Thông tư 07/2026/TT-BKHCN về an toàn hạt nhân cho nhà máy điện hạt nhân

Chương I

QUY ĐỊNH CHUNG

Điều 1. Phạm vi điều chỉnh

Thông tư này quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 316/2025/NĐ-CP ngày 10 tháng 12 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Năng lượng nguyên tử về nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu, bao gồm:

1. Khảo sát, đánh giá địa điểm xây dựng nhà máy điện hạt nhân trừ nhà máy điện hạt nhân di động theo quy định tại khoản 2 Điều 14.

2. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân sử dụng công nghệ lò phản ứng làm mát bằng nước theo quy định tại khoản 5 Điều 8; bảo vệ theo chiều sâu theo quy định tại khoản 4 Điều 4.

3. Xây dựng nhà máy điện hạt nhân theo quy định tại khoản 6 Điều 24.

4. Phân tích an toàn đối với nhà máy điện hạt nhân theo quy định tại khoản 7 Điều 9.

5. Hệ thống quản lý chất lượng đối với khảo sát, đánh giá địa điểm, thiết kế, xây dựng, vận hành thử, vận hành và chấm dứt hoạt động nhà máy điện hạt nhân theo quy định tại khoản 4 Điều 10.

Điều 2. Đối tượng áp dụng

Thông tư này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài, tổ chức quốc tế tiến hành các hoạt động liên quan đến nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ Việt Nam được quy định tại Điều 1 của Thông tư này.

Điều 3. Giải thích từ ngữ

Trong Thông tư này, các từ ngữ dưới đây được hiểu như sau:

1. Bộ phận là thiết bị, chi tiết độc lập hoặc thiết bị, chi tiết cấu tạo thành hệ thống.

2. Cấu trúc là công trình xây dựng có chức năng che chắn, bảo vệ hoặc hỗ trợ, như tòa nhà, bể chứa nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng, giá đỡ, khung treo.

3. Chế độ vận hành bao gồm khởi động, vận hành ở công suất danh định, ở một phần công suất danh định, dừng lò phản ứng và thay, đảo nhiên liệu.

4. Cơ sở thiết kế là tập hợp các điều kiện, quá trình, yếu tố do tự nhiên hoặc con người gây ra được tính đến khi thiết kế nhà máy điện hạt nhân, để khi xuất hiện các điều kiện, quá trình, yếu tố đó, hệ thống an toàn vẫn vận hành theo thiết kế và các giới hạn an toàn được cơ quan có thẩm quyền cho phép vẫn được bảo đảm.

5. Dự phòng là việc bố trí các cấu trúc, hệ thống và bộ phận (sau đây gọi tắt là hạng mục) có khả năng thay thế lẫn nhau để thực hiện độc lập cùng một chức năng, không phụ thuộc vào trạng thái hoạt động hoặc sai hỏng của hạng mục bất kỳ.

6. Đa dạng là việc bố trí hai hoặc nhiều hệ thống hoặc bộ phận dự phòng có thuộc tính khác nhau để thực hiện cùng một chức năng nhằm giảm thiểu khả năng sai hỏng cùng nguyên nhân.

7. Đánh giá độc lập là hoạt động đánh giá được thực hiện bởi tổ chức hoặc cá nhân không tham gia vào quá trình được đánh giá nhằm bảo đảm tính khách quan và nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn.

8. Đơn vị xây dựng là đơn vị quản lý các hoạt động xây dựng gồm các công việc xây dựng dân dụng, kiến trúc, chế tạo, lắp đặt và thử nghiệm các hạng mục quan trọng về an toàn tại nhà máy điện hạt nhân.

9. Đơn vị thiết kế là tổ chức chịu trách nhiệm lập thiết kế FEED, thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công để xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

10. Địa điểm là khu vực địa lý dự kiến xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

11. Lân cận địa điểm là khu vực địa lý có bán kính không nhỏ hơn 5 km tính từ địa điểm dự kiến xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

12. Tiểu vùng là khu vực địa lý có bán kính không nhỏ hơn 25 km tính từ địa điểm dự kiến xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

13. Vùng là khu vực địa lý có bán kính khoảng 300 km tính từ địa điểm dự kiến xây dựng nhà máy điện hạt nhân.

14. Điều kiện mở rộng thiết kế là các điều kiện sự cố giả định không được xem xét trong các sự cố trong cơ sở thiết kế nhưng được xem xét trong quá trình thiết kế của nhà máy điện hạt nhân theo phương pháp ước lượng tốt nhất, trong đó việc phát thải vật liệu phóng xạ được giữ trong giới hạn chấp nhận được. Điều kiện mở rộng thiết kế bao gồm các điều kiện không gây hư hại đáng kể nhiên liệu và các điều kiện dẫn đến nóng chảy vùng hoạt.

15. Điều kiện sự cố là sự kiện lệch ra khỏi trạng thái vận hành bình thường có tần suất xảy ra rất thấp và nghiêm trọng hơn tình huống vận hành dự kiến. Điều kiện sự cố bao gồm sự cố trong cơ sở thiết kế và điều kiện mở rộng thiết kế.

16. Độ dự trữ an toàn là mức dự phòng giữa kết quả phân tích, đánh giá các tham số liên quan tới an toàn và các giới hạn an toàn theo quy định của cơ quan có thẩm quyền.

17. Hạng mục quan trọng về an toàn là hạng mục thuộc nhóm an toàn hoặc hạng mục khi hoạt động sai chức năng hoặc bị hỏng có thể dẫn tới chiếu xạ cho nhân viên và dân chúng.

18. Hiệu ứng thăng giáng đột ngột là hiện tượng xuất hiện các điều kiện vận hành bất thường nghiêm trọng của cơ sở do sự chuyển đổi đột ngột từ một trạng thái này sang một trạng thái khác chỉ bởi một sai lệch nhỏ của tham số hoặc một biến thiên nhỏ của giá trị đầu vào.

19. Hệ thống là tập hợp các bộ phận được lắp ráp nhằm thực hiện một chức năng nhất định như hệ thống lò phản ứng, hệ thống làm mát, hệ thống điều khiển.

20. Hệ thống an toàn là hệ thống được bố trí để bảo đảm dừng lò phản ứng an toàn, loại bỏ nhiệt dư từ vùng hoạt, giới hạn hậu quả của tình huống vận hành dự kiến và sự cố trong cơ sở thiết kế.

21. Hệ thống hỗ trợ hệ thống an toàn là tập hợp các thiết bị cung cấp dịch vụ làm mát, bôi trơn và cấp năng lượng cho hệ thống bảo vệ và hệ thống kích hoạt an toàn.

22. Hệ thống quản lý chất lượng là tập hợp các chính sách, quy trình, nguồn lực và trách nhiệm được thiết lập để bảo đảm các yêu cầu về an toàn hạt nhân, an toàn bức xạ và an ninh hạt nhân được tuân thủ trong các giai đoạn của nhà máy điện hạt nhân.

23. Karst là tổ hợp các quá trình và hiện tượng địa chất xuất hiện trên bề mặt hoặc trong lòng đất chủ yếu là do hòa tan hóa học đất đá, tạo nên các hang rỗng, làm phá hủy và biến đổi cấu trúc, trạng thái đất đá, cơ chế nước ngầm, đặc thù địa hình, cơ chế mạng thủy văn.

24. Loại trừ trên thực tế là việc thiết kế, phân tích và đánh giá phải được thực hiện sao cho khả năng xảy ra một trạng thái hoặc sự kiện cụ thể được chứng minh là cực kỳ khó có thể xảy ra, hợp lý để coi như đã được loại trừ về mặt thực tiễn.

25. Môi trường tán nhiệt cuối cùng là một hệ thống, cấu trúc, bộ phận hoặc môi trường mà tới đó nhiệt luôn có thể được truyền đi.

26. Nguyên lý ALARA là việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật và hành chính để hạn chế mức liều chiếu xạ cá nhân đối với nhân viên bức xạ và công chúng, số cá nhân bị chiếu xạ mức thấp nhất có thể đạt được một cách hợp lý có tính đến các yếu tố kinh tế, xã hội.

27. Núi lửa hoạt động là núi lửa có những dấu hiệu tin cậy về khả năng gây ra các hiện tượng nguy hiểm, bao gồm cả hiện tượng không phun trào, có ảnh hưởng đến địa điểm trong vòng đời của nhà máy điện hạt nhân.

28. Phân cách vật lý là sự phân cách về khoảng cách, hướng hoặc bằng hàng rào phù hợp, hoặc kết hợp các phương thức đó.

29. Phân tích an toàn tất định là phương pháp phân tích phản ứng của nhà máy điện hạt nhân đối với sự kiện khởi phát giả định được lựa chọn, bằng cách mô phỏng diễn biến của chuỗi sự kiện theo cách tiếp cận bảo thủ hoặc ước lượng tốt nhất mà không xét đến xác suất xảy ra của chuỗi sự kiện, nhằm chứng minh rằng các giới hạn an toàn được tuân thủ và các hệ thống quan trọng về an toàn có khả năng thực hiện đầy đủ chức năng an toàn.

30. Phân tích an toàn xác suất là phương pháp phân tích mang tính hệ thống nhằm xác định sai hỏng, rủi ro với xác suất xảy ra được định lượng bằng chương trình tính toán.

31. Phân tích độ nhạy là phân tích nhằm đánh giá mức độ thay đổi của các kết quả đầu ra khi điều chỉnh các thông số đầu vào, thường là của các thông số có ảnh hưởng lớn nhất.

32. Phân tích độ bất định là phân tích nhằm đánh giá sai số của các đại lượng đầu vào và của kết quả tính toán.

33. Phương pháp tiếp cận theo cấp độ là phương pháp trong đó mức độ nghiêm ngặt của các biện pháp kiểm soát, các điều kiện áp dụng được xác định tương xứng với xác suất xảy ra, mức độ hậu quả và mức độ rủi ro.

34. Quản lý lão hóa là tập hợp các hoạt động kỹ thuật, vận hành và bảo trì nhằm kiểm soát, trong giới hạn chấp nhận được, quá trình suy giảm do lão hóa của các cấu trúc, hệ thống và bộ phận.

35. Quản lý sự cố là tập hợp các hành động được thực hiện trong quá trình diễn biến sự cố nhằm ngăn chặn sự cố leo thang thành sự cố nghiêm trọng, giảm thiểu hậu quả của sự cố nghiêm trọng và đạt được trạng thái ổn định, an toàn lâu dài.

36. Sai hỏng đơn là sự hư hỏng khi một hệ thống hoặc bộ phận mất khả năng thực hiện chức năng an toàn theo thiết kế hoặc sự hư hỏng tiếp theo bắt nguồn từ việc mất khả năng thực hiện chức năng an toàn đó.

37. Sai hỏng cùng nguyên nhân là việc hư hỏng của hai hoặc nhiều cấu trúc, hệ thống hoặc bộ phận do cùng một sự kiện hoặc nguyên nhân cụ thể.

38. Sự cố trong cơ sở thiết kế là sự cố giả định mà nhà máy điện hạt nhân, lò phản ứng hạt nhân nghiên cứu được thiết kế để chịu đựng theo các tiêu chí thiết kế đã được thiết lập và áp dụng phương pháp luận bảo thủ, trong đó việc phát tán vật liệu phóng xạ được kiểm soát trong giới hạn cho phép theo quy định.

39. Sự cố nghiêm trọng là sự cố nghiêm trọng hơn sự cố trong cơ sở thiết kế, gây hư hại đáng kể vùng hoạt lò phản ứng.

40. Sự kiện khởi phát giả định là sự kiện giả định được xác định trong thiết kế có khả năng dẫn tới tình huống vận hành dự kiến hoặc điều kiện sự cố.

41. Tiêu chí chống sai hỏng đơn là tiêu chí được áp dụng cho hệ thống nhằm bảo đảm hệ thống đó vẫn có khả năng thực hiện chức năng khi có sai hỏng đơn.

42. Trạng thái an toàn là trạng thái nhà máy điện hạt nhân sau tình huống vận hành dự kiến hoặc điều kiện sự cố, trong đó lò phản ứng ở trạng thái dưới tới hạn và các chức năng an toàn cơ bản được bảo đảm, duy trì ổn định trong thời gian dài.

43. Trạng thái được kiểm soát là trạng thái nhà máy điện hạt nhân sau tình huống vận hành dự kiến hoặc điều kiện sự cố, trong đó các chức năng an toàn cơ bản được bảo đảm và duy trì trong khoảng thời gian đủ để thực hiện các biện pháp nhằm đạt trạng thái an toàn.

44. Trạng thái nhà máy là tất cả các trạng thái có thể có của nhà máy điện hạt nhân bao gồm trạng thái vận hành bình thường và tình huống vận hành dự kiến (được gọi chung là trạng thái vận hành), trạng thái khi có sự cố trong cơ sở thiết kế và điều kiện mở rộng thiết kế, bao gồm sự cố với vùng hoạt bị nóng chảy.

45. Tiếp cận bảo thủ là việc sử dụng chương trình tính toán, mô hình, dữ liệu đầu vào và giả định nhằm đánh giá một cách thận trọng nhất về an toàn.

46. Tính năng an toàn là các đặc tính của thiết kế được cung cấp nhằm ngăn ngừa sự cố hoặc giảm nhẹ hậu quả của chúng.

47. Tình huống vận hành dự kiến là sai lệch vận hành so với vận hành bình thường được dự kiến xảy ra ít nhất một lần trong suốt thời gian vận hành của nhà máy điện hạt nhân nhưng không gây thiệt hại đáng kể đối với các hạng mục quan trọng về an toàn hoặc dẫn đến điều kiện sự cố nhờ các biện pháp thiết kế phù hợp.

48. Tham số thiết kế của địa điểm là thông số cần thiết phục vụ cho quá trình thiết kế nhà máy điện hạt nhân. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân được xác định là phù hợp với địa điểm nếu thông số được sử dụng trong thiết kế nhà máy điện hạt nhân bao trùm tham số thiết kế của địa điểm tương ứng.

49. Tỷ số rời khỏi sôi bọt (DNBR) là tỷ số của thông lượng nhiệt tới hạn trên thông lượng nhiệt cục bộ thực tế của thanh nhiên liệu.

50. Vật liệu ngầm là các vật liệu dưới bề mặt gồm đất, đá, trầm tích, cấu trúc, bộ phận địa chất thủy văn bên dưới bề mặt đất có khả năng ảnh hưởng đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

51. Xây dựng nhà máy điện hạt nhân là quá trình chế tạo và lắp đặt các bộ phận của nhà máy điện hạt nhân, thực hiện các công việc xây dựng dân dụng, lắp đặt các bộ phận, thiết bị; tiến hành các thử nghiệm để bảo đảm các cấu trúc, hệ thống và bộ phận được xây dựng, chế tạo và lắp đặt phù hợp với thiết kế được phê duyệt.

