính sách: hỗ trợ, khuyến khích các nghệ sĩ, nghệ nhân

người đang nắm giữ và tổ chức thực hành trao truyền Ví, Giặm; hỗ trợ kinh phí

hoạt động và đầu tư cơ sở vật chất cho các câu lạc bộ/đội văn nghệ dân ca Ví,

Giặm tại cộng đồng; đào tạo, tuyển dụng, thu hút tài năng cho Trung tâm Nghệ

thuật truyền thống tỉnh.

- Xây dựng, ban hành lại chính sách hỗ trợ nghệ nhân và câu lạc bộ đảm bảo

phù hợp với thực tiễn; thực hiện hỗ trợ chế độ hàng tháng cho các nghệ nhân và

thù lao cho nghệ nhân được phong tặng.

2. Tăng cường nguồn lực, đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất cho các đơn vị

nghệ thuật, thiết chế văn hóa, câu lạc bộ

- Khảo sát, lựa chọn, xây dựng kế hoạch và thực hiện hỗ trợ mua sắm trang

thiết bị cho sinh hoạt của các câu lạc bộ, không gian trình diễn Dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh gắn với câu lạc bộ.

- Khai thác có hiệu quả nguồn hỗ trợ của Trung ương từ các chương trình

phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới; nguồn vốn của nhà nước cấp

cho các chương trình mục tiêu phát triển văn hóa để đầu tư cơ sở vật chất cho các

địa phương có di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Ưu tiên đầu tư xây dựng hệ

thống thiết chế văn hóa đồng bộ tại các quận/huyện/thị xã, xã/phường có di sản

Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh nhằm tạo điều kiện phát triển mạng lưới câu lạc bộ.

- Tiếp tục hỗ trợ hàng năm cho hoạt động của các câu lạc bộ từ nguồn ngân

sách tỉnh. Có chính sách tăng mức hỗ trợ cho các câu lạc bộ hoạt động hiệu quả,

thường xuyên.

- Đẩy mạnh thực hiện xã hội hoá, khuyến khích, tạo điều kiện cho các cá

nhân, tổ chức, doanh nghiệp, các tổ chức phi Chính phủ hỗ trợ nguồn lực đầu tư

vào các lĩnh vực sáng tạo, lưu truyền, phổ biến dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Đẩy

mạnh việc khai thác các nguồn tài chính thông qua các quỹ, các thỏa thuận tài trợ,

hiến tặng hoặc đồng hợp tác trong bảo vệ và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh.

- Tiếp tục đa dạng hóa các hình thức sinh hoạt dân ca Ví, Giặm tại các cơ sở

hoạt động văn hóa, trong đó lấy các nghệ nhân ở các Câu lạc bộ làm hạt nhân, từ

đó khuyến khích những người quan tâm, yêu thích Ví, Giặm tham gia và huy động

được các nguồn lực xã hội khác để hỗ trợ cho hoạt động của các câu lạc bộ, nghệ

nhân và người thực hành di sản.

3. Phát triển nguồn nhân lực

- Nâng cao năng lực thực hành, quản lý di sản cho cộng đồng dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh. Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nhằm không ngừng nâng cao trình

độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp bảo vệ, kiểm kê về di sản văn

hoá phi vật thể cho đội ngũ cán bộ văn hóa cấp xã, phụ trách các phường, chủ

nhiệm câu lạc bộ đáp ứng yêu cầu công tác bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh. Tăng cường các khóa học có sự tham gia của các chuyên gia về di sản

văn hoá phi vật thể và UNESCO nhằm nâng cao nhận thức về di sản theo đúng

tinh thần của Công ước 2003 và phương pháp làm việc với cộng đồng.

- Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn

cho cán bộ làm công tác văn hoá, đội ngũ nghệ nhân kế cận, lực lượng nòng cốt

của các câu lạc bộ ở cả 3 tuyến về tỉnh, huyện, xã. Tập huấn cho các cán bộ, nghệ

nhân về phương pháp bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể phục vụ công

tác bảo tồn và phát huy di sản tại cộng đồng, địa phương.

- Thực hiện tốt chế độ, chính sách của tỉnh nhằm đãi ngộ nghệ nhân, người

thực hành di sản. Tiếp tục xây dựng hồ sơ đề nghị Nhà nước phong tặng Nghệ

nhân nhân dân và Nghệ nhân ưu tú cho các cá nhân có tài năng và có đóng góp

quan trọng trong việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

Có chế độ khen thưởng kịp thời cho các cá nhân, tập thể có nhiều thành tích trong

bảo vệ và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Tạo điều kiện cho nghệ

nhân được tham gia các khóa tập huấn nâng cao nhận thức, tổ chức truyền dạy di

sản văn hoá phi vật thể.

- Củng cố và phát triển các chi hội văn nghệ dân gian, chi hội văn học nghệ

thuật, chi hội nhiếp ảnh, các hiệp hội du lịch tại địa phương, các ban quản lý khu

du lịch, các câu lạc bộ/đội văn nghệ sinh hoạt dân ca Ví, Giặm tại địa phương…

nhằm tập hợp lực lượng, đẩy mạnh công tác nghiên cứu, sưu tầm, phổ biến di sản

văn hoá dân ca Ví, Giặm trên cả nước.

