Quyết định 36/2026/QĐ-UBND Cao Bằng quản lý bảo vệ phát huy giá trị di tích lịch sử văn hóa

Điều 1. Ban hành kèm theo Quyết định này Quy chế quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Điều 2. Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 06 tháng 7 năm 2026 và thay thế Quyết định số 36/2024/QĐ-UBND ngày 24 tháng 9 năm 2024 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Cao Bằng ban hành Quy định phân cấp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Điều 3. Chánh Văn phòng Ủy ban nhân dân tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, thủ trưởng các sở, ban, ngành, các đơn vị liên quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân các xã, phường chịu trách nhiệm thi hành Quyết định này./.

Chương I

NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Quy chế này quy định việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích lịch sử - văn hóa, danh lam thắng cảnh (sau đây gọi chung là di tích) đã được cấp có thẩm quyền xếp hạng, di tích thuộc danh mục kiểm kê đã được Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Quy chế này áp dụng đối với các sở, ban, ngành có liên quan; Ủy ban nhân dân các xã, phường (sau đây gọi chung là cấp xã); tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh Cao Bằng.

Điều 3. Nguyên tắc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích

1. Hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích phải tuân thủ quy định của pháp luật về di sản văn hóa, các quy định pháp luật hiện hành của Nhà nước.

2. Quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di tích văn hóa là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của mọi cơ quan, tổ chức, cộng đồng và cá nhân.

3. Bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cơ quan, đơn vị, địa phương trong việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

Chương II

NỘI DUNG QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI TÍCH

Điều 4. Nội dung quản lý nhà nước về di tích

1. Xây dựng, ban hành hoặc trình ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản, chương trình, kế hoạch về quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo thẩm quyền.

2. Tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt và triển khai thực hiện quy hoạch, kế hoạch, dự án hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật về bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích.

3. Tổ chức kiểm kê di tích, lập danh mục kiểm kê di tích; lập hồ sơ khoa học di tích và thực hiện xếp hạng, điều chỉnh, bổ sung hoặc hủy bỏ xếp hạng di tích theo quy định của pháp luật.

4. Tổ chức quản lý, bảo vệ yếu tố gốc cấu thành di tích; xác định, khoanh vùng khu vực bảo vệ và tổ chức cắm mốc giới di tích trên thực địa; quản lý không gian, cảnh quan và môi trường di tích.

5. Tổ chức, quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học; ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý di tích; đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ quản lý, chuyên môn, nghiệp vụ cho nhân lực tham gia công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

6. Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về di sản văn hóa; hướng dẫn, định hướng công tác tuyên truyền, giáo dục về di tích.

7. Huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực cho công tác bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

8. Tổ chức kiểm tra, thanh tra; giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật về di tích theo thẩm quyền.

9. Tổ chức thực hiện phối hợp trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; phối hợp với các địa phương có chung di tích theo quy định của pháp luật.

10. Thực hiện các nhiệm vụ khác về quản lý nhà nước đối với di tích theo quy định của pháp luật.

Điều 5. Bảo vệ di tích

Việc bảo vệ di tích được thực hiện theo các nội dung sau:

1. Thực hiện kiểm kê di tích, lập danh mục kiểm kê di tích; lập hồ sơ khoa học; đề nghị xếp hạng, điều chỉnh, bổ sung hoặc hủy bỏ xếp hạng di tích theo quy định của pháp luật.

2. Tổ chức thực hiện bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ, tu sửa cấp thiết theo quy định của pháp luật; bảo đảm thực hiện đúng nội dung, quy trình, hồ sơ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

3. Bảo vệ cảnh quan, môi trường di tích, thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời các hành vi xâm hại di tích; quản lý chặt chẽ khu vực bảo vệ di tích theo quy định của pháp luật.

4. Quản lý, bảo vệ di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích theo quy định của pháp luật.

5. Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, bảo tồn di tích; xây dựng, cập nhật và khai thác cơ sở dữ liệu về di tích.

6. Khi phát hiện dấu hiệu di tích, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia hoặc dấu hiệu khảo cổ, phải kịp thời thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quy định của pháp luật.

Điều 6. Phát huy giá trị di tích

Hoạt động phát huy giá trị di tích bao gồm:

1. Nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa về giá trị di tích; ứng dụng khoa học, công nghệ trong hoạt động phát huy giá trị di tích.