52. Xác thực là quá trình xác định tính phù hợp với thực nghiệm của phương pháp, chương trình hoặc mô hình tính toán theo các chức năng đã định.

53. Xác minh là quá trình xác định tính đúng đắn của phương pháp, chương trình hoặc mô hình tính toán theo mô tả, dự định hay yêu cầu đặt ra.

54. Yếu tố bất lợi là hiện tượng, quá trình tự nhiên hoặc nhân tạo có khả năng làm phát sinh sự cố đối với nhà máy điện hạt nhân.

Chương II

YÊU CẦU AN TOÀN ĐỐI VỚI KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ ĐỊA ĐIỂM NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN

Mục 1

YÊU CẦU CHUNG ĐỐI VỚI KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ ĐỊA ĐIỂM

Điều 4. Yêu cầu đối với khảo sát, đánh giá địa điểm

1. Khảo sát, đánh giá địa điểm phải được tiến hành một cách toàn diện, có hệ thống và có kế hoạch, được thực hiện theo các bước sau đây:

a) Xác định địa điểm ứng viên;

b) Đánh giá sơ bộ tính phù hợp của địa điểm ở giai đoạn phê duyệt chủ trương đầu tư được thực hiện theo quy định tại Điều 13 Nghị định 316/2025/NĐ-CP và quy định khác của pháp luật có liên quan;

c) Ở giai đoạn phê duyệt địa điểm, xác định không có dấu hiệu của các yếu tố loại trừ, đánh giá các yếu tố bất lợi và xác minh sự phù hợp của địa điểm đối với việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Việc khảo sát, đánh giá địa điểm và xác định các tham số thiết kế của địa điểm được thực hiện theo quy định tại Mục 1, Mục 2, Mục 3 Chương II của Thông tư này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

d) Ở giai đoạn triển khai thực hiện dự án và vận hành nhà máy điện hạt nhân, xác định các tham số thiết kế của địa điểm và đưa ra cơ sở thiết kế, quan trắc và đánh giá định kỳ địa điểm. Quan trắc và đánh giá định kỳ các nguy hại bên ngoài và các điều kiện địa điểm được thực hiện theo quy định tại Mục 4 Chương II của Thông tư này.

2. Địa điểm được đánh giá là phù hợp đối với việc xây dựng nhà máy điện hạt nhân nếu không có các yếu tố loại trừ, có giải pháp khắc phục các yếu tố bất lợi và có kế hoạch ứng phó sự cố khả thi, hiệu quả.

3. Tính phù hợp của địa điểm phải được đánh giá dựa trên các dữ liệu và phương pháp luận có liên quan. Các tiêu chí thận trọng phải được xây dựng phù hợp với các kịch bản sự cố đặc thù của địa điểm và nhất quán với tính phù hợp tổng thể của địa điểm.

4. Quyết định về tính phù hợp của địa điểm phải được căn cứ trên các đặc điểm của nhà máy điện hạt nhân, bao gồm việc vận hành dự kiến, khối lượng và bản chất của các nguồn phát thải phóng xạ tiềm ẩn, tác động của chúng đối với con người và môi trường.

5. Trong quá trình đánh giá tổng thể về tính phù hợp của địa điểm, phải xem xét cả các đặc điểm khác như khả năng cấp nước làm mát, các điều kiện môi trường khắc nghiệt, ảnh hưởng tiềm ẩn của chúng đối với vận hành an toàn và liên tục của nhà máy điện hạt nhân.

6. Các yếu tố loại trừ bao gồm:

a) Có đứt gãy hoạt động trong lân cận địa điểm;

b) Có khả năng rung động nền đất do động đất gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân nhưng không có giải pháp khắc phục.

7. Các yếu tố bất lợi bao gồm:

a) Có đứt gãy hoạt động ngoài lân cận địa điểm nhưng có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

b) Có biểu hiện động đất trong vùng nghiên cứu có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

c) Có biểu hiện núi lửa hoạt động trong vùng nghiên cứu có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

d) Có quá trình và hiện tượng karst đang phát triển tại địa điểm có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

đ) Nền đá gốc để xây dựng nhà lò phản ứng bị dập vỡ, nứt nẻ mạnh hoặc bị phong hóa;

e) Nền móng để xây dựng các công trình khác của nhà máy điện hạt nhân được đặt trên đất yếu, có khả năng hóa lỏng, khuếch đại rung động, trương nở hoặc co ngót lớn;

g) Có hiện tượng khí tượng như bão, lốc xoáy, gió mạnh có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

h) Có ngập lụt, lũ quét ở địa điểm có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân;

i) Khoảng cách từ địa điểm đến hành lang cất hạ cánh của máy bay nhỏ hơn 4 km;

k) Khoảng cách nhỏ hơn 10 km từ địa điểm đến sân bay có đường băng dài hơn 1800 m và trung bình không quá 5000 chuyến bay trên tuần; khoảng cách nhỏ hơn 16 km đối với sân bay có đường băng dài hơn 1800 m và trung bình trên 5000 chuyến bay trên tuần;

l) Không có đủ nguồn nước làm mát cho vận hành an toàn nhà máy điện hạt nhân;

m) Các yếu tố bất lợi khác có khả năng gây nguy hiểm cho nhà máy điện hạt nhân.

8. Dấu hiệu của các yếu tố loại trừ, yếu tố bất lợi được thu thập, khai thác từ thông tin tiền sử, lịch sử; dữ liệu chính thức từ các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền và dữ liệu khảo sát, quan trắc, đánh giá hiện có khác.

9. Đánh giá địa điểm phải được lập hồ sơ đầy đủ, phù hợp với yêu cầu của hệ thống quản lý chất lượng.

Điều 5. Phạm vi khảo sát, đánh giá địa điểm

1. Phạm vi khảo sát, đánh giá địa điểm bao gồm các yếu tố có liên quan đến địa điểm và các yếu tố có liên quan đến sự tương tác giữa địa điểm và nhà máy điện hạt nhân, đối với tất cả các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

2. Phạm vi khảo sát, đánh giá địa điểm bao gồm tất cả các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, các hoạt động quan trắc và các tham số cụ thể của địa điểm có liên quan đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân. Phạm vi và mức độ chi tiết của quá trình đánh giá địa điểm phải được xác định phù hợp với phương pháp tiếp cận theo cấp độ.

3. Đánh giá về tính phù hợp của địa điểm ở giai đoạn lựa chọn địa điểm, phải xem xét các khía cạnh sau đây:

a) Ảnh hưởng của các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và do con người gây ra có khả năng tác động đến địa điểm;

b) Đặc điểm của địa điểm và môi trường xung quanh có khả năng ảnh hưởng đến phát tán vật liệu phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân gây hại cho con người và môi trường;

c) Mật độ và phân bố dân cư, đặc điểm bên ngoài khác có khả năng ảnh hưởng đến tính khả thi và hiệu quả của kế hoạch ứng phó sự cố, việc đánh giá rủi ro đối với mỗi cá nhân và cộng đồng dân cư.

4. Khảo sát, đánh giá và lập bản đồ địa chất - kiến tạo tại khu vực xung quanh địa điểm ở tỷ lệ 1:500.000 trong phạm vi bán kính 150 km, tỷ lệ từ 1:50.000 đến 1:25.000 trong phạm vi bán kính 25 km và tỷ lệ 1:10.000 và lớn hơn trong phạm vi bán kính 5 km tính từ địa điểm.

5. Việc áp dụng các yêu cầu an toàn đối với khảo sát, đánh giá địa điểm nhà máy điện hạt nhân phải tương xứng với các nguy hại tiềm ẩn có liên quan đến nhà máy điện hạt nhân.

Điều 6. Đặc điểm của địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm

1. Nghiên cứu về các đặc điểm của địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân và tác động phóng xạ tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với con người và môi trường.

2. Xác định và đánh giá các hiện tượng tự nhiên và hoạt động của con người trong khu vực xung quanh địa điểm mà có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân. Mức độ đánh giá tương xứng với mức độ ảnh hưởng về an toàn của các nguy hại tiềm ẩn tại địa điểm.

3. Nghiên cứu và đánh giá các đặc điểm của môi trường tự nhiên trong khu vực xung quanh địa điểm có thể bị ảnh hưởng bởi tác động phóng xạ tiềm ẩn từ nhà máy điện hạt nhân, đối với tất cả các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố cũng như đối với tất cả các giai đoạn trong vòng đời của nhà máy điện hạt nhân.

4. Xác định phạm vi khu vực xung quanh địa điểm cần nghiên cứu đối với từng nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra. Xem xét cả cấp độ của nguy hại và khoảng cách từ nguồn nguy hại đến địa điểm. Quy mô khu vực xung quanh địa điểm cần nghiên cứu bảo đảm đủ rộng và bao quát để đánh giá các nguy hại như sóng thần và núi lửa; đối với các nội dung về địa chấn, đứt gãy hoạt động và tác hại phóng xạ, phạm vi nghiên cứu có thể xem xét tới 300 km tính từ địa điểm.

5. Nghiên cứu địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm để đánh giá các đặc điểm hiện tại và tương lai có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

Điều 7. Xác định các nguy hại cụ thể của địa điểm

1. Xác định các nguy hại tiềm ẩn bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, các hoạt động của con người có khả năng ảnh hưởng đến khu vực xung quanh địa điểm thông qua quá trình sàng lọc.

2. Luận chứng và tài liệu hóa các quy trình và tiêu chí được sử dụng trong quá trình sàng lọc các nguy hại tại địa điểm.

3. Trong quá trình sàng lọc, phạm vi đánh giá các sự kiện bên ngoài phải bao quát mức độ nghiêm trọng và tần suất xảy ra các sự kiện đó trong suốt quá trình thiết kế và đánh giá an toàn của nhà máy điện hạt nhân, bao gồm cả các sự kiện có xác suất xảy ra thấp nhưng gây ra hậu quả nghiêm trọng có thể đóng góp vào mức rủi ro tổng thể.

4. Các nguy hại bên ngoài không được loại trừ bởi quá trình sàng lọc phải được đánh giá và sau đó được sử dụng để thiết lập các tham số thiết kế của địa điểm theo mức độ ảnh hưởng của các nguy hại này đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

Điều 8. Đánh giá nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra

1. Đánh giá tác động của các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân trong suốt vòng đời của nhà máy điện hạt nhân.

2. Xem xét tần suất và mức độ nghiêm trọng của các sự kiện bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra (bao gồm sự kiện kết hợp) có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân khi đánh giá địa điểm.

3. Sử dụng thông tin về tần suất và mức độ nghiêm trọng của các sự kiện bên ngoài để thiết lập các tham số thiết kế của địa điểm, có tính đến độ bất định khi thiết lập các tham số thiết kế của địa điểm đó.

4. Sử dụng phương pháp và mô hình khi cần thiết để phân tích nguy hại trong quá trình đánh giá địa điểm và thiết kế nhà máy điện hạt nhân. Thực hiện phân tích độ bất định về phương pháp và dữ liệu đầu vào như một phần của việc đánh giá nguy hại.

5. Khi thực hiện đánh giá nguy hại bên ngoài phải xem xét khả năng các sự cố xảy ra đồng thời hoặc xảy ra kế tiếp nhau trong khoảng thời gian ngắn, đồng thời phân tích mối liên hệ và tác động tương hỗ giữa các sự cố đó.

6. Kết quả đánh giá nguy hại được sử dụng làm đầu vào để đưa ra các tham số thiết kế của địa điểm.

7. Trong quá trình đánh giá địa điểm phải xem xét các sự cố tiềm ẩn như nổ, phát tán hóa chất, phát tán nhiệt gây ảnh hưởng đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân hoặc sự phát tán vật liệu phóng xạ, đồng thời xem xét các sự cố tiềm ẩn có liên quan đến sự tương tác giữa chất phóng xạ và chất không phóng xạ.

Điều 9. Biện pháp bảo vệ địa điểm

1. Đánh giá nhu cầu có các biện pháp bảo vệ địa điểm trong trường hợp thiết kế nhà máy điện hạt nhân không có khả năng chống chịu được tác động từ nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra trên cơ sở xem xét có đủ độ dự trữ an toàn.

2. Đánh giá khả năng sẵn có, tính khả thi của các giải pháp kỹ thuật để thực hiện các biện pháp bảo vệ địa điểm. Địa điểm được coi là không phù hợp nếu không có các giải pháp kỹ thuật này.

3. Trường hợp cần triển khai các biện pháp bảo vệ địa điểm, việc đánh giá phải xem xét đến độ bất định liên quan đến các giá trị cực trị của các tham số để mô tả mức độ nghiêm trọng của các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra. Các biện pháp bảo vệ địa điểm phải được phân loại, thiết kế, xây dựng, bảo trì và vận hành phù hợp với mức độ ảnh hưởng đến an toàn mà các nguy hại này có thể gây ra.

Điều 10. Đánh giá địa điểm có nhiều tổ máy điện hạt nhân

1. Đánh giá nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra (bao gồm nguy hại kết hợp) có khả năng gây hại đến an toàn của nhiều tổ máy điện hạt nhân đặt trên cùng một địa điểm hoặc đặt trên tiểu vùng.

2. Đánh giá khả năng xảy ra nguy hại phát sinh từ tổ máy điện hạt nhân này gây tác động bất lợi đến tổ máy điện hạt nhân khác đặt trên cùng một địa điểm hoặc đặt trên tiểu vùng.

3. Đánh giá tác hại tổng hợp của sự cố xảy ra tại các tổ máy điện hạt nhân đặt trên cùng một địa điểm hoặc đặt trên tiểu vùng đối với con người và môi trường.

Điều 11. Thay đổi của nguy hại và đặc điểm của địa điểm theo thời gian

1. Đánh giá các nguy hại bên ngoài và đặc điểm của địa điểm có khả năng thay đổi theo thời gian, bao gồm các tác động của biến đổi khí hậu như sự gia tăng nhiệt độ, mực nước biển dâng, gia tăng tần suất và cường độ của các hiện tượng khí tượng nguy hiểm, thay đổi về lượng mưa. Đánh giá tác hại tiềm ẩn của các thay đổi này trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

2. Có tính đến độ bất định trong việc dự báo các thay đổi tiềm ẩn của các nguy hại bên ngoài và đặc điểm của địa điểm theo thời gian bằng cách sử dụng độ dự trữ an toàn thích hợp trong các tham số thiết kế của địa điểm có liên quan.

Điều 12. Xem xét đối với môi trường tản nhiệt cuối cùng

1. Xem xét các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra có khả năng ảnh hưởng đến tính khả thi và độ tin cậy của môi trường tản nhiệt cuối cùng.