- Ưu tiên tuyển dụng, thu hút sinh viên học bộ môn nghệ thuật tại các trường

văn hoá nghệ thuật về công tác tại Trung tâm Nghệ thuật truyền thống và các địa

phương sau khi tốt nghiệp; cử đi đào tạo và hỗ trợ 100% kinh phí đào tạo đối với

người được cử đi đào tạo ở các trường văn hoá nghệ thuật những học sinh có năng

khiếu nghệ thuật để tạo nguồn cho các đơn vị nghệ thuật truyền thống của tỉnh.

- Thực hiện công tác quy hoạch dài hạn nguồn cán bộ quản lý và chuyên

môn về di sản văn hóa. Hỗ trợ các nghệ sĩ, nghệ nhân trong việc lưu truyền, phổ

biến hình thức trình diễn dân ca Ví, Giặm.

4. Nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động bảo vệ, phát huy giá trị

di sản

4.1. Kiểm kê, nghiên cứu, tư liệu hóa, số hóa dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

- Tiếp tục tiến hành sưu tầm, ghi chép, lưu giữ những làn điệu dân ca Ví,

Giặm cổ, nguyên gốc, gắn với các đặc trưng về diễn xướng, không gian sinh hoạt

truyền thống, kết hợp với những sinh hoạt văn hóa, âm nhạc đương đại. Hoàn

thiện công tác kiểm kê di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trên địa bàn tỉnh theo

quy định của Công ước 2003 UNESCO.

- Các cán bộ chuyên môn ở địa phương hợp tác với cán bộ ở các Viện nghiên

cứu trung ương tăng cường công tác nghiên cứu khoa học nhằm xây dựng hệ

thống cơ sở lý luận để bảo vệ có hiệu quả di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Nhà nước đầu tư, hỗ trợ, đặt hàng các công trình nghiên cứu có chất lượng

để hỗ trợ xuất bản.

- Tiến hành sưu tầm, ghi chép những bài hát, những sinh hoạt văn hóa, âm

nhạc gắn với không gian sinh hoạt truyền thống cũng như đương đại.

- Triển khai xây dựng data bank (ngân hàng dữ liệu) hoàn chỉnh với 4 loại

hình sản phẩm: băng hình, hình ảnh tĩnh, động, bản text, băng ghi âm; hệ thống

cơ sở dữ liệu (phim, ảnh) và số hóa dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh lưu trữ tại Trung

tâm Nghệ thuật truyền thống, Bảo tàng tỉnh, tại hai Trạm Vệ tinh dữ liệu di sản

văn hóa tại tỉnh.

- Tổ chức toạ đàm, hội thảo khoa học (đối với các nhà quản lý, khoa học, các

doanh nghiệp du lịch và chủ thể văn hoá) về những vấn đề đặt ra trong quá trình

triển khai đề án (giải pháp bảo tồn, phát huy và xây dựng các mô hình).

4.2. Truyền dạy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

- Nghiên cứu để xây dựng kế hoạch và tài liệu giảng dạy dân ca Ví, Giặm

vào các cấp học phù hợp với điều kiện thực tế; tổ chức sinh hoạt ngoại khoá, giao

lưu dân ca Ví, Giặm cho học sinh, sinh viên nhằm tuyên truyền, giáo dục, nâng

cao ý thức trong việc gìn giữ và phát huy truyền thống văn hoá tốt đẹp của xứ

Nghệ.

- Tổ chức thường xuyên và tăng cường các hoạt động sinh hoạt, truyền dạy

tại cộng đồng, trong trường học, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp và trên sóng

phát thanh truyền hình. Chương trình, giáo án, hình thức, phương pháp truyền dạy

do các nghệ nhân và nghệ sĩ chuyên nghiệp thực hiện, còn người học là những

người thực hành di sản tham gia một cách đầy đủ, tự nguyện và đồng thuận, có sự

hỗ trợ của các nghệ nhân trong các hoạt động dạy hát, sinh hoạt về dân ca Ví,

Giặm tại các trường phổ thông.

- Phát huy vai trò chủ động, tích cực của cộng đồng ở những xã/thôn/phường

có thực hành dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong việc bảo vệ và phát huy di sản.

Chú trọng tăng cường đào tạo đội ngũ nghệ nhân kế cận, lực lượng nòng cốt của

các câu lạc bộ ở cả 3 tuyến tỉnh, huyện, xã. Tập huấn về kiểm kê, bảo vệ và phát

huy di sản văn hóa phi vật thể. Khuyến khích mọi người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ

tham gia học tập, thực hành dân ca Ví, Giặm để phát triển, mở rộng phạm vi lan

tỏa, đồng thời tạo nguồn nhân lực để đào tạo, truyền dạy dân ca Ví, Giặm cho các

thế hệ kế cận.

- Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên giảng dạy bộ môn Âm

nhạc các trường phổ thông về phương pháp dạy và hát dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh.

- Biên soạn tài liệu giảng dạy dân ca Ví, Giặm, tăng cường đầu tư mua sắm

cơ sở vật chất, đạo cụ phục vụ dạy và học hát dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong

trường phổ thông.