2. Tổ chức tuyên truyền, giáo dục, quảng bá, giới thiệu giá trị di tích ở trong nước và nước ngoài; trưng bày, giới thiệu di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia và tài liệu liên quan đến di tích theo quy định của pháp luật.

3. Tổ chức hướng dẫn, thuyết minh phục vụ khách tham quan; phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập tại di tích.

4. Tổ chức hoặc liên doanh, liên kết tổ chức hoạt động du lịch, dịch vụ phục vụ công chúng tham quan, nghiên cứu, học tập tại di tích theo quy định của pháp luật.

5. Phát triển sản phẩm, dịch vụ gắn với di tích; tạo điều kiện để cộng đồng địa phương tham gia hoạt động phát huy giá trị di tích.

6. Tổ chức các hoạt động văn hóa tại di tích; thực hành, trình diễn, giới thiệu di sản văn hóa phi vật thể gắn với di tích theo quy định của pháp luật.

7. Tổ chức trưng bày, triển lãm, giới thiệu giá trị di tích trong và ngoài phạm vi di tích theo quy định của pháp luật.

8. Gắn hoạt động phát huy giá trị di tích với phát triển du lịch và các hoạt động kinh tế - xã hội của địa phương, bảo đảm giữ gìn yếu tố gốc cấu thành di tích và bảo vệ môi trường.

9. Thực hiện các hoạt động phát huy giá trị di tích khác theo quy định của pháp luật.

Chương III

TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC CƠ QUAN, TỔ CHỨC, CÁ NHÂN TRONG QUẢN LÝ, BẢO VỆ VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ DI TÍCH

Điều 7. Trách nhiệm của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

1. Giúp Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện quản lý nhà nước về di tích; tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh.

2. Trực tiếp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích được Ủy ban nhân dân tỉnh giao quản lý.

3. Chủ trì, tham mưu xây dựng, trình Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách, chương trình, kế hoạch, đề án, dự án và văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

4. Chủ trì, phối hợp tổ chức kiểm kê di tích, lập danh mục kiểm kê; lập và quản lý hồ sơ khoa học di tích; chủ trì, tham mưu thực hiện xếp hạng, điều chỉnh, bổ sung hoặc hủy bỏ xếp hạng di tích theo quy định.

5. Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh về chủ trương đầu tư; chủ trì tổ chức lập, tham gia thẩm định, trình phê duyệt quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích; hướng dẫn thực hiện bảo quản thường xuyên, sửa chữa nhỏ, tu sửa cấp thiết.

6. Tổ chức, quản lý hoạt động nghiên cứu, sưu tầm, tư liệu hóa giá trị di tích; ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; xây dựng, quản lý và khai thác cơ sở dữ liệu về di tích.

7. Tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh tổ chức thực hiện hoặc thực hiện theo ủy quyền việc xác định, khoanh vùng khu vực bảo vệ di tích và cắm mốc giới trên thực địa; chủ trì, phối hợp với các cơ quan, địa phương liên quan trong quá trình triển khai thực hiện.

8. Hướng dẫn, tiếp nhận hồ sơ; tham mưu trình cấp có thẩm quyền cấp giấy phép thăm dò, khai quật khảo cổ, khai quật khẩn cấp; theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện theo nội dung giấy phép.

9. Hướng dẫn chuyên môn, nghiệp vụ; tuyên truyền, phổ biến pháp luật; đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

10. Tổ chức kiểm tra việc chấp hành pháp luật về di tích; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong hoạt động thanh tra; phát hiện, xử lý hoặc kiến nghị xử lý vi phạm theo thẩm quyền.

11. Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật và theo phân công của Ủy ban nhân dân tỉnh.