2. Xem xét môi trường tản nhiệt cuối cùng được thực hiện trên cơ sở các dữ liệu như sau:

a) Nhiệt độ và độ ẩm không khí;

b) Độ sâu và nhiệt độ của nguồn nước;

c) Đặc điểm chất lượng nước, bao gồm: độ đục, hàm lượng chất rắn lơ lửng, mảnh vụn nổi và những thay đổi về hóa học và sinh hóa của nước (cả thay đổi do tự nhiên và do con người gây ra);

d) Khả năng cung cấp và duy trì ổn định lưu lượng nước (đối với một con sông), bao gồm: mực nước tối thiểu, tối đa và khoảng thời gian mà nguồn nước làm mát đáp ứng yêu cầu an toàn ở mức tối thiểu, có tính đến nguy cơ hỏng hóc của các công trình kiểm soát nguồn nước.

3. Xác định và đánh giá tất cả các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra có thể gây mất môi trường tản nhiệt cuối cùng.

Điều 13. Tác hại tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với con người và môi trường

1. Khi xác định tác hại phóng xạ tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với khu vực xung quanh trong tất cả các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố (bao gồm sự cố có yêu cầu kích hoạt hành động ứng phó khẩn cấp) phải ước lượng thích hợp về khả năng phát tán vật liệu phóng xạ, có tính đến thiết kế và các tính năng an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

2. Ước lượng tác hại tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với con người và môi trường bằng cách xem xét các kịch bản sự cố giả định, tính đến tính khả thi của hành động ứng phó khẩn cấp hiệu quả tại địa điểm và trong khu vực bên ngoài. Xác nhận các ước lượng này khi thiết kế nhà máy điện hạt nhân và các tính năng an toàn của nhà máy đã được thiết lập.

3. Xác định và đánh giá các con đường trực tiếp và gián tiếp mà vật liệu phóng xạ phát tán ra từ nhà máy điện hạt nhân có khả năng gây tác hại đến công chúng và môi trường, có tính đến các đặc điểm của địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm, bao gồm sự phân bố dân cư và đặc biệt chú ý đến sự di chuyển và tích tụ vật liệu phóng xạ trong sinh quyển.

4. Chứng minh thông tin phục vụ đánh giá tác hại tiềm ẩn đối với dân cư trong điều kiện sự cố phù hợp với yêu cầu và tiêu chí chấp nhận khi đánh giá địa điểm.

5. Đánh giá ảnh hưởng của bức xạ ion hóa đối với cộng đồng dân cư

Khu vực cấm dân cư và khu vực hạn chế dân cư phải tuân thủ điều kiện sau đây nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của bức xạ ion hóa đối với cộng đồng dân cư:

a) Khu vực cấm dân cư là khu vực bao quanh địa điểm nhà máy điện hạt nhân và bảo đảm đồng thời các yêu cầu như sau:

Liều hiệu dụng từ nhà máy của người đứng tại vị trí ranh giới ngoài khu vực cấm dân cư không vượt quá 0,25 mSv trên năm trong điều kiện vận hành bình thường;

Liều hiệu dụng của người đứng tại vị trí ranh giới ngoài khu vực cấm dân cư không vượt quá 250 mSv và liều tương đương đối với tuyến giáp do I-131 không vượt quá 3000 mSv trong thời gian 2 giờ bất kỳ sau khi xảy ra sự cố giả định.

b) Khu vực hạn chế dân cư là khu vực bao quanh khu vực cấm dân cư mà một người ở ranh giới ngoài của khu vực này chịu tổng liều hiệu dụng không vượt quá 250 mSv hoặc liều tương đương đối với tuyến giáp I-131 không vượt quá 3000 mSv trong thời gian có đám mây phóng xạ giả định đi qua.

Điều 14. Đánh giá tính khả thi của hành động ứng phó khẩn cấp hiệu quả

1. Đánh giá tính khả thi của hành động ứng phó khẩn cấp hiệu quả tại địa điểm và trong khu vực bên ngoài, có tính đến các đặc điểm của địa điểm và khu vực bên ngoài.

2. Xem xét các tổ máy điện hạt nhân được đặt trên cùng một địa điểm và đặt trên tiểu vùng, trong đó đặc biệt lưu ý đến các tổ máy điện hạt nhân có thể xảy ra sự cố đồng thời.

3. Xem xét mối quan hệ giữa nguy hại bên ngoài với điều kiện cơ sở hạ tầng tại địa điểm và trong khu vực bên ngoài khi đánh giá tính khả thi của hành động ứng phó khẩn cấp hiệu quả.

Điều 15. Thu thập dữ liệu trong quá trình đánh giá địa điểm

1. Thu thập dữ liệu cần thiết để: thực hiện đánh giá các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra; đánh giá tác động của môi trường đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân và tác động của nhà máy điện hạt nhân đến con người và môi trường.

2. Thu thập dữ liệu về các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

3. Dữ liệu được thu thập bao gồm các thông tin chính như sau:

a) Thông tin về các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, bao gồm thông tin về nguồn nguy hại, sự lan truyền của nguy hại và tác hại tiềm ẩn đến nhà máy điện hạt nhân, con người và môi trường;

b) Thông tin mô tả về các điều kiện của địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm;

c) Thông tin về các biện pháp kỹ thuật và hành chính để bảo vệ địa điểm và các biện pháp giảm thiểu;

d) Thông tin về tác hại tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với con người và môi trường trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố;

đ) Thông tin cần thiết cho hành động ứng phó khẩn cấp hiệu quả trong và ngoài địa điểm trong tất cả các điều kiện môi trường và đối với tất cả các trạng thái nhà máy;

e) Thông tin về các điều kiện tiếp cận địa điểm.

4. Thu thập thông tin, hồ sơ (nếu có) về sự xuất hiện và mức độ nghiêm trọng của các hiện tượng tự nhiên quan trọng thời tiền sử, lịch sử và gần đây. Phân tích về độ tin cậy, độ chính xác, sự liên quan về mặt thời gian và không gian, tính đầy đủ của thông tin, hồ sơ.

5. Duy trì và xem xét dữ liệu định kỳ trong khuôn khổ đánh giá an toàn định kỳ của nhà máy điện hạt nhân.

6. Dữ liệu được thu thập đối với nghiên cứu địa điểm phải bảo đảm đủ về số lượng và đáp ứng yêu cầu chất lượng nhằm phục vụ cho phương pháp đánh giá nguy hại đã được lựa chọn.

7. Mức độ chi tiết của thông tin thu thập đối với từng nguy hại phải phù hợp với khoảng cách từ nguồn nguy hại đến địa điểm và mức độ tác hại tiềm ẩn đối với địa điểm. Việc thu thập dữ liệu phải được tài liệu hóa đầy đủ, bao gồm cả độ bất định có liên quan.

Mục 2

YÊU CẦU ĐỐI VỚI KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ NGUY HẠI BÊN NGOÀI DO TỰ NHIÊN GÂY RA

Điều 16. Đánh giá khả năng đứt gãy hoạt động

1. Đứt gãy hoạt động là đứt gãy kiến tạo có khả năng gây dịch chuyển trên hoặc gần mặt đất. Trên cơ sở dữ liệu địa chất, địa vật lý, trắc địa và địa chấn, đứt gãy được xem là đứt gãy hoạt động khi có một trong những đặc điểm dưới đây:

a) Có bằng chứng về dịch chuyển trên hoặc gần mặt đất, xảy ra ít nhất một lần, hoặc nhiều lần mang tính chu kỳ khoảng 130 nghìn năm trở lại đây tại các khu vực hoạt động kiến tạo mạnh (ranh giới mảng) hay khoảng 2,58 triệu năm tại các khu vực hoạt động kiến tạo yếu hơn (trong nội mảng);

b) Có quan hệ cấu trúc với một đứt gãy hoạt động khác đã biết và đã được chứng minh rằng dịch chuyển của đứt gãy này có thể gây ra dịch chuyển thể hiện trên hoặc gần bề mặt đối với đứt gãy kia;

c) Có kết luận hợp lý về khả năng xảy ra dịch chuyển trên hoặc gần mặt đất, trong môi trường kiến tạo hiện đại tại địa điểm nhà máy điện hạt nhân, trên cơ sở động đất cực đại dự báo liên quan đến cấu trúc sinh chấn là đủ lớn và ở độ sâu phù hợp.

2. Đánh giá đứt gãy địa chất có quy mô lớn nằm trong một khoảng cách nhất định từ địa điểm và có ảnh hưởng đáng kể đối với an toàn của nhà máy điện hạt nhân để xác định đứt gãy này được xem xét là đứt gãy hoạt động. Các phương pháp và khảo sát được thực hiện đủ chi tiết để hỗ trợ đưa ra quyết định có liên quan đến an toàn. Đối với đứt gãy hoạt động, đánh giá các ảnh hưởng tiềm ẩn đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân về mặt dịch chuyển mặt đất hoặc nguy hại dịch chuyển đứt gãy.

3. Đánh giá tác hại tiềm ẩn của sự dịch chuyển đứt gãy đối với các cấu trúc, hệ thống và bộ phận có liên quan đến an toàn. Việc đánh giá các nguy hại do dịch chuyển đứt gãy bao gồm lập bản đồ địa chất chi tiết về các cuộc khai quật đối với các cấu trúc kỹ thuật có liên quan đến an toàn để có thể đánh giá khả năng đứt gãy đối với địa điểm.

Điều 17. Đánh giá nguy hại rung động nền đất

1. Đánh giá nguy hại rung động nền đất để cung cấp:

a) Dữ liệu đầu vào cần thiết cho thiết kế chống động đất hoặc nâng cấp an toàn cho các cấu trúc, hệ thống và bộ phận của nhà máy điện hạt nhân;

b) Dữ liệu đầu vào để thực hiện phân tích an toàn tất định hoặc phân tích an toàn xác suất cần thiết trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

2. Đánh giá nguy hại rung động nền đất do động đất gây ra bằng phương pháp thích hợp. Xem xét tác hại của sự rung động nền đất kết hợp với tác hại của các sự kiện khác do động đất gây ra. Xem xét khả năng xảy ra động đất do hoạt động của con người.

Điều 18. Đánh giá nguy hại núi lửa

1. Đánh giá nguy hại do hoạt động núi lửa có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân. Xem xét tác hại của hiện tượng núi lửa kết hợp với các nguy hại khác do núi lửa gây ra như xem xét sự rơi của nham thạch núi lửa.

2. Xác định và đánh giá các núi lửa có khả năng hoạt động. Xem xét các đặc điểm núi lửa của khu vực xung quanh địa điểm, bảo đảm rằng các hiện tượng núi lửa có khả năng gây nguy hại đã được xem xét.

3. Đánh giá nguy hại của núi lửa có khả năng phun trào để cung cấp thông tin đầu vào cần thiết cho việc xác định các tham số thiết kế của địa điểm và việc thực hiện phân tích an toàn tất định, phân tích an toàn xác suất trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

4. Sử dụng thông tin, phương pháp và mô hình thích hợp và có tính đến độ bất định khi đánh giá nguy hại núi lửa.

Điều 19. Đánh giá nguy hại về khí tượng nguy hiểm

1. Đánh giá nguy hại về khí tượng nguy hiểm và sự kết hợp có thể xảy ra có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

2. Đánh giá các hiện tượng khí tượng như gió, mưa, nhiệt độ không khí và nước, độ ẩm, bão dâng và bão cát hoặc bụi. Đánh giá các hiện tượng khí tượng tổng hợp đối với các giá trị cực trị của các tham số khí tượng dựa trên dữ liệu có sẵn.

3. Áp dụng phương pháp thích hợp để đánh giá nguy hại về khí tượng, có tính đến dữ liệu có sẵn gồm dữ liệu đo được và dữ liệu lịch sử, các thay đổi trong quá khứ về đặc điểm của khu vực xung quanh địa điểm.

Điều 20. Đánh giá các sự kiện khí tượng nguy hiểm

1. Đánh giá khả năng xảy ra, tần suất và mức độ nghiêm trọng của các sự kiện khí tượng nguy hiểm.

2. Đánh giá khả năng xảy ra, tần suất và mức độ nghiêm trọng của sét đối với lân cận địa điểm.

3. Đánh giá khả năng xảy ra, tần suất và mức độ nghiêm trọng của lốc xoáy, bão và các vật thể bay có liên quan. Trình bày các nguy hại có liên quan đến lốc xoáy và bão theo các tham số như tốc độ gió xoáy, tốc độ gió tịnh tiến, bán kính tốc độ gió quay cực đại, chênh lệch áp suất và tốc độ thay đổi áp suất.

Điều 21. Đánh giá nguy hại ngập lụt

1. Đánh giá nguy hại ngập lụt do tự nhiên và con người gây ra, bao gồm tình huống kết hợp có thể xảy ra.

2. Đánh giá khả năng xảy ra ngập lụt ở khu vực xung quanh địa điểm do nguyên nhân tự nhiên như bão dâng, sóng do gió, sóng thần, bão tuyết, lượng mưa cực lớn, tình huống kết hợp có cùng nguyên nhân hoặc tần suất xảy ra tương đối cao.

3. Xây dựng các mô hình khí tượng, thủy văn và thủy lực thích hợp để xác định các nguy hại ngập lụt, bao gồm cả các tác động thứ cấp như mảnh vỡ và trầm tích. Sử dụng thông tin có liên quan từ các nghiên cứu về ngập lụt trong quá khứ và tiền sử để ước lượng về tần suất và cường độ của nguy hại ngập lụt.

4. Nghiên cứu khả năng mất ổn định của vùng ven biển hoặc lòng sông do xói mòn hoặc lắng đọng.

5. Đánh giá khả năng xảy ra sóng thần hoặc động đất trong khu vực xung quanh địa điểm có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

6. Dẫn ra các nguy hại có liên quan đến sóng thần hoặc động đất từ dữ liệu lịch sử và thông tin có sẵn về ngập lụt thời tiền sử, từ mô hình vật lý, mô hình phân tích. Các nguy hại này bao gồm khả năng nước rút và nước dâng có thể dẫn đến các tác động vật lý lên địa điểm.

7. Đánh giá nguy hại có liên quan đến sóng thần phù hợp với khu vực xung quanh địa điểm, bằng cách sử dụng phép đo độ sâu gần bờ và địa hình ven biển, có tính đến các khuếch đại do cấu tạo ven biển.

8. Đánh giá công trình kiểm soát nước thượng nguồn như đập để xác định nguy hại tiềm ẩn có liên quan đến sự cố của công trình thượng nguồn, bao gồm cả trường hợp xảy ra tình huống kết hợp với ngập lụt do các nguyên nhân khác.

9. Nếu kiểm tra sơ bộ cho thấy rằng nhà máy điện hạt nhân không thể chịu được tác động của sự cố liên quan đến cấu trúc kiểm soát nước thượng nguồn, đánh giá các nguy hại có liên quan đến nhà máy điện hạt nhân cùng với việc có các tác động đó. Phân tích cấu trúc thượng nguồn đó bằng phương pháp tương đương với phương pháp được sử dụng để xác định nguy hại có liên quan đến nhà máy điện hạt nhân để chứng minh rằng cấu trúc thượng nguồn có thể tồn tại sau sự kiện có liên quan.