4.3. Tổ chức phục dựng/tái hiện không gian diễn xướng và phát huy giá

trị dân ca Ví, Giặm gắn với phát triển du lịch

- Phục dựng lại các không gian diễn xướng chân thực, sinh động, các trò diễn

xướng, các bài bản, làn điệu dân ca Ví, Giặm truyền thống và các hình thức hát

của các phường truyền thống như hát lẻ, hát đối đáp và hát cuộc; các chặng hát

như hát dạo, hát đối, hát xe kết… theo đúng những đặc trưng, giá trị nguyên gốc

của dân ca Ví, Giặm.

- Hỗ trợ cộng đồng tổ chức thực hành để bảo tồn các giá trị dân ca Ví, Giặm

ngay trong chính đời sống cộng đồng, đặc biệt khuyến khích duy trì, phổ biến dân

ca Ví, Giặm gắn với đời sống sinh hoạt thường ngày, trong các hoạt động lao động

sản xuất của người dân. Hỗ trợ phục dựng, tổ chức diễn xướng, truyền dạy, tái

tạo, phổ biến dân ca Ví, Giặm trong cộng đồng, gia đình, trường học và các khu,

điểm du lịch.

- Hỗ trợ xây dựng và vận hành các mô hình câu lạc bộ/đội văn nghệ bảo tồn

và phát huy dân ca Ví, Giặm; xây dựng mô hình hoạt động thường xuyên, hiệu

quả phục vụ phát triển du lịch tại các địa phương.

- Lựa chọn phục dựng (tái tạo) không gian diễn xướng dân ca Ví, Giặm tại

Quảng trường, khu di tích, bảo tàng, phố đi bộ, các khu du lịch và trong các dịp

lễ, tết, hội truyền thống nhằm giao lưu, trình diễn, tạo môi trường thực hành và

trao truyền dân ca Ví, Giặm, tạo ra các sản phẩm văn hoá đáp ứng nhu cầu du lịch

văn hoá và phát triển kinh tế ban đêm. Tổ chức thành các show diễn thực cảnh để

đảm bảo sức sống của dân ca và là điểm nhấn về việc thể hiện bản sắc văn hóa

của xứ Nghệ trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.

- Tiếp tục đa dạng hóa các hình thức sinh hoạt dân ca Ví, Giặm tại cơ sở,

đặc biệt cần có cơ chế huy động xã hội hóa, khuyến khích cộng đồng, doanh

nghiệp tham gia đầu tư xây dựng và tiếp tục duy trì, phát huy hoạt động tại các

không gian diễn xướng đã được phục hồi, trong đó lấy các nghệ nhân ở các Câu

lạc bộ làm hạt nhân, từ đó khuyến khích những người quan tâm, yêu thích Ví,

Giặm tham gia các hoạt động bảo tồn, phát huy các trò diễn, không gian diễn

xướng này.

5. Phát triển dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh với các hình thức thể hiện

mới, lấy Ví, Giặm làm chất liệu sáng tác các tác phẩm nghệ thuật mới

- Tiếp tục khai thác, phát huy hình thức sân khấu hóa dân ca Ví, Giặm. Tăng

cường đầu tư thể nghiệm, phát triển, phổ biến kịch hát dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh. Xây dựng và tổ chức các chương trình biểu diễn dân ca Ví, Giặm tại Trung

tâm Bảo tồn và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh theo hình thức daily

show (ít nhất 1 tuần 1 lần và tiến tới hàng ngày) để phục vụ khách du lịch và có

bán vé, tạo doanh thu.

- Đầu tư vào việc thể nghiệm làn điệu và các hình thức thể hiện mới cho sân

khấu nghệ thuật biểu diễn gắn với dân ca Ví, Giặm; khai thác hiệu quả ngôn ngữ

dân gian, phù hợp với ngôn ngữ đương đại; tích hợp ngôn ngữ kịch hát với ngôn

ngữ và làn điệu các thể loại.

- Sử dụng dân ca Ví, Giặm làm chất liệu cho các sáng tác âm nhạc mới, kết

hợp giữa âm nhạc dân gian của dân ca Ví, Giặm và âm nhạc hiện đại để đưa Ví,

Giặm đến với giới trẻ. Xây dựng các hình tượng nghệ sĩ trẻ gắn với hình ảnh dân

ca Ví, Giặm.

6. Quảng bá, phổ biến, tuyên truyền dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

- Xây dựng các chương trình tuyên truyền, quảng bá dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh trên các phương tiện thông tin đại chúng, thông qua các sự kiện chính trị,

kinh tế, văn hóa, nghệ thuật, cuộc thi, liên hoan, hội diễn, festival trong nước và

quốc tế. Tổ chức các hoạt động biểu diễn ở trong và ngoài nước. Tham gia biểu

diễn tại các diễn đàn giao lưu quốc tế về di sản văn hóa phi vật thể hàng năm và

tham gia các chuyến đi biểu diễn tại các nước ASEAN và châu Âu.

- Phối hợp với các tỉnh, thành phố trong và ngoài nước, thực hiện kết nối

tuyến du lịch địa phương với tuyến du lịch quốc tế trên hành trình khám phá di

sản văn hóa ở các vùng, miền. Tổ chức các chuyến giao lưu văn hóa - du lịch ở

trong và ngoài nước.

