Công văn 804/BVHTTDL-VHDT 2025 thực hiện dự án bảo tồn làng văn hóa truyền thống dân tộc thiểu số tại tỉnh Cao Bằng

Kính gửi: Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Công văn số 3714/UBND-KT ngày 31 tháng 12 năm 2024 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng về việc xin ý kiến đối với dự án bảo tồn làng văn hóa truyền thống dân tộc thiểu số. Sau khi nghiên cứu hồ sơ dự án đầu tư bảo tồn làng văn hóa truyền thống tại xóm Đồng Tâm, xã Đồng Loan, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng (Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công), Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến như sau:

1. Dự án hỗ trợ đầu tư bảo tồn làng văn hóa truyền thống triển khai thực hiện tại xóm Đồng Tâm, xã Đồng Loan, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng là cần thiết và cơ bản đáp ứng được mục tiêu, nguyên tắc của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; góp phần bảo tồn bản sắc văn hoá truyền thống, hình thành mô hình khai thác, phát huy tiềm năng từ văn hoá truyền thống dân tộc Tày, Nùng; từ đó nhân rộng, hình thành các khu làng, bản văn hoá - du lịch, điểm văn hoá - du lịch, tạo đà phát triển kinh tế, du lịch tại địa phương.

2. Việc xây dựng nội dung dự án nêu trên cần bám sát các tiêu chí tại Quyết định số 2503/QĐ-BVHTTDL ngày 08/9/2020 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quy định về tiêu chí, tiêu chuẩn; nội dung, quy trình và định mức kinh tế - kỹ thuật trong bảo tồn làng, bản văn hóa truyền thống gắn với phát triển đời sống kinh tế và phát triển du lịch, trong đó cần lưu ý việc bảo tồn đồng thời các giá trị văn hoá vật thể và văn hóa phi vật thể, cũng như những yếu tố phụ cận tạo nên cảnh quan, không gian văn hoá, gắn với đời sống tín ngưỡng, tâm linh tốt đẹp của đồng bào dân tộc Tày, Nùng; bên cạnh đó xây dựng phương án phát triển sản phẩm du lịch, kết nối các khu, điểm du lịch trong vùng gắn với khai thác, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống.

3. Đề nghị Chủ đầu tư nghiên cứu, bổ sung một số nội dung sau:

- Thực trạng về bảo tồn văn hóa phi vật thể và vật thể (số lượng cụ thể các nhà sàn truyền thống), đánh giá về các hoạt động du lịch cộng đồng tại tại xóm Đồng Tâm, xã Đồng Loan, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng; thống kê số lượng nghệ nhân, số nhà làm du lịch cộng đồng để làm cơ sở đề xuất phương án bảo tồn các loại hình văn hóa truyền thống.

- Cơ chế, cách thức tham gia của đồng bào dân tộc Tày, Nùng trong việc duy trì, vận hành, phát huy giá trị Làng văn hóa sau khi hoàn thành dự án để người dân - chủ thể văn hóa tham gia một cách chủ động, tích cực vào trình xây dựng và triển khai các hoạt động của dự án.

- Chú trọng yếu tố truyền thống của nhà sinh hoạt cộng đồng, nghiên cứu kĩ nguyên vật liệu, kiến trúc, mặt bằng không gian sinh hoạt mang đúng tính truyền thống. Ngoài ra, đề nghị nghiên cứu giải pháp hạn chế sử dụng các vật liệu nhân tạo như bê tông cốt thép sơn giả gỗ ... ; đảm bảo kiến trúc công trình phù hợp với đặc điểm sinh hoạt, văn hóa truyền thống dân tộc, thân thiện với môi trường. Các hạng mục phụ trợ đảm bảo hài hòa và phù hợp với kiến trúc, cảnh quan, không gian chung của cộng đồng.

- Mục tiêu của dự án là “Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa; bảo tồn không gian văn hóa, không gian địa lý bao gồm toàn bộ diện tích của làng (đồi núi, sông suối, cảnh quan thiên nhiên, không gian sản xuất, không gian xã hội, không gian tâm linh), trong đó vùng lõi bảo tồn là khu vực làng bản đang định cư sinh sống; Đầu tư bảo tồn làng văn hoá xóm Đồng Tâm xã Đồng Loan huyện Hạ Lang tỉnh Cao Bằng thành bản văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch cộng đồng, cải thiện cơ sở hạ tầng, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể, tập tục, nghi lễ, các điệu dân ca, dân vũ, lễ hội, ngành nghề thủ công truyền thống...”. Tuy nhiên, đề xuất của dự án chỉ có nội dung xây dựng 01 nhà sinh hoạt cộng đồng và bảo tồn nghề thủ công truyền thống, dân ca, dân vũ. Do vậy, cần nghiên cứu bổ sung nội dung bảo tồn như đã nêu tại phần mục tiêu của dự án;

- Phương án bảo tồn cảnh quan thiên nhiên, bảo vệ môi trường nhằm thu hút khách du lịch tới tham quan và trải nghiệm. Làm rõ các mục tiêu về phát triển du lịch cũng như các thông tin chung về tài nguyên du lịch, hiện trạng, sản phẩm và dịch vụ du lịch, sự tham gia của cộng đồng địa phương với hoạt động phát triển kinh tế, du lịch.

- Đánh giá sơ bộ các lợi ích kinh tế - xã hội do Dự án mang lại (khả năng tác động đến đời sống văn hóa - xã hội, phát triển kinh tế, du lịch tại địa phương, môi trường...);

- Nghiên cứu bổ sung, kết hợp nội dung về bảo tồn giá trị văn hóa phi vật thể (nghiên cứu, lựa chọn một số loại hình văn hóa phi vật thể tiêu biểu của dân tộc Tày, Nùng để bảo tồn, phát huy): lễ hội, nghi lễ truyền thống, trang phục truyền thống, nghề thủ công, văn hóa ẩm thực, dân ca, dân vũ, dân nhạc, trò chơi dân gian từ các chương trình, đề án khác của địa phương;

4. Ngoài nguồn vốn đầu tư trung ương hỗ trợ cho Dự án, đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng chủ động bố trí thêm nguồn kinh phí của địa phương và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện công tác bảo tồn bản sắc văn hoá truyền thống, hình thành mô hình khai thác, phát huy tiềm năng từ văn hoá truyền thống của dân tộc Tày, Nùng xóm Đồng Tâm, xã Đồng Loan, huyện Hạ Lang, tỉnh Cao Bằng trong các năm tiếp theo. Việc triển khai các hạng mục của dự án phải bảo đảm phù hợp với quy hoạch đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Phân bổ nguồn vốn triển khai các hạng mục của Dự án phải đảm bảo theo các quy định hiện hành.

5. Sau khi hoàn thiện hồ sơ Dự án, Chủ đầu tư công bố công khai nội dung, quy mô, phạm vi của Dự án để tham vấn ý kiến của người dân trong cộng đồng.

Trên đây là ý kiến của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch gửi Ủy ban nhân dân tỉnh Cao Bằng nghiên cứu, chỉ đạo tổ chức triển khai Dự án theo các quy định hiện hành./.