10. Xem xét ngập lụt và các hiện tượng có liên quan nguyên nhân do tích tụ nước do tắc nghẽn ở các con sông ở thượng nguồn hoặc hạ nguồn (ví dụ do lở đất) hoặc do thay đổi mục đích sử dụng đất.

Điều 22. Đặc điểm địa kỹ thuật và đặc tính địa chất của vật liệu ngầm

1. Nghiên cứu các đặc điểm địa kỹ thuật và đặc tính địa chất của vật liệu ngầm. Cấu trúc địa tầng đất và đá có tính đến sự thay đổi và độ bất định của vật liệu ngầm.

2. Thiết lập các đặc điểm địa kỹ thuật tĩnh và động, các đặc tính địa chất của vật liệu ngầm tại địa điểm, bao gồm các vật liệu lấp đầy. Sử dụng các phương pháp dựa trên phòng thí nghiệm và hiện trường, kết hợp với kỹ thuật lấy mẫu thích hợp và thực hiện lặp lại đầy đủ từng thử nghiệm, để mô tả từng thông số của vật liệu ngầm tại địa điểm.

3. Đánh giá độ ổn định và khả năng chịu lực của vật liệu nền móng, bao gồm cả việc xem xét khả năng lún quá mức trong điều kiện có tải trọng tĩnh và xảy ra động đất.

4. Nghiên cứu các tính chất vật lý và địa hóa của đất và nước ngầm bằng phương pháp thích hợp.

Điều 23. Đánh giá các nguy hại địa kỹ thuật và các nguy hại địa chất

1. Đánh giá các nguy hại về địa kỹ thuật và địa chất, bao gồm sự mất ổn định của sườn dốc, nâng hạ, sụt lún, đất hóa lỏng và tác hại của chúng đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

2. Đánh giá địa điểm và lân cận địa điểm để xác định tiềm năng xảy ra tình trạng mất ổn định của sườn dốc (như lở đất, đá rơi) nguyên nhân bởi các hiện tượng tự nhiên hoặc do con người gây ra, có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân. Khi đánh giá tình trạng mất ổn định của sườn dốc, xem xét đến cấu hình của địa điểm. Khi đánh giá tính ổn định của sườn dốc cũng tính đến các điều kiện khí tượng khắc nghiệt và các sự kiện khí tượng hiếm gặp.

3. Đánh giá khả năng mất ổn định của sườn dốc do tải trọng động đất bằng cách sử dụng các tham số thích hợp để mô tả nguy hại động đất, các đặc điểm của đất và nước ngầm tại địa điểm.

4. Đánh giá khả năng nâng hạ, sụt lún bề mặt có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân bằng cách sử dụng sự mô tả chi tiết về các điều kiện bên dưới bề mặt thu được từ các phương pháp nghiên cứu đáng tin cậy.

5. Đánh giá khả năng hóa lỏng và tác hại phi tuyến tính của vật liệu ngầm tại địa điểm bằng cách sử dụng các tham số thích hợp để mô tả các nguy hại động đất và các đặc tính địa kỹ thuật của vật liệu ngầm tại địa điểm.

6. Sử dụng phương pháp được chấp nhận đối với việc thử nghiệm tại hiện trường và trong phòng thí nghiệm, kết hợp với phương pháp phân tích khi đánh giá quá trình hóa lỏng đất.

Điều 24. Đánh giá nguy hại tự nhiên khác

1. Nghiên cứu các hiện tượng tự nhiên khác đặc trưng cho khu vực xung quanh địa điểm và có khả năng gây hại đến an toàn của nhà máy điện hạt nhân.

2. Xác định và đánh giá các nguy hại tự nhiên bên ngoài khác, bao gồm: cháy rừng, hạn hán, mưa đá, chuyển hướng của dòng sông, lở đất và các nguy hại sinh học làm cơ sở để đưa ra các tham số thiết kế của địa điểm đối với từng nguy hại.

Mục 3

YÊU CẦU ĐỐI VỚI KHẢO SÁT, ĐÁNH GIÁ NGUY HẠI BÊN NGOÀI DO CON NGƯỜI GÂY RA

Điều 25. Đánh giá nguy hại do con người gây ra

1. Đánh giá các nguy hại do con người gây ra tại địa điểm hoặc trong khu vực xung quanh địa điểm.

2. Nguy hại do con người gây ra bao gồm:

a) Nguy hại có liên quan đến vận tải đường bộ, đường sông, đường biển hoặc đường không (ví dụ va chạm và nổ);

b) Cháy, nổ, phát sinh vật thể bay (mảnh văng) và phát thải khí độc hại từ các cơ sở công nghiệp gần địa điểm;

c) Nhiễu điện từ.

3. Xem xét các hoạt động của con người như khai thác tài nguyên hoặc các hoạt động thay đổi đáng kể khác của đất, nước hoặc động đất do hồ chứa gây ra.

4. Đánh giá khả năng xảy ra sự cố rơi máy bay tại địa điểm, có tính đến các thay đổi tiềm ẩn về lưu lượng hàng không trong tương lai và đặc điểm của máy bay.

5. Xem xét các hoạt động hiện tại hoặc có thể dự đoán được trong khu vực xung quanh địa điểm có liên quan đến việc xử lý, chế biến, vận chuyển, lưu trữ các hóa chất có khả năng gây nổ hoặc tạo ra các đám mây khí có khả năng bùng cháy hoặc phát nổ.

6. Các nguy hại có liên quan đến nổ hóa chất hoặc sự cố phát tán khác phải được thể hiện dưới dạng nhiệt, quá áp và độc tính (nếu có), có tính đến ảnh hưởng của khoảng cách và sự kết hợp không thuận lợi của các điều kiện khí quyển tại địa điểm. Phải đánh giá các tác động tiềm ẩn của các nguy hại đối với nhân viên tại địa điểm.

Điều 26. Phát tán vật liệu phóng xạ

1. Đánh giá mức độ phát tán trong không khí và nước của vật liệu phóng xạ thoát ra từ nhà máy điện hạt nhân trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

2. Phân tích sự phát tán vật liệu phóng xạ qua không khí có tính đến các yếu tố có liên quan, bao gồm: địa hình, lớp phủ đất và các đặc điểm khí tượng của khu vực xung quanh địa điểm, như tốc độ và hướng gió, nhiệt độ không khí, lượng mưa, độ ẩm, các tham số về độ ổn định của khí quyển và các tham số khí tượng khác cần thiết để mô hình hóa phát tán phóng xạ qua không khí. Thu thập, đánh giá chất lượng và sử dụng dữ liệu khí tượng dài hạn đối với các vị trí gần địa điểm nếu có.

3. Xây dựng và thực hiện chương trình quan trắc khí tượng tại địa điểm và khu vực xung quanh địa điểm để đánh giá phát tán phóng xạ qua không khí. Sử dụng thiết bị quan trắc có khả năng ghi đo các thông số khí tượng tại các độ cao, vị trí và khoảng thời gian lấy mẫu thích hợp. Thu thập dữ liệu từ ít nhất 12 tháng liên tục và sử dụng dữ liệu này trong phân tích về sự phát tán phóng xạ qua không khí. Ngoài dữ liệu quan trắc, thu thập dữ liệu khí tượng hiện có ở các nguồn khác. Trình bày dữ liệu khí tượng theo các thông số khí tượng thích hợp.

4. Xây dựng chương trình đo để thu thập dữ liệu có liên quan đến các tham số thủy văn và địa chất thủy văn tại địa điểm và trong khu vực xung quanh địa điểm để cho phép đánh giá khả năng di chuyển của vật liệu phóng xạ qua nước mặt và nước ngầm và đánh giá chuỗi tác động phóng xạ. Thực hiện chương trình đo này trong ít nhất 12 tháng liên tục trước khi tiến hành các nghiên cứu địa chất thủy văn quy định tại khoản 6 Điều này. Dữ liệu được trình bày dưới dạng các tham số thích hợp về thủy văn bề mặt và nước ngầm.

5. Xây dựng chương trình nghiên cứu nước mặt đối với khu vực xung quanh địa điểm. Mô tả về nước mặt phải bao gồm các đặc điểm vật lý và hóa học chính của nước, cả tự nhiên và nhân tạo, các cấu trúc chính để kiểm soát nước, vị trí của các cấu trúc lấy nước, thông tin về biến động theo mùa và việc sử dụng nước trong khu vực xung quanh địa điểm.

6. Xây dựng chương trình nghiên cứu địa chất thủy văn cho khu vực xung quanh địa điểm, bao gồm mô tả các đặc điểm chính của các tầng chứa nước và sự tương tác của chúng với nước mặt, cũng như dữ liệu về việc sử dụng nước ngầm trong khu vực.

7. Chương trình nghiên cứu địa chất thủy văn cho khu vực xung quanh địa điểm bao gồm các nghiên cứu về đặc điểm di chuyển và lưu giữ nhân phóng xạ trong nước ngầm và các nghiên cứu về các đường nhiễm xạ có liên quan.

8. Việc nghiên cứu thủy văn và địa chất thủy văn phải xác định ở mức cần thiết đặc điểm pha loãng và phát tán của nước, khả năng tái tập trung của trầm tích và sinh vật, các đặc điểm di chuyển và lưu giữ nhân phóng xạ, cơ chế truyền nhân phóng xạ trong thủy quyến và các đường nhiễm xạ có liên quan.

Điều 27. Phân bố dân cư và phơi nhiễm phóng xạ công chúng

1. Xác định phân bố dân cư hiện tại và dự kiến trong khu vực xung quanh địa điểm, bao gồm dân cư thường trú và dân cư tạm trú trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân. Đặc biệt chú ý đến các nhóm dân cư dễ bị tổn thương và các cơ sở lưu trú (ví dụ trường học, bệnh viện, viện dưỡng lão và nhà tù) khi đánh giá tác hại tiềm ẩn của việc phát tán phóng xạ và xem xét tính khả thi của việc thực hiện hành động bảo vệ.

2. Đánh giá định kỳ 10 năm một lần và cập nhật khi có thay đổi đáng kể trong phân bố dân cư về tác hại tiềm ẩn của việc phát tán phóng xạ đối với công chúng trong tất cả các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố. Khi đánh giá phân bố dân cư, sử dụng dữ liệu khảo sát dân cư gần đây nhất của khu vực về dân cư thường trú và dân cư tạm trú.

3. Phân tích dữ liệu phân bố dân cư theo hướng và khoảng cách từ địa điểm. Sử dụng thông tin này để tiến hành đánh giá tác hại phóng xạ tiềm ẩn của các đợt xả thải phóng xạ bình thường và phát tán phóng xạ do sự cố (bao gồm sự cố nghiêm trọng) với việc sử dụng các tham số thiết kế của địa điểm và các mô hình thích hợp.

Điều 28. Sử dụng đất và nước trong khu vực xung quanh địa điểm

1. Xác định đặc điểm sử dụng đất và nước nhằm đánh giá các tác động tiềm ẩn của nhà máy điện hạt nhân đối với khu vực xung quanh địa điểm.

2. Việc xác định đặc điểm sử dụng đất và nước bao gồm việc nghiên cứu các nguồn tài nguyên đất, nước mặt và nước ngầm có thể được dân cư sử dụng hoặc đóng vai trò là môi trường sống cho các sinh vật trong chuỗi thức ăn.

Mục 4

YÊU CẦU ĐỐI VỚI VIỆC QUAN TRẮC VÀ ĐÁNH GIÁ ĐỊNH KỲ

Điều 29. Quan trắc nguy hại bên ngoài và điều kiện địa điểm

1. Quan trắc tất cả các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, các điều kiện địa điểm có liên quan đến việc cấp phép và vận hành an toàn nhà máy điện hạt nhân trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

2. Tiến hành việc quan trắc các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, các điều kiện địa điểm chậm nhất là từ khi bắt đầu xây dựng và phải tiếp tục cho đến khi nhà máy điện hạt nhân chấm dứt hoạt động.

3. Xây dựng kế hoạch quan trắc, trong đó bao gồm các tham số được quan trắc, loại dữ liệu được thu thập, phương pháp thu thập dữ liệu (bao gồm vị trí và tần suất thu thập dữ liệu), độ phân giải và độ chính xác cần thiết của tất cả các phép đo, yêu cầu lưu giữ dữ liệu và yêu cầu về xử lý và phân tích dữ liệu. Kế hoạch quan trắc phải được cơ quan có thẩm quyền xem xét và chấp thuận trước khi triển khai.

4. Trước khi bắt đầu vận hành thử nhà máy điện hạt nhân, đo mức phóng xạ nền trong không khí, đất, trầm tích, nước, thực vật và lương thực thực phẩm trong khu vực xung quanh địa điểm để có thể xác định mức độ phóng xạ tăng do hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

Điều 30. Đánh giá nguy hại bên ngoài và điều kiện địa điểm

Tổ chức vận hành phải đánh giá định kỳ tất cả các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và con người gây ra, các điều kiện địa điểm như một phần của việc đánh giá an toàn định kỳ trong suốt vòng đời hoạt động của nhà máy điện hạt nhân theo quy định tại các điểm d và đ khoản 1 Điều 14 của Nghị định số 316/2025/NĐ-CP, đồng thời đánh giá lại các nguy hại bên ngoài và các điều kiện địa điểm dựa trên kết quả đánh giá an toàn định kỳ các nguy hại cụ thể của địa điểm, nếu cần thiết.

Chương III

YÊU CẦU AN TOÀN ĐỐI VỚI THIẾT KẾ NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN

Mục 1

NGUYÊN LÝ THIẾT KẾ

Điều 31. Các chức năng an toàn cơ bản

1. Chức năng an toàn cơ bản của nhà máy điện hạt nhân bao gồm: kiểm soát phản ứng hạt nhân dây chuyền; tải nhiệt từ lò phản ứng và từ nơi lưu giữ nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng; giam giữ vật liệu phóng xạ, che chắn bức xạ, kiểm soát phát thải phóng xạ và hạn chế sự cố phát tán phóng xạ.

2. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm các chức năng an toàn cơ bản quy định tại khoản 1 Điều này cho tất cả các trạng thái nhà máy điện hạt nhân.

3. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải có phương tiện giám sát trạng thái nhà máy để bảo đảm việc thực hiện các chức năng an toàn quy định tại khoản 1 Điều này.

Điều 32. Bảo vệ bức xạ

1. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm liều chiếu xạ đối với nhân viên tại nhà máy và công chúng không vượt quá giới hạn cho phép và tuân thủ nguyên lý ALARA trong các trạng thái vận hành bình thường và trong suốt thời gian vận hành theo thiết kế của nhà máy; duy trì dưới các giới hạn chấp nhận được cũng như nguyên lý ALARA trong điều kiện sự cố.