- Trên cơ sở các chương trình, kế hoạch đối ngoại của tỉnh hàng năm để tìm

kiếm các cơ hội giao lưu, hợp tác quốc tế về văn hóa, xúc tiến quảng bá dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đào tạo nhân lực, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật, kinh nghiệm

bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh từ hợp tác quốc tế. Tỉnh Nghệ An

chủ động đăng cai tổ chức các sự kiện văn hoá, nghệ thuật, đối ngoại lớn mang

tầm khu vực, quốc gia và quốc tế tạo cơ hội tăng cường giao lưu, quảng bá dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh; tranh thủ sự hỗ trợ của các tổ chức và cộng đồng người

Nghệ Tĩnh ở nước ngoài.

- Tăng cường công tác tuyên truyền, quảng bá dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

thông qua sóng phát thanh truyền hình, internet, hệ thống mạng xã hội. Xây dựng

và đăng tải các video, hình ảnh… trình diễn dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh lên các

nền tảng mạng xã hội (kênh youtube, website, trang fanpage…) để quảng bá trên

toàn thế giới. Xây dựng các chương trình truyền hình, video ngắn về Dân ca Ví,

Giặm dưới các hình thức ca, nhạc, kịch hát có nội dung phong phú, hình ảnh cuốn

hút, hấp dẫn hơn để thu hút sự quan tâm của giới trẻ.

- Phát triển mạng lưới, cung cấp các dịch vụ, sản phẩm văn hóa dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh tại các khu, điểm du lịch; xây dựng nội dung sinh hoạt dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh trong cộng đồng gắn với khu du lịch, trung tâm văn hóa, cơ

quan văn hóa, thiết chế văn hóa cơ sở. Các đơn vị kinh doanh dịch vụ du lịch phối

hợp với các Câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm trong tỉnh hoặc thành lập các Câu lạc bộ,

các đội, nhóm sinh hoạt để tổ chức các buổi biểu diễn dân ca Ví, Giặm, các hoạt

động giao lưu văn hóa trên nền tảng chất liệu dân ca Ví, Giặm tại các cơ sở kinh

doanh dịch vụ du lịch, nhà hàng, khách sạn, tạo điểm nhấn thu hút khách.

- Đẩy mạnh công tác xã hội hóa tăng thêm nguồn lực và giảm bớt kinh phí

hỗ trợ từ nguồn ngân sách. Xây dựng cơ chế nhằm tạo sự đồng thuận của các

tầng lớp nhân dân trong việc tham gia đóng góp công sức, tiền của cho lĩnh

vực bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh. Khuyến khích các doanh

nghiệp trong và ngoài nước đầu tư vào lĩnh vực sáng tạo, lưu truyền, phổ biến

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đặc biệt, các tổ chức, cộng đồng người Nghệ Tĩnh

ở nước ngoài. Thực hiện các chính sách ưu đãi đầu tư nhằm khuyến khích các

thành phần kinh tế, tầng lớp xã hội tham gia bảo vệ và phát huy dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh trong đời sống.

7. Tăng cường hợp tác, lồng ghép các hoạt động, xây dựng các hành

trình kết nối di sản gắn với phát triển du lịch

- Xây dựng các hành trình kết nối di sản gắn với phát triển du lịch: Kết nối

các tour, tuyến ở các khu vực có tiềm năng về dân ca Ví, Giặm. Kết nối các di sản

dân ca, dân vũ tương đồng để xây dựng hành trình di sản. Đặc biệt tập trung xây

dựng và phát triển tour du lịch “Về miền Ví, Giặm”, kết nối các điểm đến du lịch

tiêu biểu của tỉnh: biển Cửa Lò - Nhà hát truyền thống daily show - Nam Đàn.

- Thực hiện tốt công tác phối hợp giữa nhà nước Việt Nam với UNESCO,

các tổ chức quốc tế nhằm tăng cường liên kết, phối kết hợp trong các hoạt động

bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Tăng cường quan hệ hợp tác giữa các đơn vị nghệ thuật, cộng đồng với

các trung tâm đào tạo, viện nghiên cứu, trường đại học trong và ngoài nước đào

tạo về nghiên cứu, đào tạo nhân lực bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh. Khuyến khích các sáng kiến hợp tác về bảo vệ và phát huy di sản văn hóa

phi vật thể, trong đó có di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Phát triển mạng lưới, cung cấp các dịch vụ, sản phẩm văn hóa dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh tại các khu, điểm du lịch; xây dựng nội dung sinh hoạt dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh cộng đồng gắn với khu du lịch, trung tâm văn hóa, cơ quan

văn hóa, thiết chế văn hóa cơ sở.

- Tìm kiếm các cơ hội giao lưu, hợp tác quốc tế về văn hóa, xúc tiến quảng

bá, dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, đào tạo nhân lực, hỗ trợ tài chính và kỹ thuật,

kinh nghiệm bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh từ hợp tác quốc tế.

- Phối hợp với các tỉnh, thành phố trong và ngoài nước, thực hiện nối tuyến

du lịch địa phương với tuyến du lịch quốc tế trên hành trình khám phá di sản văn

hóa ở các vùng, miền.