Điều 8. Trách nhiệm của các sở, ban, ngành liên quan

1. Sở Tài chính

a) Trên cơ sở đề xuất của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tham mưu cho cấp có thẩm quyền về việc xem xét, quyết định bố trí vốn đầu tư công (theo khả năng cân đối vốn) để thực hiện các dự án đầu tư thuộc đối tượng quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích đảm bảo theo quy định của Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đầu tư công và các quy định hiện hành.

b) Hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý và sử dụng kinh phí quản lý, bảo vệ và phát huy các giá trị di tích của tỉnh theo quy định của pháp luật.

c) Thực hiện các nhiệm vụ về quản lý đầu tư công liên quan đến di tích theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

2. Sở Xây dựng

a) Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch về công tác bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị di tích.

b) Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thẩm định quy hoạch, dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích về các nội dung liên quan đến hồ sơ thiết kế cơ sở, thiết kế bản vẽ thi công xây dựng công trình và các nội dung khác theo chức năng, nhiệm vụ được giao; phối hợp giám sát việc quản lý chất lượng xây dựng công trình thuộc các dự án bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích.

3. Sở Nông nghiệp và Môi trường

a) Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh phân bổ các chỉ tiêu sử dụng đất cấp tỉnh đến từng đơn vị hành chính cấp xã.

b) Tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp xã.

c) Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch xác định vị trí, ranh giới các khu vực bảo vệ di tích, hỗ trợ đo đạc, lập hồ sơ kỹ thuật, xác nhận bản đồ khoanh vùng các khu vực bảo vệ di tích và cập nhật ranh giới di tích vào bản đồ quy hoạch, hệ thống thông tin đất đai có liên quan.

4. Sở Giáo dục và Đào tạo

a) Chỉ đạo các cơ sở giáo dục đưa nội dung giáo dục về các di tích trên địa bàn tỉnh tích hợp, lồng ghép trong việc giảng dạy các môn học và hoạt động giáo dục có liên quan; Tăng cường tổ chức các hoạt động ngoại khóa, hoạt động trải nghiệm, chăm sóc, bảo vệ các di tích trên địa bàn tỉnh phù hợp với từng cấp học.

b) Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch biên soạn các tài liệu giới thiệu về văn hóa địa phương làm nguồn tư liệu tham khảo cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh.

5. Sở Dân tộc và Tôn giáo

Phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và chính quyền địa phương quản lý các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo tại các di tích là cơ sở tín ngưỡng, cơ sở tôn giáo trên địa bàn.

6. Sở Khoa học và Công nghệ

a) Hướng dẫn các cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động truyền thông về mục đích, ý nghĩa của việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị của di tích trên địa bàn tỉnh.

b) Phối hợp Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc triển khai, quản lý các đề tài, dự án nghiên cứu khoa học phục vụ về phát hiện, quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích.

7. Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh

a) Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân cấp xã giữ gìn an ninh trật tự trong các hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn.

b) Tổ chức phòng ngừa, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các vi phạm trong hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo quy định của pháp luật.

8. Đề nghị Báo và Phát thanh, truyền hình Cao Bằng

Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật và các hoạt động quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn tỉnh.

9. Các sở, ban, ngành khác

Các sở, ban, ngành khác căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao có trách nhiệm phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Ủy ban nhân dân cấp xã trong quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Đối với di tích thuộc phạm vi quản lý, sử dụng của cơ quan, đơn vị thì cơ quan, đơn vị đó có trách nhiệm trực tiếp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo quy định của pháp luật và theo quyết định giao quản lý của cơ quan có thẩm quyền.

Điều 9. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã

1. Chịu trách nhiệm quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị các di tích trên địa bàn được Ủy ban nhân dân tỉnh giao quản lý; tổ chức thực hiện các biện pháp bảo vệ di tích, giữ gìn yếu tố gốc cấu thành di tích. Đối với di tích thuộc danh mục kiểm kê chưa được xếp hạng và chưa giao tổ chức, đơn vị trực tiếp quản lý thì Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có di tích chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị theo quy định.

2. Tổ chức quản lý di tích trên địa bàn; quyết định thành lập tổ chức quản lý di tích (kiêm nhiệm hoặc chuyên trách) hoặc giao cho tổ chức, cá nhân quản lý di tích theo thẩm quyền. Đối với di tích nằm trên địa bàn từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên, các địa phương có liên quan có trách nhiệm phối hợp quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích; trường hợp cần thiết báo cáo, đề xuất Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, quyết định.

3. Tiếp nhận thông báo của chủ sở hữu di tích về việc đưa thêm, di dời, thay đổi hiện vật thuộc di tích trên địa bàn; phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo dõi, giám sát việc thực hiện theo quy định của pháp luật.