2. Thiết kế phải đáp ứng yêu cầu như sau:

a) Các trạng thái nhà máy có khả năng dẫn đến liều cao hoặc phát tán lượng lớn vật liệu phóng xạ ra môi trường phải được loại trừ trên thực tế;

b) Các trạng thái nhà máy có khả năng xảy ra trong thực tế phải không gây hậu quả phóng xạ hoặc chỉ gây hậu quả không đáng kể.

3. Phải thiết lập các mức giới hạn chấp nhận cho mục đích bảo vệ bức xạ phù hợp với các loại trạng thái nhà máy và tuân thủ quy định pháp luật.

Điều 33. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân

1. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân và các hạng mục quan trọng về an toàn phải bao gồm các đặc tính phù hợp để thực hiện được các chức năng an toàn với độ tin cậy cần thiết; bảo đảm nhà máy điện hạt nhân có thể vận hành an toàn trong giới hạn và điều kiện vận hành trong toàn bộ vòng đời theo thiết kế của nhà máy điện hạt nhân, có khả năng tháo dỡ một cách an toàn và giảm thiểu tác động đến môi trường.

2. Phải xem xét khả năng và giới hạn của con người, các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc của con người và phải cung cấp đầy đủ thông tin thiết kế để bảo đảm vận hành, bảo trì an toàn, cho phép thực hiện nâng cấp, cải tạo khi cần thiết.

3. Phải tính đến kinh nghiệm có liên quan thu được trong quá trình thiết kế, xây dựng và vận hành của các nhà máy điện hạt nhân khác, cũng như các kết quả nghiên cứu có liên quan.

4. Phải sử dụng kết quả của các phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất để bảo đảm việc ngăn ngừa sự cố và giảm thiểu hậu quả sự cố được xem xét đầy đủ trong thiết kế.

5. Phải bảo đảm lượng và hoạt độ của chất thải phóng xạ sinh ra và phát thải phóng xạ được giữ ở mức thấp nhất có thể đạt được thông qua các biện pháp thiết kế, thực tế vận hành và việc tháo dỡ hợp lý.

Điều 34. Áp dụng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu

1. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải áp dụng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu, bảo đảm các cấp độ bảo vệ độc lập với nhau ở cấp độ tối đa.

2. Thiết kế phải bảo đảm có nhiều cấp độ bảo vệ nhằm ngăn ngừa hậu quả của các sự cố có thể gây hại cho con người và môi trường; bảo đảm có biện pháp phù hợp để bảo vệ con người, môi trường và giảm thiểu hậu quả trong trường hợp không thể ngăn ngừa được sự cố.

3. Các mức bảo vệ theo chiều sâu bao gồm:

a) Mức 1: ngăn ngừa sai lệch khỏi trạng thái vận hành bình thường và sai hỏng các hạng mục quan trọng về an toàn;

b) Mức 2: phát hiện và kiểm soát các sai lệch khỏi trạng thái vận hành bình thường, ngăn ngừa các tình huống vận hành dự kiến phát triển thành điều kiện sự cố;

c) Mức 3: kiểm soát các sự cố trong phạm vi cơ sở thiết kế; ngăn ngừa hư hại vùng hoạt lò phản ứng hoặc việc phát thải phóng xạ mà cần tới biện pháp bảo vệ ngoài cơ sở; đưa nhà máy về trạng thái an toàn;

d) Mức 4: ngăn chặn sự tiến triển của sự cố do sai hỏng mức 3 và giảm nhẹ hậu quả của sự cố nghiêm trọng;

đ) Mức 5: giảm thiểu hậu quả do phát thải chất phóng xạ.

4. Thiết kế phải bảo đảm việc tồn tại nhiều mức bảo vệ không được coi là căn cứ để tiếp tục vận hành khi một mức bảo vệ bị mất. Tất cả các mức bảo vệ theo chiều sâu phải được duy trì trong mọi thời điểm và mọi sự nới lỏng chỉ được chấp nhận khi có luận chứng rõ ràng cho chế độ vận hành cụ thể.

5. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải đáp ứng các yêu cầu sau:

a) Có nhiều rào cản vật lý ngăn ngừa việc phát tán vật liệu phóng xạ ra môi trường;

b) Thiết kế trên phương pháp tiếp cận bảo thủ, xây dựng chất lượng cao nhằm giảm thiểu sai hỏng, ngăn ngừa sự cố ở cấp độ cao nhất có thể và sai lệch nhỏ về thông số nhà máy điện hạt nhân không dẫn đến hiệu ứng thăng giáng đột ngột;

c) Có các đặc tính nội tại và kỹ thuật sao cho có thể giảm thiểu hoặc loại trừ việc khởi động hệ thống an toàn do sai hỏng hoặc sai lệch trong vận hành bình thường;

d) Có các hệ thống an toàn tự động để kiểm soát các sai hỏng vượt quá khả năng của hệ thống điều khiển, giảm thiểu việc thao tác sớm của nhân viên vận hành;

đ) Có các cấu trúc, hệ thống, bộ phận và quy trình để kiểm soát và hạn chế hậu quả của các sai hỏng vượt quá khả năng của hệ thống an toàn;

e) Có nhiều phương tiện bảo đảm thực hiện từng chức năng an toàn cơ bản, qua đó bảo đảm hiệu quả của các rào cản và giảm thiểu hậu quả của sai hỏng hoặc sai lệch trong vận hành bình thường.

6. Duy trì yêu cầu bảo vệ theo chiều sâu bằng việc ngăn ngừa ở cấp độ tối đa các yếu tố như sau:

a) Ảnh hưởng tới sự toàn vẹn của các lớp bảo vệ vật lý;

b) Sai hỏng của một hoặc nhiều lớp bảo vệ;

c) Sai hỏng của một lớp bảo vệ do sai hỏng của một lớp khác;

d) Hậu quả của sai sót trong vận hành và bảo trì.

7. Thiết kế phải bảo đảm ở mức độ cao nhất có thể rằng lớp bảo vệ thứ nhất, hoặc tối đa là lớp bảo vệ thứ hai, có khả năng ngăn chặn sai hỏng hoặc sai lệch khỏi trạng thái vận hành bình thường mà có thể xảy ra trong suốt tuổi thọ vận hành nhà máy điện hạt nhân phát triển thành điều kiện sự cố.

8. Các mức bảo vệ theo chiều sâu phải độc lập với nhau ở cấp độ cao nhất có thể để tránh trường hợp sai hỏng của một mức làm giảm hiệu quả của các mức khác. Các đặc tính an toàn cho điều kiện mở rộng thiết kế, đặc biệt là các đặc tính giảm nhẹ hậu quả của sự cố nóng chảy nhiên liệu, phải độc lập với hệ thống an toàn ở cấp độ cao nhất có thể.

Điều 35. Tích hợp giữa an toàn, an ninh và thanh sát

Các biện pháp an toàn, biện pháp an ninh hạt nhân và các sắp xếp liên quan đến thanh sát hạt nhân tại nhà máy điện hạt nhân phải được thiết kế và triển khai một cách tích hợp để bảo đảm các biện pháp này không gây ảnh hưởng tiêu cực lẫn nhau.

Điều 36. Áp dụng các thiết kế được kiểm chứng

1. Phải ưu tiên áp dụng thiết kế đã được kiểm chứng bằng thực tiễn cho các hạng mục quan trọng về an toàn. Trường hợp không đáp ứng được quy định này thì phải sử dụng hạng mục có chất lượng cao với công nghệ đã được đánh giá chất lượng và thử nghiệm.

2. Các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật nước ngoài được áp dụng làm căn cứ thiết kế cho các hạng mục quan trọng về an toàn phải được xác định, đánh giá về khả năng áp dụng, tính phù hợp và mức độ đầy đủ; khi cần thiết phải bổ sung hoặc điều chỉnh để bảo đảm chất lượng thiết kế tương xứng với chức năng an toàn được yêu cầu.

3. Trường hợp áp dụng thiết kế hoặc đặc tính kỹ thuật chưa được kiểm chứng hoặc sử dụng thiết kế có sự khác biệt với thiết kế đã được kiểm chứng phải chứng minh an toàn bằng chương trình nghiên cứu, thử nghiệm với tiêu chí chấp nhận cụ thể hoặc bằng xem xét kinh nghiệm vận hành từ ứng dụng tương tự. Thiết kế hoặc tính năng mới phải được thử nghiệm ở mức độ cao nhất trước khi sử dụng và được theo dõi vận hành để xác minh sự phù hợp với yêu cầu an toàn dự kiến.

Điều 37. Đánh giá an toàn trong thiết kế nhà máy điện hạt nhân

1. Phải thực hiện đầy đủ phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất trong suốt quá trình thiết kế để bảo đảm các yêu cầu an toàn đối với thiết kế được đáp ứng trong tất cả các giai đoạn của vòng đời nhà máy, bảo đảm thiết kế được chế tạo, xây dựng, vận hành hoặc nâng cấp, cải tạo đều đáp ứng các yêu cầu này.

2. Các đánh giá an toàn phải được tiến hành từ giai đoạn đầu của quá trình thiết kế, thực hiện theo phương pháp lặp giữa các hoạt động thiết kế và phân tích xác nhận, đồng thời mở rộng về phạm vi và mức độ chi tiết theo tiến trình phát triển thiết kế.

3. Các đánh giá an toàn phải được lập thành tài liệu, bảo đảm thuận lợi cho việc đánh giá độc lập khi cần thiết.

Điều 38. Yêu cầu đối với việc bảo đảm trong thi công, quản lý chất thải và tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân

1. Thiết kế phải xem xét tới các yêu cầu cần thiết cho việc thi công, quản lý chất thải phóng xạ và tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân trong tương lai.

2. Thiết kế phải tính đến các điều kiện trong giai đoạn thi công để bảo đảm việc xây dựng có thể được thực hiện an toàn, đáp ứng các tiêu chí về chất lượng và phù hợp với thiết kế đã được phê duyệt.

3. Thiết kế phải bao gồm các biện pháp cần thiết nhằm giảm thiểu lượng và hoạt độ của chất thải phát sinh trong quá trình vận hành, bảo trì và tháo dỡ nhà máy; các biện pháp nhằm bảo đảm việc xử lý, lưu giữ và thải bỏ chất thải phóng xạ được thực hiện an toàn.

4. Thiết kế phải tính đến các yêu cầu kỹ thuật, cấu trúc, hệ thống và bộ phận hỗ trợ cần thiết để tháo dỡ nhà máy điện hạt nhân an toàn, hiệu quả và giảm thiểu tối đa tác động tới môi trường.

Mục 2

YÊU CẦU CHUNG

Điều 39. Phân loại các trạng thái nhà máy điện hạt nhân

1. Phải xác định và phân loại các trạng thái nhà máy điện hạt nhân dựa chủ yếu vào tần suất xảy ra, bao gồm:

a) Trạng thái vận hành bình thường;

b) Các tình huống vận hành dự kiến;

c) Các sự cố trong cơ sở thiết kế;

d) Các điều kiện mở rộng thiết kế, bao gồm cả sự cố nghiêm trọng.

2. Thiết kế phải xác định tiêu chí cụ thể cho từng trạng thái nhà máy, bảo đảm các trạng thái thường xuyên xảy ra không gây ra hậu quả phóng xạ hoặc chỉ gây hậu quả nhỏ, các trạng thái có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng thì có tần suất xảy ra rất thấp.

Điều 40. Cơ sở thiết kế và giới hạn thiết kế đối với các hạng mục quan trọng về an toàn

1. Thiết kế phải xác định rõ cơ sở thiết kế, bao gồm năng lực, độ tin cậy và chức năng cần thiết của các hạng mục quan trọng về an toàn cho từng trạng thái vận hành, điều kiện sự cố và các nguy hại bên trong và bên ngoài; bảo đảm đáp ứng tiêu chí chấp nhận trong suốt vòng đời nhà máy.

2. Thiết kế phải xác định cụ thể các giới hạn thiết kế cho từng hạng mục quan trọng về an toàn, phù hợp với tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật được áp dụng, bảo đảm duy trì chức năng an toàn trong mọi điều kiện đã xác định tại khoản 1 Điều này.

3. Cơ sở và giới hạn thiết kế phải được chứng minh, xác nhận có hệ thống, lập thành văn bản và cung cấp đầy đủ thông tin để bảo đảm vận hành an toàn.

Điều 41. Các sự kiện khởi phát giả định

1. Phải áp dụng phương pháp tiếp cận có hệ thống để xác định và tính đến trong thiết kế toàn bộ các sự kiện khởi phát giả định, sao cho mọi sự kiện dự kiến có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng và mọi sự kiện dự kiến có tần suất xảy ra đáng kể đều được xem xét đầy đủ.

2. Các sự kiện khởi phát giả định phải được xác định trên cơ sở đánh giá kỹ thuật, kết hợp phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất. Việc áp dụng các phương pháp này phải có luận chứng về việc đã xem xét đầy đủ sự kiện khởi phát có thể xảy ra.

3. Các sự kiện khởi phát giả định phải bao gồm tất cả các sai hỏng dự kiến của các cấu trúc, hệ thống và bộ phận, lỗi vận hành, các sai hỏng do các nguy hại bên trong và bên ngoài, tại mọi trạng thái hư hỏng có thể phát sinh từ các nguy hại bên trong và bên ngoài tại trạng thái công suất cao, trạng thái công suất thấp và trạng thái dừng lò.

4. Phải thực hiện phân tích các sự kiện khởi phát giả định để xác định các biện pháp phòng ngừa và bảo vệ cần thiết nhằm bảo đảm việc thực hiện các chức năng an toàn theo yêu cầu.

5. Thiết kế phải bảo đảm nhà máy phản ứng với các sự kiện khởi phát giả định theo thứ tự ưu tiên về cấp độ an toàn như sau:

a) Các đặc tính vốn có của nhà máy tự động đưa sự kiện phát triển theo hướng an toàn hoặc bảo đảm sự kiện không gây ảnh hưởng đáng kể đến an toàn;

b) Các tính năng an toàn thụ động hoặc các hệ thống đang vận hành liên tục tự động kiểm soát sự kiện để đưa nhà máy về trạng thái an toàn;

c) Các hệ thống an toàn chuyên dụng được kích hoạt để đưa nhà máy về trạng thái an toàn;

d) Quy trình vận hành được thực hiện bởi nhân viên để đưa nhà máy về trạng thái an toàn.

6. Các sự kiện khởi phát giả định phải được phân nhóm thành các chuỗi sự kiện đại diện nhằm xác định các trường hợp giới hạn, làm cơ sở thiết kế và xác định giới hạn vận hành cho các hạng mục quan trọng về an toàn.