8. Ứng dụng khoa học, công nghệ, trọng tâm là công nghệ số trong

công tác bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm gắn với phát triển du lịch

- Ứng dụng khoa học, công nghệ để nghiên cứu, sưu tầm, phục dựng, lưu

giữ, bảo tồn, phát huy giá trị các làn điệu Ví, Giặm đặc biệt là các làn điệu cổ có

nguy cơ mai một. Số hoá dữ liệu dân ca phục vụ cho công tác bảo tồn, nghiên cứu

khoa học, giảng dạy.

- Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ 4.0 bảo tồn và phát huy không gian và

hình thức trình diễn dân ca Ví, Giặm. Đầu tư trang thiết bị công nghệ hiện đại

để nâng cao khả năng tiếp cận di sản cho nhân dân và tuyên truyền, quảng bá

phát triển du lịch.

- Khai thác, phát huy tài nguyên số dữ liệu dân ca trên các nền tảng không

gian mạng qua facebook, zalo, youtube, fanpage, tiktok…gắn kết với thị

trường, đối tượng, sản phẩm du lịch. Phát huy hiệu quả mạng lưới phát thanh,

truyền hình của trung ương và địa phương, nâng cao chất lượng sóng và nội

dung chương trình.

- Kết nối các công ty kinh doanh dịch vụ du lịch trong hoạt động xây dựng

và phát triển sản phẩm du lịch đặc thù.

- Kết nối với các trung tâm dữ liệu về di sản văn hoá phi vật thể trong khu

vực và trên thế giới để chia sẻ dữ liệu nhằm quảng bá ở phạm vi quốc tế.

PHẦN THỨ BA

TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

I. LỘ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

1. Giai đoạn 2026-2028:

- Tiếp tục thực hiện sưu tầm, thống kê, số hóa những tư liệu liên quan đến

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh theo kế hoạch thực hiện nhiệm vụ chuyên môn hàng

năm. Xây dựng 01 phần mềm quản lý di sản dân ca Ví, Giặm. Xây dựng và cập

nhật ngân hàng dữ liệu, cơ sở dữ liệu và số hóa dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tại

Trung tâm Nghệ thuật truyền thống và Bảo tàng tỉnh, kết nối với Trung tâm Dữ

liệu di sản văn hoá của Viện Văn hóa Nghệ thuật quốc gia Việt Nam.

- Nghiên cứu, xuất bản 01 đầu sách: Tổng tập dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Khảo sát, nghiên cứu, lựa chọn và xây dựng kế hoạch để phục dựng 03

không gian diễn xướng và phường hát dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh truyền thống

tiêu biểu (trung bình mỗi năm 01 không gian diễn xướng được phục hồi).

- Tiếp tục tổ chức thường xuyên và tăng cường các hoạt động sinh hoạt,

truyền dạy tại cộng đồng. Phát triển hệ thống mạng lưới các câu lạc bộ dân ca Ví,

Giặm ở cơ sở trong tỉnh, trong nước và ngoài nước, trung bình mỗi năm phát triển

thêm 05-06 câu lạc bộ trong tỉnh, 01-02 câu lạc bộ ở ngoại tỉnh. Trong 3 năm

thành lập được 01 câu lạc bộ trong cộng đồng người Nghệ Tĩnh ở nước ngoài.

- Tiếp tục hoàn thiện tài liệu phục vụ phổ biến, truyền dạy dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh trong trường học. Xây dựng chương trình dạy hát dân ca Ví, Giặm trên

sóng phát thanh, truyền hình, ít nhất mỗi tháng 1 số. Tổ chức bồi dưỡng, tập huấn

giảng dạy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh cho đội ngũ giáo viên thanh nhạc ở các

trường phổ thông theo kế hoạch hàng năm, ít nhất mỗi năm 01-02 lớp. Mở các lớp

tập huấn nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp bảo

tồn di sản cho đội ngũ cán bộ văn hóa từ cấp tỉnh đến cơ sở, chủ nhiệm câu lạc bộ

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, ít nhất mỗi năm 01 lớp.

- Thực hiện quảng bá, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng,

trên Website. Xây dựng và đăng tải các video, hình ảnh… trình diễn dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh lên các nền tảng mạng xã hội (kênh youtube, website, trang

fanpage…) để quảng bá trên toàn thế giới. Xây dựng các chương trình truyền hình,

video ngắn về Dân ca Ví, Giặm dưới các hình thức ca, nhạc, kịch hát có nội dung

phong phú, hình ảnh cuốn hút, hấp dẫn hơn để thu hút sự quan tâm của giới trẻ.

Tổ chức các buổi biểu diễn giao lưu, kết nối văn hóa - du lịch trong và ngoài nước.