4. Tổ chức thực hiện bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi xâm hại di tích.

5. Phối hợp với Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong việc kiểm kê di tích, lập danh mục kiểm kê, lập hồ sơ khoa học di tích; đề nghị xếp hạng, xếp hạng bổ sung, hủy bỏ quyết định xếp hạng và bổ sung, chỉnh sửa hồ sơ khoa học di tích theo quy định.

6. Phối hợp tổ chức cắm mốc giới khu vực bảo vệ di tích; quản lý mốc giới trên thực địa; tổ chức công khai nội dung bảo quản, tu bổ, phục hồi di tích đã được phê duyệt tại địa phương.

7. Tổ chức tuyên truyền, vận động Nhân dân tham gia bảo vệ và phát huy giá trị di tích; xây dựng nếp sống văn minh tại di tích; nâng cao ý thức cộng đồng trong việc phát hiện, ngăn chặn các hành vi xâm hại di tích.

8. Căn cứ khả năng ngân sách địa phương, xây dựng dự toán kinh phí thực hiện nhiệm vụ bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo quy định của pháp luật.

9. Thường xuyên tổ chức kiểm tra, giám sát các hoạt động quản lý, bảo vệ, phát huy và khai thác di tích trên địa bàn.

10. Ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương.

11. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật có liên quan đến công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích trên địa bàn.

Điều 10. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân

1. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân được giao quản lý, sử dụng di tích

a) Tôn trọng, bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị di tích; xây dựng kế hoạch, phương án bảo vệ và phát huy giá trị di tích; tổ chức thực hiện sau khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt;

b) Tổ chức các hoạt động nghiên cứu, sưu tầm tư liệu, hiện vật; trưng bày, tuyên truyền, quảng bá giá trị di tích theo quy định của pháp luật;

c) Thực hiện các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại di tích; trường hợp vượt thẩm quyền phải kịp thời báo cáo cơ quan nhà nước có thẩm quyền;

d) Thông báo kịp thời cho chủ sở hữu hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền nơi gần nhất khi di tích bị xâm hại, có nguy cơ bị hủy hoại hoặc bị mất;

đ) Tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham quan, du lịch, nghiên cứu về di tích khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép; hướng dẫn khách tham quan chấp hành nội quy, quy chế; thực hiện bảo vệ môi trường và nếp sống văn minh tại di tích;

e) Thực hiện các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật về di sản văn hóa và pháp luật có liên quan.

2. Trách nhiệm của tổ chức, cá nhân là chủ sở hữu di tích

a) Chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di tích thuộc quyền sở hữu; bảo vệ, giữ gìn yếu tố gốc cấu thành di tích và các giá trị văn hóa gắn với di tích theo quy định của pháp luật;

b) Kiểm tra, thống kê, quản lý hiện vật, di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia thuộc di tích; việc tiếp nhận, đưa thêm hoặc đưa hiện vật ra khỏi di tích chỉ được thực hiện khi được cơ quan có thẩm quyền cho phép bằng văn bản theo quy định của pháp luật;

c) Chủ động ngăn chặn hoặc đề nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm hại, chiếm đoạt, sử dụng trái phép di tích và hiện vật thuộc di tích;

d) Thực hiện các biện pháp bảo vệ và phát huy giá trị di tích; kịp thời thông báo cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi di tích có nguy cơ bị làm sai lệch giá trị, bị hủy hoại hoặc bị mất;

đ) Tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân tham quan, học tập, nghiên cứu tại di tích theo quy định của pháp luật;

e) Việc khai thác, sử dụng di tích phải gắn với trách nhiệm bảo vệ và phát huy giá trị di tích, bảo đảm giữ gìn yếu tố gốc cấu thành di tích, hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo vệ di sản văn hóa; thực hiện các quyền và nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

Điều 11. Điều khoản thi hành

1. Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch có trách nhiệm hướng dẫn, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra các cơ quan, đơn vị, địa phương thực hiện Quy chế này.

2. Trong quá trình thực hiện Quy chế này, nếu có vướng mắc, các cơ quan liên quan, Ủy ban nhân dân cấp xã phản ánh về Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch để nghiên cứu, tổng hợp báo cáo Ủy ban nhân dân tỉnh xem xét, giải quyết hoặc sửa đổi, bổ sung cho phù hợp./.