7. Có luận chứng kỹ thuật để loại trừ các sự cố khởi phát không có trong danh mục các sự cố khởi phát giả định ngay tại giai đoạn thiết kế.

8. Khi cần có hành động nhanh chóng và tin cậy để ứng phó với một sự kiện khởi phát giả định, thiết kế phải có biện pháp tự động kích hoạt các hệ thống an toàn nhằm ngăn ngừa diễn biến tới các điều kiện nghiêm trọng hơn của nhà máy.

9. Trường hợp không cần hành động nhanh chóng để ứng phó với một sự kiện khởi phát giả định, có thể cho phép khởi động thủ công các hệ thống hoặc các hành động khác của nhân viên vận hành với các điều kiện như sau:

a) Khoảng thời gian từ khi phát hiện sự kiện đến khi hành động phải đủ dài;

b) Phải có quy trình hành chính, vận hành và ứng phó khẩn cấp phù hợp;

c) Phải đánh giá và loại trừ khả năng nhân viên làm trầm trọng thêm sự cố do thao tác sai hoặc chẩn đoán sai.

10. Thiết kế phải cung cấp đầy đủ thiết bị đo lường, giám sát trạng thái, các bộ điều khiển hỗ trợ nhân viên vận hành đánh giá trạng thái nhà máy sau sự kiện khởi phát và thực hiện thao tác đưa nhà máy về trạng thái dừng ổn định, dài hạn.

11. Thiết kế phải xác định trang thiết bị và quy trình cần thiết để bảo đảm khả năng kiểm soát nhà máy và giảm thiểu hậu quả trong trường hợp mất kiểm soát khi xảy ra sự kiện khởi phát giả định.

12. Các thiết bị thủ công phục vụ ứng phó và khắc phục sự cố phải được bố trí tại vị trí thích hợp, bảo đảm luôn sẵn sàng và cho phép tiếp cận an toàn trong các điều kiện môi trường dự kiến khi xảy ra sự cố.

Điều 42. Các nguy hại bên trong và bên ngoài

1. Phải xác định và đánh giá tác động của tất cả các nguy hại bên trong và bên ngoài, bao gồm cả các sự kiện do con người gây ra có khả năng ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến an toàn nhà máy. Kết quả đánh giá nguy hại phải được sử dụng làm căn cứ để thiết kế bố trí mặt bằng, không gian công trình và hệ thống thiết bị, xác định các sự kiện khởi phát giả định và các tổ hợp tải trọng cho thiết kế các hạng mục quan trọng về an toàn.

2. Phải xác định và đánh giá tác động của tất cả các nguy hại bên trong phù hợp với mức độ quan trọng về an toàn, bảo đảm khả năng chịu đựng các tác động của nguy hại và ngăn ngừa sai hỏng do nguyên nhân chung gây ra bởi các nguy hại đó.

3. Đối với các địa điểm có nhiều tổ máy, thiết kế phải xem xét đầy đủ khả năng các nguy hại cụ thể có thể gây ra tác động đồng thời đối với nhiều tổ máy hoặc toàn bộ các tổ máy trong cùng một địa điểm.

4. Thiết kế phải xem xét đầy đủ các nguy hại bên trong hoặc từ các cơ sở khác trong cùng địa điểm; phải áp dụng các đặc tính phòng ngừa và giảm thiểu thích hợp để bảo đảm an toàn không bị ảnh hưởng.

5. Thiết kế phải xem xét đầy đủ các sự kiện bên ngoài do tự nhiên hoặc do con người gây ra đã được xác định trong quá trình đánh giá địa điểm. Nguyên nhân và xác suất xảy ra phải được xem xét khi giả định các nguy hại tiềm ẩn. Thiết kế phải bảo đảm an toàn của nhà máy trong ngắn hạn không phụ thuộc vào sự sẵn có của các nguồn lực ngoài địa điểm; phải xem xét đầy đủ các điều kiện đặc thù của địa điểm để xác định khoảng thời gian trễ tối đa mà các nguồn lực ngoài địa điểm phải sẵn sàng.

6. Thiết kế phải có các đặc tính kỹ thuật để giảm thiểu sự tương tác bất lợi giữa các công trình chứa hạng mục quan trọng về an toàn với các công trình khác của nhà máy khi xảy ra các sự kiện bên ngoài.

7. Thiết kế phải bảo đảm đủ độ dự trữ an toàn để bảo vệ các hạng mục quan trọng về an toàn khỏi hiệu ứng thăng giáng đột ngột trước các nguy hại bên ngoài đã xác định trong thiết kế.

8. Thiết kế phải bảo đảm đủ độ dự trữ an toàn để bảo vệ các hạng mục đóng vai trò là rào chắn cuối cùng cần thiết cho việc ngăn ngừa phát thải phóng xạ sớm hoặc phát thải lớn ra môi trường, ngay cả trong trường hợp mức độ nguy hại tự nhiên vượt quá mức thiết kế đã được xác định từ đánh giá địa điểm.

Điều 43. Quy tắc thiết kế kỹ thuật

1. Việc thiết kế các hạng mục quan trọng về an toàn phải áp dụng các quy tắc thiết kế kỹ thuật được xác định rõ, tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn và quy định kỹ thuật nước ngoài được áp dụng, phù hợp với các thiết kế đã được kiểm chứng, có tính đến sự phù hợp của chúng đối với công nghệ nhà máy điện hạt nhân được sử dụng.

2. Việc thiết kế phải áp dụng các phương pháp để bảo đảm tính bền vững của thiết kế, tuân thủ các thiết kế đã được kiểm chứng để bảo đảm các chức năng an toàn cơ bản đạt được cho toàn bộ trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

Điều 44. Các sự cố trong cơ sở thiết kế

1. Phải xác định các điều kiện sự cố trong cơ sở thiết kế từ các sự kiện khởi phát giả định để thiết lập các điều kiện biên nhằm bảo đảm nhà máy điện hạt nhân có thể chống chịu được mà không vượt quá các giới hạn về bảo vệ chống bức xạ theo quy định.

2. Các sự cố trong cơ sở thiết kế phải được sử dụng để xác định cơ sở thiết kế cho các hệ thống an toàn và cho các hạng mục quan trọng về an toàn khác để kiểm soát các điều kiện sự cố trong cơ sở thiết kế nhằm mục tiêu đưa nhà máy trở lại trạng thái an toàn và giảm nhẹ hậu quả của mọi sự cố.

3. Thiết kế phải bảo đảm trong các điều kiện sự cố trong cơ sở thiết kế, các thông số chính của nhà máy không vượt quá giới hạn thiết kế quy định, với mục tiêu quản lý sự cố trong cơ sở thiết kế sao cho không gây hậu quả phóng xạ hoặc chỉ gây hậu quả không đáng kể tại địa điểm hoặc bên ngoài địa điểm nhà máy và không đòi hỏi phải thực hiện các biện pháp ứng phó khẩn cấp bên ngoài địa điểm nhà máy.

4. Các sự cố trong cơ sở thiết kế phải được phân tích dựa trên phương pháp tiếp cận bảo thủ.

Điều 45. Các điều kiện mở rộng thiết kế

1. Phải xây dựng tập hợp các điều kiện mở rộng thiết kế dựa trên đánh giá kỹ thuật, phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất nhằm tăng cường khả năng chống chịu của nhà máy đối với các sự cố nghiêm trọng hơn sự cố trong cơ sở thiết kế hoặc sự cố liên quan đến các sai hỏng khác xảy ra đồng thời hoặc nối tiếp. Các điều kiện mở rộng thiết kế phải được sử dụng để xác định các kịch bản sự cố cần được xem xét trong thiết kế và lập kế hoạch ngăn ngừa hoặc giảm nhẹ hậu quả sự cố.

2. Việc phân tích các điều kiện mở rộng thiết kế phải nhằm mục tiêu bảo đảm thiết kế của nhà máy có khả năng ngăn ngừa các điều kiện sự cố không được xem xét trong các sự cố trong cơ sở thiết kế, hoặc giảm nhẹ hậu quả của chúng theo nguyên lý ALARA. Kết quả phân tích có thể dẫn tới yêu cầu phải có tính năng an toàn bổ sung cho các điều kiện mở rộng thiết kế, hoặc mở rộng khả năng của các hệ thống an toàn để ngăn ngừa, giảm thiểu hậu quả của sự cố nghiêm trọng, hoặc duy trì chức năng giam giữ phóng xạ.

3. Việc thiết kế phải bảo đảm nhà máy có thể được đưa về trạng thái kiểm soát và duy trì chức năng giam giữ phóng xạ, khả năng phát sinh các trạng thái dẫn đến phát thải phóng xạ sớm hoặc phát thải lớn ra môi trường được loại trừ trên thực tế.

4. Các điều kiện mở rộng thiết kế phải được sử dụng để xác định thông số kỹ thuật của thiết kế cho các tính năng an toàn và các hạng mục quan trọng về an toàn cần thiết để ngăn ngừa, kiểm soát và giảm nhẹ hậu quả sự cố.

5. Việc phân tích các điều kiện mở rộng thiết kế phải xác định các tính năng được thiết kế để ngăn ngừa hoặc giảm nhẹ các sự kiện trong điều kiện mở rộng thiết kế. Các tính năng này phải:

a) Độc lập, trong phạm vi khả thi, với các tính năng được sử dụng trong các sự cố có tần suất cao hơn;

b) Có khả năng hoạt động trong các điều kiện môi trường liên quan đến điều kiện mở rộng thiết kế, bao gồm cả điều kiện sự cố nghiêm trọng;

c) Có độ tin cậy tương xứng với chức năng.

6. Boong-ke lò và các đặc tính an toàn của boong-ke lò phải có khả năng chịu được các kịch bản cực đoan bao gồm nóng chảy vùng hoạt lò phản ứng. Các kịch bản này phải được lựa chọn bằng cách sử dụng đánh giá kỹ thuật và phân tích an toàn xác suất.

7. Thiết kế phải bảo đảm khả năng phát sinh các điều kiện có thể dẫn đến phát thải phóng xạ sớm hoặc phát thải lượng lớn phóng xạ được loại trừ trên thực tế.

8. Thiết kế phải bảo đảm đối với các điều kiện mở rộng thiết kế, thời gian và phạm vi áp dụng các biện pháp bảo vệ dân cư được hạn chế ở mức tối thiểu, đồng thời có đủ thời gian để thực hiện các biện pháp đó.

9. Trong trường hợp đánh giá kỹ thuật, phân tích an toàn tất định và phân tích an toàn xác suất chỉ ra rằng các tổ hợp sự kiện có thể dẫn đến các tình huống vận hành dự kiến hoặc điều kiện sự cố, các tổ hợp sự kiện đó phải được phân loại là sự cố trong cơ sở thiết kế hoặc điều kiện mở rộng thiết kế tùy theo khả năng xảy ra. Các sự kiện thứ cấp phát sinh do sự kiện ban đầu phải được coi là một phần của sự kiện khởi phát giả định ban đầu.

Điều 46. Phân tách vật lý và tính độc lập của các hệ thống an toàn

1. Phải ngăn ngừa sự tương tác giữa các hệ thống an toàn hoặc giữa các kênh dự phòng của một hệ thống bằng các biện pháp như phân tách vật lý, cách ly điện, độc lập chức năng và độc lập trong truyền tín hiệu.

2. Thiết bị của hệ thống an toàn bao gồm cả cáp và ống dẫn cáp, phải được đánh dấu để dễ nhận dạng đối với từng kênh dự phòng của hệ thống an toàn.

Điều 47. Phân loại an toàn

1. Tất cả các hạng mục quan trọng về an toàn phải được xác định và được phân loại trên cơ sở chức năng và mức độ quan trọng về an toàn của chúng.

2. Việc phân loại mức độ quan trọng về an toàn của các hạng mục quan trọng về an toàn phải dựa chủ yếu vào phương pháp tất định, có bổ sung phương pháp xác suất khi thích hợp, đồng thời xem xét đầy đủ các yếu tố như sau:

a) Chức năng an toàn mà hạng mục phải thực hiện;

b) Hậu quả của việc không thực hiện được chức năng an toàn;

c) Tần suất mà hạng mục được yêu cầu thực hiện chức năng an toàn;

d) Thời điểm sau một sự kiện khởi phát giả định mà hạng mục sẽ được yêu cầu thực hiện chức năng an toàn, hoặc khoảng thời gian mà hạng mục đó cần duy trì chức năng.

3. Thiết kế phải bảo đảm mọi sự tương tác giữa các hạng mục quan trọng về an toàn được ngăn ngừa, sai hỏng của các hạng mục quan trọng về an toàn trong một hệ thống thuộc nhóm an toàn thấp hơn không được dẫn tới sai hỏng của hệ thống thuộc nhóm an toàn cao hơn.

4. Thiết bị thực hiện nhiều chức năng phải được phân loại trong nhóm an toàn phù hợp với chức năng quan trọng nhất mà thiết bị đó thực hiện.

Điều 48. Độ tin cậy của các hạng mục quan trọng về an toàn

Độ tin cậy của các hạng mục quan trọng về an toàn phải tương xứng với mức độ quan trọng về an toàn, thể hiện qua việc thực hiện các yêu cầu như sau:

1. Hạng mục quan trọng về an toàn phải được đánh giá và bảo đảm chất lượng trong tất cả các khâu mua sắm, lắp đặt, nghiệm thu, vận hành và bảo trì để có khả năng chống chịu khi xảy ra sự cố trong cơ sở thiết kế.

2. Khi lựa chọn thiết bị phải xem xét tới hành động vô ý và khả năng xảy ra sai hỏng, ưu tiên lựa chọn thiết bị mà khi sai hỏng có thể dễ dàng sửa chữa hoặc thay thế.

Điều 49. Sai hỏng cùng nguyên nhân, tiêu chí chống sai hỏng đơn và thiết kế an toàn khi hỏng

1. Thiết kế của thiết bị phải xem xét đầy đủ khả năng xảy ra sai hỏng cùng nguyên nhân đối với các hạng mục quan trọng về an toàn, để xác định cách thức áp dụng các khái niệm đa dạng, dự phòng, phân tách vật lý và độc lập chức năng nhằm đạt được độ tin cậy cần thiết.

2. Tiêu chí chống sai hỏng đơn phải được áp dụng cho từng nhóm an toàn được tích hợp trong thiết kế của nhà máy.

3. Các hành động ngoài quy trình cho phép, ngoài ý muốn do lỗi tín hiệu hoặc lỗi thiết bị phải được xem là một dạng sai hỏng khi áp dụng tiêu chí chống sai hỏng đơn đối với một nhóm an toàn hoặc hệ thống an toàn.

4. Thiết kế phải xem xét khả năng hư hỏng của một bộ phận thụ động, trừ khi được chứng minh trong phân tích sai hỏng đơn với mức độ tin cậy cao rằng khả năng hư hỏng của bộ phận đó là rất thấp và chức năng của bộ phận không bị ảnh hưởng bởi sự kiện khởi phát giả định.