- Đầu tư đồng bộ trang thiết bị, âm thanh, ánh sáng cho Trung tâm bảo tồn

và phát huy di sản Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh của tỉnh. Hỗ trợ trang thiết bị cho

các thiết chế văn hóa (Nhà văn hóa xã, thôn), cơ sở vật chất sinh hoạt của các câu

lạc bộ dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh hoạt động có hiệu quả, đội văn nghệ tại các xã,

thôn có cộng đồng sinh hoạt dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Tổ chức Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, festival du lịch

dân ca Ví, Giặm 02 năm/lần hoặc hàng năm (thực hiện luân phiên giữa 2 tỉnh

Nghệ An và Hà Tĩnh, quá trình thực hiện phải có sự thống nhất và phối hợp giữa

hai tỉnh); 01 cuộc thi tìm kiếm tài năng hát dân ca Ví, Giặm; 01 hội thi Hát dân ca

Ví, Giặm trong trường học; 01 hội thảo khoa học quốc tế về bảo tồn, phát huy giá

trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh (phối hợp với tỉnh Hà Tĩnh).

- Đầu tư xây dựng các chương trình, vở diễn kịch hát dân ca Nghệ Tĩnh có

chất lượng để tham gia các liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và phục

vụ nhân dân.

- Tổ chức thường xuyên các show diễn (dailyshow) tại Trung tâm Bảo tồn

và phát huy di sản dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh (ít nhất 1 tuần 1 lần và tiến tới

hàng ngày) để phục vụ khách du lịch và có bán vé, tạo doanh thu.

- Xây dựng các hành trình kết nối di sản Ví, Giặm gắn với phát triển du lịch.

Tập trung xây dựng và phát triển tour du lịch “Về miền Ví, Giặm”, kết nối các

điểm đến du lịch tiêu biểu của tỉnh: biển Cửa Lò - Nhà hát truyền thống daily

show - Nam Đàn.

- Tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích các nghệ sĩ,

nghệ nhân người đang nắm giữ và tổ chức thực hành trao truyền Ví, Giặm; hỗ trợ

kinh phí hoạt động và đầu tư cơ sở vật chất cho các câu lạc bộ/đội văn nghệ dân

ca Ví, Giặm tại cộng đồng; đào tạo, tuyển dụng, thu hút tài năng cho Trung tâm

Nghệ thuật truyền thống tỉnh. Thực hiện hỗ trợ chế độ hàng tháng cho các nghệ

nhân và thù lao cho nghệ nhân được phong tặng theo quy định hiện hành.

2. Giai đoạn 2029-2030:

- Các tư liệu được sưu tầm, hệ thống đầy đủ tiến hành biên mục và đề xuất

chọn công nghệ phù hợp cho việc số hóa tư liệu, áp dụng công nghệ giúp người

dùng có thể tìm kiếm một cách dễ dàng và thuận tiện như thể hiện di tích dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh thông qua bản đồ 3D, hoặc biểu diễn dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh, tài liệu theo tiến trình thời gian. Sử dụng công nghệ cho phép người dùng

có thể tìm kiếm thông qua các công cụ tìm tin trên Internet, hoặc các mạng xã hội

như Flickr, Facebook, Google Maps, Google Display Network, Google Search

Ads v.v. phương tiện cung cấp tài liệu số: qua trang web, mạng nội bộ hay CD-

ROM, cung cấp tại chỗ hay từ xa.

- Rút kinh nghiệm phục dựng của giai đoạn 1, tiếp tục phục dựng tiếp 02-03

không gian diễn xướng gắn với phường hát truyền thống; củng cố và phát triển

không gian diễn xướng đã được phục dựng.

- Tiếp tục các hoạt động truyền dạy cho lớp trẻ trong cộng đồng và trong

trường học. Đến năm 2030, đào tạo lớp nghệ nhân kế cận lớp nghệ nhân cao tuổi

hiện nay. Chú trọng đào tạo bộ môn hát dân ca trong trường nghệ thuật của tỉnh,

trong đó có dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh bằng cách trao học bổng, khuyến khích

việc làm sau khi sinh viên tốt nghiệp. Tiếp tục phát triển hệ thống câu lạc bộ dân

ca Ví, Giặm trong và ngoài nước, mỗi năm phát triển thêm 05-06 câu lạc bộ trong

tỉnh, 01-02 câu lạc bộ ở ngoại tỉnh. Trong 2 năm thành lập được 01 câu lạc bộ

trong cộng đồng người Nghệ Tĩnh ở nước ngoài.

- Tiếp tục nâng cao trình độ, nghiệp vụ cho các cán bộ cấp cơ sở về chuyên

môn cũng như kỹ năng làm việc với cộng đồng. Hỗ trợ các nghệ nhân truyền dạy,

sinh hoạt câu lạc bộ và tham gia biểu diễn, liên hoan dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

- Tiếp tục hỗ trợ trang thiết bị cho các thiết chế văn hóa (Nhà văn hóa xã,

thôn), cơ sở vật chất sinh hoạt của các câu lạc bộ dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh hoạt

động có hiệu quả, đội văn nghệ tại các xã, thôn có cộng đồng sinh hoạt dân ca Ví,

Giặm Nghệ Tĩnh.

- Tiếp tục các hoạt động quảng bá, tuyên truyền về dân ca Ví, Giặm Nghệ

Tĩnh và tăng cường các hoạt động trình diễn tại các phường hát truyền thống,

quảng bá hình ảnh về văn hóa đậm đà Xứ Nghệ cho công chúng trong và ngoài

nước. Tiếp tục tổ chức các buổi biểu diễn giao lưu, kết nối văn hóa - du lịch trong

và ngoài nước.