5. Các hệ thống và bộ phận quan trọng về an toàn phải được thiết kế theo nguyên tắc an toàn khi hỏng, khi thích hợp.

6. Các hệ thống và bộ phận quan trọng về an toàn phải được thiết kế một cách phù hợp để đạt trạng thái an toàn khi có hư hỏng, bảo đảm việc hư hỏng của chúng hoặc hư hỏng của một tính năng hỗ trợ không làm mất khả năng thực hiện chức năng an toàn dự kiến.

Điều 50. Các hệ thống hỗ trợ thực hiện chức năng

1. Các hệ thống hỗ trợ thực hiện chức năng là một phần của hệ thống quan trọng về an toàn phải được phân loại an toàn tương xứng với mức độ quan trọng về an toàn của hệ thống được hỗ trợ.

2. Độ tin cậy, mức độ dự phòng, đa dạng và tính độc lập của các hệ thống hỗ trợ thực hiện chức năng, cũng như việc bố trí các tính năng cho phép cô lập và kiểm tra khả năng chức năng của chúng, phải tương xứng với mức độ quan trọng về an toàn của hệ thống được hỗ trợ.

3. Không được để một hư hỏng của hệ thống hỗ trợ thực hiện chức năng có thể đồng thời ảnh hưởng đến các kênh, bộ phận dự phòng của một hệ thống an toàn hoặc một hệ thống thực hiện các chức năng an toàn khác nhau và ảnh hưởng đến khả năng thực hiện chức năng an toàn của các hệ thống này.

Điều 51. Giới hạn và điều kiện vận hành để bảo đảm vận hành an toàn

Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải thiết lập một tập hợp các giới hạn và điều kiện vận hành khi thiết kế nhằm bảo đảm vận hành an toàn của nhà máy điện hạt nhân, bao gồm:

1. Giới hạn an toàn.

2. Giới hạn thiết lập cho các hệ thống an toàn.

3. Các giới hạn vận hành và điều kiện vận hành bình thường.

4. Giới hạn thiết lập của hệ thống điều khiển và giới hạn quy trình đối với các biến số quá trình và các thông số quan trọng khác.

5. Yêu cầu giám sát, bảo trì, thử nghiệm và kiểm tra để bảo đảm các cấu trúc, hệ thống và bộ phận thực hiện được chức năng theo thiết kế, phù hợp với yêu cầu tối ưu hóa và tuân thủ nguyên lý ALARA.

6. Thiết lập cấu hình vận hành, bao gồm cả các giới hạn vận hành trong trường hợp hệ thống an toàn hoặc hệ thống liên quan đến an toàn không hoạt động.

7. Các hành động cần thực hiện và thời gian thực hiện khi có sai lệch khỏi giới hạn và điều kiện vận hành.

Điều 52. Hiệu chuẩn, thử nghiệm, bảo trì, sửa chữa, thay thế, kiểm tra và giám sát các hạng mục quan trọng về an toàn

Thiết kế các hạng mục quan trọng về an toàn phải bảo đảm các yêu cầu như sau:

1. Thuận lợi cho việc hiệu chuẩn, thử nghiệm, bảo trì, sửa chữa, thay thế, kiểm tra và theo dõi khả năng thực hiện chức năng và duy trì tính toàn vẹn của chúng trong tất cả các điều kiện đã xác định trong cơ sở thiết kế.

2. Bảo đảm cho các hoạt động hiệu chuẩn, thử nghiệm, bảo trì, sửa chữa, thay thế, kiểm tra và theo dõi không gây chiếu xạ quá liều cho người thực hiện.

3. Bảo đảm cho các hoạt động hiệu chuẩn, thử nghiệm, bảo trì, sửa chữa, thay thế, kiểm tra và theo dõi khi nhà máy đang vận hành hoặc khi dừng lò không làm giảm độ tin cậy của chức năng an toàn.

4. Trường hợp không thể thiết kế các hạng mục quan trọng về an toàn đáp ứng được yêu cầu thực hiện việc thử nghiệm, kiểm tra hoặc theo dõi trực tiếp ở mức độ cần thiết thì phải có luận chứng kỹ thuật tin cậy theo các cách tiếp cận như sau:

a) Có phương pháp thử nghiệm, kiểm tra, theo dõi gián tiếp thông qua các hạng mục tham chiếu, sử dụng phương pháp tính toán đã được kiểm chứng và có khả năng dự báo để thay thế các hạng mục đó;

b) Có đủ độ dự trữ an toàn hoặc thực hiện các biện pháp ngăn ngừa phù hợp nhằm bù lại sai hỏng có thể xảy ra.

Điều 53. Bảo đảm chất lượng các hạng mục quan trọng về an toàn

1. Phải thực hiện chương trình bảo đảm chất lượng đối với các hạng mục quan trọng về an toàn để khẳng định các hạng mục này có khả năng thực hiện chức năng cần thiết trong điều kiện môi trường hiện tại và những thay đổi về điều kiện môi trường đã được dự tính trong cơ sở thiết kế cho suốt vòng đời theo thiết kế.

2. Chương trình bảo đảm chất lượng cho các hạng mục quan trọng về an toàn phải bao gồm việc xem xét tác động lão hóa gây ra bởi yếu tố môi trường. Khi các hạng mục quan trọng về an toàn chịu tác động bởi các nguy hại bên ngoài có nguồn gốc tự nhiên thì phải xem xét chương trình đánh giá chất lượng các hạng mục đó ở các điều kiện tương tự đã xảy ra.

3. Chương trình bảo đảm chất lượng cho các hạng mục quan trọng về an toàn phải tính đến tất cả các điều kiện môi trường bất lợi có thể phát sinh trong quá trình vận hành nhà máy điện hạt nhân.

Điều 54. Quản lý lão hóa

Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải bảo đảm các yêu cầu sau:

1. Xác định tuổi thọ thiết kế và độ dự trữ của các hạng mục quan trọng về an toàn có tính đến đầy đủ các cơ chế lão hóa, giòn do chiếu xạ nơtron và suy giảm chất lượng; bảo đảm các hạng mục này có thể thực hiện chức năng an toàn cần thiết trong suốt vòng đời hoạt động theo thiết kế.

2. Xem xét đầy đủ ảnh hưởng của lão hóa và hao mòn trong mọi trạng thái vận hành của thiết bị, bao gồm thử nghiệm, bảo trì, thời gian dừng bảo trì, các trạng thái của nhà máy trong và sau khi xảy ra sự kiện khởi phát giả định.

3. Có biện pháp theo dõi, thử nghiệm, lấy mẫu và kiểm tra để đánh giá cơ chế lão hóa đã được xác định tại giai đoạn thiết kế, đồng thời xác định các thay đổi bất lợi của nhà máy điện hạt nhân hoặc suy giảm chất lượng xảy ra trong quá trình hoạt động của nhà máy.

Điều 55. Tối ưu hóa hiệu suất của nhân viên vận hành

1. Phải đánh giá một cách hệ thống các yếu tố con người, bao gồm cả giao diện người-máy, tích hợp vào thiết kế từ giai đoạn đầu của quá trình thiết kế và duy trì trong suốt quá trình thiết kế.

2. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải xác định số lượng tối thiểu nhân viên vận hành cần thiết để thực hiện đồng thời các hành động đưa nhà máy về trạng thái an toàn khi xảy ra tình huống vận hành hoặc điều kiện sự cố.

3. Thiết kế phải tính tới kinh nghiệm của nhân viên vận hành ở các nhà máy điện hạt nhân tương tự, hỗ trợ nhân viên vận hành trong nhận định và xử lý tình huống khi vận hành nhà máy điện hạt nhân và bảo trì thiết bị.

4. Thiết kế phải tối ưu cho việc thực hiện trách nhiệm của nhân viên vận hành, hạn chế ảnh hưởng đối với an toàn do lỗi vận hành. Quá trình thiết kế phải xem xét bố trí tổng thể của nhà máy, thiết bị và quy trình vận hành nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho sự tương tác giữa nhân viên vận hành và nhà máy trong mọi trạng thái.

5. Thiết kế tương tác giữa người-máy phải cung cấp cho nhân viên vận hành thông tin đầy đủ và dễ quản lý, phù hợp với thời gian cần thiết cho việc ra quyết định và thực hiện hành động. Thông tin cần thiết cho việc ra quyết định phải được thể hiện một cách đơn giản và rõ ràng, bao gồm các thông tin nhằm:

a) Đánh giá tình trạng của nhà máy;

b) Vận hành nhà máy trong các giới hạn và điều kiện vận hành quy định;

c) Xác nhận rằng các hành động an toàn được tự động kích hoạt khi cần thiết và các hệ thống liên quan hoạt động đúng theo thiết kế;

d) Xác định yêu cầu và thời điểm cần thiết cho việc thao tác thủ công các hành động an toàn được xác định.

6. Thiết kế phải bảo đảm tăng cường khả năng thành công của các hành động của nhân viên vận hành, có tính đến thời gian cần thiết để thực hiện hành động, các điều kiện dự kiến và yếu tố tâm lý của nhân viên vận hành.

7. Thiết kế phải hạn chế tối đa sự cần thiết phải thao tác của nhân viên vận hành trong thời gian ngắn, luận chứng việc nhân viên vận hành có đủ thời gian để ra quyết định và thực hiện thao tác.

8. Thiết kế phải bảo đảm, sau khi xảy ra sự kiện ảnh hưởng đến nhà máy, các điều kiện môi trường trong phòng điều khiển chính, phòng điều khiển phụ và hành lang tiếp cận đến các khu vực này không ảnh hưởng đến an toàn của nhân viên vận hành.

9. Thiết kế nơi làm việc và môi trường làm việc của nhân viên vận hành phải phù hợp với các nguyên tắc công thái học.

10. Phải thực hiện việc kiểm chứng và xác thực các đặc tính liên quan đến yếu tố con người nhằm khẳng định các hành động cần thiết của nhân viên vận hành đã được xác định và có thể thực hiện chính xác.

Điều 56. Các hệ thống an toàn và các tính năng an toàn cho điều kiện mở rộng thiết kế đối với nhà máy điện hạt nhân nhiều tổ máy

1. Mỗi tổ máy trong nhà máy điện hạt nhân phải có các hệ thống an toàn và các tính năng an toàn riêng cho các điều kiện mở rộng thiết kế.

2. Thiết kế phải xem xét các phương tiện cho phép kết nối giữa các tổ máy trong cùng một địa điểm, nhằm tăng cường mức độ an toàn tổng thể của nhà máy.

Điều 57. Yêu cầu đối với hệ thống lưu giữ vật liệu phóng xạ

Các hệ thống trong nhà máy điện hạt nhân có thể chứa vật liệu phóng xạ, bao gồm cả vật liệu phân hạch phải được thiết kế nhằm:

1. Ngăn ngừa xảy ra sự cố có thể dẫn đến phát thải phóng xạ không kiểm soát ra môi trường.

2. Ngăn ngừa việc tới hạn ngoài ý muốn và quá nhiệt.

3. Bảo đảm phát thải phóng xạ được giữ dưới giới hạn xả thải cho phép trong vận hành bình thường và dưới các giới hạn chấp nhận được trong điều kiện sự cố, đồng thời duy trì theo nguyên lý ALARA.

4. Giảm nhẹ hậu quả phóng xạ khi xảy ra sự cố.

Điều 58. Lối thoát hiểm từ nhà máy

1. Nhà máy điện hạt nhân phải có đủ lối thoát hiểm, có chỉ dẫn rõ ràng, có hệ thống chiếu sáng khẩn cấp, hệ thống thông gió và các phương tiện cần thiết để bảo đảm an toàn khi sử dụng lối thoát hiểm.

2. Lối thoát hiểm từ nhà máy điện hạt nhân phải đáp ứng các quy định đối với khu vực bức xạ, bảo vệ chống cháy nổ, an toàn công nghiệp và an ninh nhà máy điện hạt nhân.

3. Nơi làm việc, khu vực có người phải có ít nhất một lối thoát hiểm sử dụng được khi xảy ra sự cố, kể cả khi các sự cố xảy ra đồng thời.

Điều 59. Yêu cầu đối với hệ thống liên lạc

1. Phải có các phương tiện thông tin liên lạc đa dạng, hiệu quả, được bố trí khắp toàn bộ nhà máy, có khả năng liên lạc nội bộ và với bên ngoài và sử dụng được trong mọi tình huống.

2. Phải có hệ thống báo động phù hợp để cảnh báo và chỉ dẫn trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

Điều 60. Kiểm soát việc ra vào nhà máy, ngăn ngừa truy cập hoặc can thiệp trái phép vào các hạng mục quan trọng về an toàn

1. Phải có biện pháp phù hợp để cách ly nhà máy điện hạt nhân với khu vực xung quanh, có các biện pháp khác nhau để có thể kiểm soát việc ra vào nhà máy.

2. Biện pháp quy định tại khoản 1 Điều này phải tính tới yêu cầu tiếp cận nhà máy điện hạt nhân trong trường hợp có sự cố và tiến hành các biện pháp ứng phó khẩn cấp.

3. Biện pháp quy định tại khoản I Điều này phải tính tới khả năng kiểm soát việc đi lại và ngăn ngừa tiếp cận trái phép hoặc can thiệp vào các thiết bị của nhà máy, đặc biệt là các hạng mục quan trọng về an toàn, bao gồm cả phần cứng và phần mềm máy tính.

Điều 61. Ngăn ngừa tương tác có hại giữa các hệ thống quan trọng về an toàn

1. Phải đánh giá và ngăn ngừa nguy hại có thể xảy ra do tương tác giữa các hệ thống quan trọng về an toàn khi hoạt động đồng thời.

2. Khi phân tích nguy hại có thể xảy ra do tương tác giữa các hệ thống quan trọng về an toàn phải tính đến kết nối vật lý và các ảnh hưởng có thể có của một hệ thống đối với môi trường làm việc của hệ thống khác, để bảo đảm những thay đổi môi trường làm việc không ảnh hưởng đến độ tin cậy của hệ thống.

3. Trường hợp hai hệ thống chứa chất lưu quan trọng về an toàn được kết nối với nhau và hoạt động tại áp suất khác nhau thì cả hai hệ thống phải được thiết kế chịu được áp suất cao hơn hoặc phải có quy định nhằm ngăn ngừa việc vượt quá áp suất thiết kế của hệ thống hoạt động tại áp suất thấp hơn.

Điều 62. Tương tác giữa lưới điện và nhà máy

Khả năng thực hiện chức năng của các hạng mục quan trọng về an toàn trong nhà máy điện hạt nhân không được bị ảnh hưởng bởi các dao động của lưới điện, bao gồm cả các biến động dự kiến về điện áp và tần số của nguồn cung cấp từ lưới điện.