- Tổ chức Liên hoan dân ca Ví, Giặm cấp tỉnh và liên tỉnh, festival du lịch

dân ca Ví, Giặm 02 năm/lần hoặc hàng năm (thực hiện luân phiên giữa 2 tỉnh

Nghệ An và Hà Tĩnh); 01 cuộc thi tìm kiếm tài năng hát dân ca Ví, Giặm; 01 hội

thi Hát dân ca Ví, Giặm trong trường học.

- Tiếp tục đầu tư xây dựng các chương trình, vở diễn kịch hát dân ca Nghệ

Tĩnh có chất lượng để tham gia các liên hoan, hội diễn nghệ thuật chuyên nghiệp

và phục vụ nhân dân.

- Tiếp tục tổ chức thường xuyên các show diễn (dailyshow) tại Trung tâm

Bảo tồn và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh để phục vụ khán giả, khách du

lịch, tạo nguồn thu.

- Tiếp tục xây dựng các hành trình kết nối di sản gắn với phát triển du lịch,

mở rộng kết nối các tour, tuyến ở các khu vực có tiềm năng về dân ca Ví, Giặm.

Tiếp tục khai thác và phát triển tour du lịch “Về miền Ví, Giặm”.

II. NHU CẦU KINH PHÍ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN

1. Tổng nhu cầu vốn thực hiện Đề án khoảng: 98.031 triệu đồng

2. Nguồn vốn thực hiện Đề án:

- Nguồn ngân sách Trung ương: 39.762 triệu đồng

- Nguồn ngân sách địa phương: 42.873 triệu đồng

- Các nguồn vốn huy động hợp pháp khác: 15.395 triệu đồng

(Có khái toán kèm theo)

III. PHÂN CÔNG TRÁCH NHIỆM

1. Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể

thao và Du lịch và các Bộ, ngành, địa phương liên quan thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Triển khai thực hiện các nội dung, nhiệm vụ của đề án trên địa bàn của tỉnh

đảm bảo chất lượng, đúng tiến độ.

- Triển khai lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện các dự án thành

phần thuộc đề án theo quy định hiện hành.

- Chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện đề án theo đúng nội dung

đã được phê duyệt và các quy định hiện hành.

- Chủ động cân đối phần vốn thuộc trách nhiệm ngân sách địa phương để thực

hiện đề án theo tiến độ được phê duyệt.

2. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

- Chủ trì, phối hợp với các Bộ, cơ quan liên quan hướng dẫn Ủy ban nhân

dân tỉnh Nghệ An triển khai thực hiện đề án bảo đảm đúng tiến độ và mục tiêu đề

ra.

- Phối hợp với Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An và các cơ quan liên quan thực

hiện đẩy mạnh tuyên truyền, quảng bá di sản văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh

trên các phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống thông tin cơ sở.

3. Bộ Tài chính

Chủ trì, phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân

tỉnh Nghệ An tổng hợp, cân đối vốn ngân sách Trung ương thực hiện các dự án

đầu tư thuộc đề án và bố trí kinh phí thường xuyên theo quy định về phân cấp

ngân sách nhà nước hiện hành để thực hiện đề án.

4. Bộ Giáo dục và Đào tạo

Phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ

An và các cơ quan liên quan thực hiện đưa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vào

chương trình giảng dạy của các trường đào tạo về văn hóa - nghệ thuật và các

trường phổ thông trên địa bàn tỉnh Nghệ An.

5. Bộ Ngoại giao

Phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Thông tin và Truyền

thông, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An và các cơ quan liên quan thực hiện đưa Dân

ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tuyên truyền, quảng bá rộng rãi trong và ngoài nước; thực

hiện các hoạt động hợp tác quốc tế liên quan đến bảo tồn, phát huy giá trị di sản

văn hóa Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh.

6. Các Bộ, ngành liên quan khác theo chức năng nhiệm vụ được giao có

trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân

tỉnh Nghệ An để thực hiện đề án.

KẾT LUẬN

Dân ca Ví, Giặm được UNESCO vinh danh trong Danh sách di sản văn hóa

phi vật thể đại diện của nhân loại là niềm tự hào của người Nghệ Tĩnh, khiến họ

nhận thức sâu sắc hơn về giá trị của di sản cha ông để lại. Sự công nhận Ví, Giặm

nâng cao tầm nhìn cho cộng đồng quốc gia và quốc tế về một di sản dân ca của

vùng Nghệ Tĩnh được lưu truyền rộng rãi, phản ánh bản sắc văn hóa địa phương,

khuyến khích các vùng miền khác ở Việt Nam và thế giới quan tâm đến bảo vệ

văn hóa phi vật thể của họ. Do tác động của xu hướng hiện đại hóa và toàn cầu

hóa, các bài hát dân ca truyền thống có phần bị mai một, vì thế việc ghi danh giúp

cho cộng đồng và chính quyền địa phương có trách nhiệm hơn trong việc sưu tầm,

gìn giữ, truyền dạy, khuyến khích thế hệ trẻ tích cực học và tham gia diễn xướng

dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh, nhằm bảo vệ và phát huy một cách bền vững.

Việt Nam đã cam kết thực hiện chương trình hành động quốc gia nhằm bảo

vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh sau khi được UNESCO vinh danh. Đề

án đã phân tích rõ sự cần thiết, những nguyên tắc, mục tiêu, nhiệm vụ, quan điểm

bảo vệ và phát huy dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh một cách thận trọng và trên cơ sở

nền tảng, tinh thần của Luật Di sản văn hóa và Công ước 2003. Đề án cũng hướng

tới bảo vệ và phát huy giá trị dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh như là một động lực

phát triển kinh tế bền vững ở Nghệ An, Hà Tĩnh, góp phần nâng cao vị thế của

cộng đồng địa phương trên diễn đàn quốc gia và quốc tế.

Nội dung của đề án như là một chiến lược bảo vệ và phát huy di sản dân ca

Ví, Giặm Nghệ Tĩnh với tư cách như là một kế hoạch tổng thể của các kế hoạch,

nhiệm vụ, chính sách, nguồn lực, cơ sở vật chất và vai trò của các bộ ngành liên

quan. Kế hoạch hành động này nhằm hướng tới bảo vệ di sản văn hóa cho thế hệ

ngày nay và cho con cháu mai sau trước nguy cơ bị mai một, và sự xâm nhập của

văn hóa ngoại lai làm suy giảm bản sắc văn hóa của các vùng, miền. Đề án “Bảo

vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa đại diện của nhân loại Dân ca Ví, Giặm

Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030" được phê duyệt và triển khai các

dự án thành phần sẽ là một trong những ví dụ điển hình thực hiện cam kết của

Việt Nam với cộng đồng quốc tế trong việc triển khai chương trình hành động

quốc gia bảo vệ và phát huy di sản văn hóa phi vật thể sau khi được UNESCO

vinh danh. Đề án góp phần quan trọng trong việc hiện thực hóa quan điểm văn

hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực xây dựng và phát triển

con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước theo tinh thần

của Nghị quyết số 33-NQ/TW./.

Bạn chưa Đăng nhập thành viên.

Đây là tiện ích dành cho tài khoản thành viên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, vui lòng Đăng ký tại đây!

Công văn 1282/BVHTTDL-DSVH của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về việc trình Chính phủ “Đề án Bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh tỉnh Nghệ An giai đoạn 2026 - 2030”

văn bản tiếng việt

văn bản TIẾNG ANH

* Lưu ý: Để đọc được văn bản tải trên Luatvietnam.vn, bạn cần cài phần mềm đọc file DOC, DOCX và phần mềm đọc file PDF.

Bạn chưa Đăng nhập thành viên.

Đây là tiện ích dành cho tài khoản thành viên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, vui lòng Đăng ký tại đây!

Hải Yến

Công văn 1282/BVHTTDL-DSVH 2025 trình Chính phủ Đề án bảo vệ và phát huy giá trị Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh giai đoạn 2026 - 2030

TÓM TẮT CÔNG VĂN 1282/BVHTTDL-DSVH

Tải Công văn 1282/BVHTTDL-DSVH

văn bản tiếng việt

văn bản TIẾNG ANH

văn bản cùng lĩnh vực

Kế hoạch 2021/KH-BGDĐT 2026 tổ chức Hội khỏe Phù Đổng toàn quốc lần thứ XI năm 2028

Công văn 6332/BVHTTDL-VP 2026 về việc triển khai Chương trình “Bản Sắc” năm 2026

Công văn 1919/ĐA-VP 2026 về việc chấp hành quy định về phổ biến phim trên không gian mạng

Công văn 9636/VPCP-KGVX 2026 về việc công tác triển khai Kế hoạch tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam

Công văn 5942/BVHTTDL-VHCSGĐTV 2026 về việc đôn đốc ban hành kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình, chuẩn mực con người Việt Nam

Kế hoạch 5724/KH-BVHTTDL 2026 triển khai thực hiện Nghị định 277/2026/NĐ-CP về Hạ tầng văn hóa số, giai đoạn 2026 - 2027

Công văn 5668/BVHTTDL-VP 2026 về việc phát động Cuộc thi tìm hiểu cải cách hành chính ngành văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch

Hướng dẫn 5429/HD-BVHTTDL 2026 xây dựng chương trình văn hóa đọc trong cộng đồng, triển khai tủ sách cộng đồng số và mô hình thư viện mở

Công văn 5394/BVHTTDL-VP 2026 về việc tăng cường công tác quản lý hoạt động du lịch, bảo đảm an toàn cho khách du lịch

Công văn 4973/BVHTTDL-VP 2026 trả lời kiến nghị của cử tri về phát triển ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam, gắn với hội nhập quốc tế

văn bản mới nhất

Công văn 19363/CHQ-GSQL của Cục Hải quan về việc vướng mắc về ghi nhãn®

Công văn 5680/BCT-TTTN của Bộ Công Thương về việc thông báo điều hành giá bán xăng dầu

Công văn 19297/CHQ-GSQL của Cục Hải quan về việc thủ tục hải quan đối với hàng hóa xuất nhập khẩu tại chỗ

Công văn 19280/CHQ-NVTHQ của Cục Hải quan về việc thuế giá trị gia tăng hàng hóa tạm nhập tái xuất

Công văn 7918/BNV-CCVC của Bộ Nội vụ về việc trao đổi chuyên môn