Điều 63. Phân tích an toàn trong thiết kế nhà máy

1. Phải thực hiện phân tích an toàn đối với thiết kế của nhà máy điện hạt nhân, trong đó áp dụng cả phương pháp phân tích an toàn tất định và phương pháp phân tích an toàn xác suất để đánh giá và xem xét các nguy cơ và yếu tố có thể ảnh hưởng tới an toàn trong các trạng thái khác nhau của nhà máy.

2. Trên cơ sở phân tích an toàn, cơ sở thiết kế của các hạng mục quan trọng về an toàn và mối liên hệ của chúng với các sự kiện khởi phát và chuỗi sự kiện phải được xác nhận. Phải chứng minh rằng nhà máy điện hạt nhân theo thiết kế có khả năng tuân thủ các giới hạn được phép về phát thải phóng xạ và giới hạn liều chiếu xạ trong mọi trạng thái vận hành, cũng như đáp ứng các giới hạn chấp nhận được đối với các điều kiện sự cố.

3. Phân tích an toàn phải cung cấp bằng chứng rằng nguyên tắc bảo vệ theo chiều sâu đã được áp dụng trong thiết kế.

4. Phân tích an toàn phải bảo đảm các yếu tố bất định được xem xét đầy đủ trong thiết kế, có đủ độ dự trữ an toàn để tránh các hiệu ứng thăng giáng đột ngột và tránh phát thải phóng xạ sớm hoặc phát thải lượng lớn phóng xạ.

5. Tính phù hợp của các giả định, phương pháp và mức độ bảo thủ sử dụng trong thiết kế nhà máy phải được cập nhật và xác minh cho thiết kế hiện hành hoặc thiết kế thực tế sau khi xây dựng.

6. Phân tích an toàn tất định phải bao gồm:

a) Thiết lập và xác nhận cơ sở thiết kế cho tất cả các hạng mục quan trọng về an toàn;

b) Xác định đặc trưng của các sự kiện khởi phát giả định phù hợp với địa điểm và thiết kế nhà máy;

c) Phân tích và đánh giá chuỗi sự kiện phát sinh từ các sự kiện khởi phát giả định để xác nhận các yêu cầu về chứng nhận chất lượng;

d) So sánh kết quả phân tích với các tiêu chí chấp nhận, giới hạn thiết kế, giới hạn liều chiếu xạ và giới hạn chấp nhận được cho bảo vệ bức xạ;

đ) Chứng minh rằng việc quản lý các tình huống vận hành dự kiến và các sự cố trong cơ sở thiết kế có thể được thực hiện thông qua các tính năng an toàn tự động và các hành động quy định của nhân viên vận hành;

e) Chứng minh rằng việc quản lý các điều kiện mở rộng thiết kế có thể được thực hiện bằng việc kích hoạt tự động các hệ thống an toàn, sử dụng các tính năng an toàn và hành động dự kiến của nhân viên vận hành.

7. Phải xem xét đầy đủ kết quả của phân tích an toàn xác suất trong thiết kế cho tất cả các chế độ vận hành và trạng thái nhà máy, bao gồm cả trạng thái dừng lò phản ứng, nhằm:

a) Bảo đảm rủi ro tổng thể của nhà máy không bị chi phối bởi bất kỳ đặc tính thiết kế hay sự kiện khởi phát đơn lẻ nào; bảo đảm các mức bảo vệ theo chiều sâu độc lập với nhau trong phạm vi có thể;

b) Chứng minh hiệu ứng thăng giáng đột ngột được ngăn ngừa;

c) So sánh kết quả phân tích với tiêu chí chấp nhận rủi ro xác suất (nếu có).

Mục 3

THIẾT KẾ CÁC HỆ THỐNG CỦA NHÀ MÁY ĐIỆN HẠT NHÂN

Tiểu mục 1

THIẾT KẾ VÙNG HOẠT VÀ CÁC ĐẶC TÍNH LIÊN QUAN

Điều 64. Yêu cầu đối với thanh nhiên liệu và bó nhiên liệu

1. Thanh nhiên liệu và bó nhiên liệu phải bảo đảm tính nguyên vẹn trong mọi tình huống, có khả năng chống chịu với bức xạ và các điều kiện trong vùng hoạt lò phản ứng, kể cả khi bị suy giảm chất lượng sau một thời gian sử dụng.

2. Các yếu tố phải tính đến khi xem xét chất lượng thanh nhiên liệu và bó nhiên liệu sau một thời gian sử dụng, bao gồm:

a) Sự giãn nở và biến dạng;

b) Áp lực bên ngoài của chất làm mát;

c) Áp lực bên trong gây bởi các sản phẩm phân hạch và sự tích lũy hê-li;

d) Ảnh hưởng của chiếu xạ;

đ) Sự thay đổi áp suất, nhiệt độ do công suất nhà máy điện hạt nhân thay đổi;

e) Ảnh hưởng hóa học;

g) Tải tĩnh và tải động; rung động do dòng chảy và rung động cơ học;

h) Sự thay đổi khả năng truyền nhiệt do biến dạng hoặc ảnh hưởng hóa học.

3. Thiết kế phải tính đến độ dự trữ cho các bất định trong dữ liệu, tính toán và quá trình chế tạo.

4. Giới hạn thiết kế của nhiên liệu phải bao gồm giới hạn đối với mức rò rỉ cho phép của sản phẩm phân hạch trong các tình huống vận hành dự kiến mà dưới giới hạn đó nhiên liệu vẫn có thể tiếp tục sử dụng an toàn.

5. Các thanh nhiên liệu và bó nhiên liệu phải có khả năng chịu được tải trọng và ứng suất phát sinh trong quá trình thao tác lắp đặt, tháo dỡ, vận chuyển và lưu giữ theo quy định.

Điều 65. Yêu cầu đối với kết cấu vùng hoạt lò phản ứng nhằm bảo đảm khả năng làm mát và đưa thanh điều khiển vào vùng hoạt

Thiết kế hình học của thanh nhiên liệu, bó nhiên liệu và các cấu trúc nâng đỡ phải bảo đảm duy trì khả năng làm mát và không cản trở việc đưa thanh điều khiển vào vùng hoạt lò phản ứng khi vận hành bình thường cũng như khi có sự cố xảy ra, ngoại trừ sự cố nghiêm trọng.

Điều 66. Kiểm soát vùng hoạt lò phản ứng

1. Phân bố thông lượng nơtron trong vùng hoạt phải ổn định nội tại ở tất cả các trạng thái vận hành bao gồm cả trạng thái sau khi dừng lò, trong hoặc sau khi nạp nhiên liệu, tình huống vận hành dự kiến và điều kiện sự cố; không làm hư hại vùng hoạt lò phản ứng.

Hạn chế tối đa sự cần thiết phải sử dụng hệ thống điều khiển để duy trì hình dạng, mức và sự ổn định về thông lượng nơtron trong giới hạn thiết kế đã được xác định ở tất cả các trạng thái vận hành.

2. Phải có đủ các phương tiện theo dõi phân bố thông lượng nơtron trong vùng hoạt, bảo đảm tại mọi vị trí trong vùng hoạt thông lượng nơtron không được vượt quá giới hạn thiết kế.

3. Thiết kế của các thiết bị điều khiển độ phản ứng phải tính đến sự suy giảm chất lượng của thiết bị do ảnh hưởng của chiếu xạ, quá trình cháy, thay đổi tính chất vật lý, sự sinh khí.

4. Phải giới hạn hoặc bù trừ độ phản ứng dương cực đại và tốc độ tăng của độ phản ứng trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố nhằm bảo đảm không gây hư hại đáng kể nhiên liệu, ngăn ngừa hư hỏng biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng, duy trì khả năng làm mát và ngăn ngừa hư hại đáng kể vùng hoạt lò phản ứng.

Điều 67. Dừng lò phản ứng

1. Phải có phương tiện bảo đảm khả năng dừng lò phản ứng trong tất cả các tình huống, kể cả khi lò phản ứng có độ phản ứng dương cao nhất.

2. Hiệu quả, tốc độ và độ dự trữ dừng lò phản ứng phải bảo đảm để không vượt quá giới hạn thiết kế của nhiên liệu.

3. Khi đánh giá hiệu quả của các phương tiện dừng lò phản ứng phải xem xét đến tất cả các sai hỏng trong nhà máy điện hạt nhân có thể làm vô hiệu một phần phương tiện dừng lò phản ứng hoặc có thể dẫn đến các sai hỏng cùng nguyên nhân.

4. Phương tiện dừng lò phản ứng phải đáp ứng các yêu cầu như sau:

a) Có ít nhất hai hệ thống độc lập và có thuộc tính khác nhau để loại trừ khả năng sai hỏng cùng nguyên nhân, trong đó ít nhất một trong hai hệ thống dừng lò phản ứng phải có khả năng duy trì trạng thái dưới tới hạn với độ dự trữ và độ tin cậy cao;

b) Bảo đảm ngăn ngừa việc tăng độ phản ứng đã được xem xét trong thiết kế dẫn đến tới hạn ngoài ý muốn khi nạp nhiên liệu, trong quá trình dừng lò phản ứng hoặc khi lò phản ứng đang ở trạng thái dừng lò.

5. Phải có các thiết bị đo lường và có quy định về việc kiểm tra nhằm bảo đảm các phương tiện dừng lò phản ứng luôn ở đúng trạng thái được quy định đối với từng trạng thái của nhà máy điện hạt nhân.

Tiểu mục 2

HỆ THỐNG LÀM MÁT LÒ PHẢN ỨNG

Điều 68. Thiết kế hệ thống làm mát lò phản ứng

1. Các bộ phận của hệ thống làm mát lò phản ứng phải được thiết kế và xây dựng để giảm thiểu rủi ro sai hỏng do chất lượng vật liệu không bảo đảm, tiêu chuẩn thiết kế không phù hợp, khả năng kiểm tra, thử nghiệm không đầy đủ hoặc chất lượng chế tạo kém.

2. Đường ống nối ở biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng phải được thiết kế, chế tạo phù hợp để ngăn ngừa chất làm mát rò rỉ qua các tiếp nối, không làm phát tán chất làm mát có chứa phóng xạ.

3. Thiết kế biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng phải bảo đảm khuyết tật khó hình thành; nếu phát sinh vết nứt thì vết nứt phải phát triển chậm, không gây phá hủy đột ngột và cho phép phát hiện kịp thời.

4. Không để các bộ phận của biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng bị giòn do biến tính vật liệu.

5. Không để hư hỏng của một bộ phận bên trong biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng dẫn tới phá hủy các bộ phận khác quan trọng về an toàn trong tất cả các trạng thái vận hành và trong điều kiện sự cố trong cơ sở thiết kế, có tính đến sự suy giảm chất lượng của chúng.

Điều 69. Bảo vệ quá áp cho biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng

Thiết kế phải bảo đảm hoạt động của các thiết bị giảm áp sẽ bảo vệ chống lại sự quá áp tại mọi vị trí của biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng và không dẫn tới phát tán phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân trực tiếp ra môi trường.

Điều 70. Kiểm soát chất làm mát lò phản ứng

1. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải có biện pháp kiểm soát lượng, nhiệt độ và áp suất của chất làm mát lò phản ứng để bảo đảm không vượt quá giới hạn thiết kế ở tất cả các trạng thái vận hành của nhà máy điện hạt nhân có tính đến sự thay đổi về thể tích và rò rỉ chất làm mát.

2. Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải có hệ thống loại bỏ chất phóng xạ (bao gồm cả sản phẩm ăn mòn bị kích hoạt và sản phẩm phân hạch thoát ra từ nhiên liệu) và các chất phi phóng xạ ra khỏi chất làm mát lò phản ứng

3. Khả năng của hệ thống nêu tại khoản 2 Điều này phải dựa trên các giới hạn thiết kế về mức rò rỉ đối với nhiên liệu với đủ độ dự trữ để bảo đảm hoạt độ phóng xạ trong vòng sơ cấp là thấp; bảo đảm phát thải phóng xạ dưới giới hạn cho phép và tuân thủ nguyên lý ALARA.

Điều 71. Tải nhiệt dư khỏi vùng hoạt lò phản ứng

Thiết kế nhà máy điện hạt nhân phải có các phương tiện để tải nhiệt dư khỏi vùng hoạt lò phản ứng trong trạng thái dừng của nhà máy điện hạt nhân, bảo đảm không vượt quá các giới hạn thiết kế đối với nhiên liệu, biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng và các cấu trúc quan trọng về an toàn.

Điều 72. Làm mát khẩn cấp vùng hoạt lò phản ứng

1. Phải có phương thức làm mát vùng hoạt lò phản ứng, khôi phục và duy trì khả năng làm mát nhiên liệu trong các điều kiện sự cố, kể cả trong trường hợp không duy trì được tính toàn vẹn của biên chịu áp của hệ thống làm mát vùng hoạt sơ cấp.

2. Phương thức làm mát quy định tại khoản 1 Điều này phải được thiết kế để đáp ứng các yêu cầu như sau:

a) Các tham số giới hạn liên quan đến tính toàn vẹn của vỏ bọc nhiên liệu, nhiên liệu không bị vượt quá;

b) Các phản ứng hóa học có thể xảy ra được giữ ở mức chấp nhận được;

c) Các phương tiện làm mát vùng hoạt lò phản ứng phải bù trừ được các thay đổi có thể xảy ra đối với nhiên liệu và cấu trúc hình học bên trong vùng hoạt;

d) Việc làm mát vùng hoạt lò phản ứng được bảo đảm trong khoảng thời gian cần thiết.

3. Phải trang bị các tính năng thiết kế, tính dự phòng và tính đa dạng phù hợp để đáp ứng yêu cầu tại khoản 2 Điều này với độ tin cậy phù hợp với từng sự kiện khởi phát giả định.

Điều 73. Tải nhiệt đến môi trường tản nhiệt cuối cùng

1. Khả năng tải nhiệt đến môi trường tản nhiệt cuối cùng phải được bảo đảm cho mọi trạng thái của nhà máy.

2. Các hệ thống tải nhiệt phải có độ tin cậy phù hợp với trạng thái vận hành để thực hiện chức năng tải nhiệt. Trường hợp cần thiết, có thể sử dụng một môi trường tản nhiệt cuối cùng khác hoặc phương thức tiếp cận khác đến môi trường tản nhiệt cuối cùng.

3. Chức năng tải nhiệt phải được bảo đảm đối với các mức độ nguy hại tự nhiên nghiêm trọng hơn so với mức được xem xét trong thiết kế, dựa trên kết quả đánh giá nguy hại của địa điểm.

Tiểu mục 3

HỆ THỐNG BOONG-KE LÒ VÀ KẾT CẤU BOONG-KE LÒ

Điều 74. Chức năng hệ thống boong-ke lò

Thiết kế hệ thống boong-ke lò có chức năng an toàn như sau:

1. Ngăn chặn phát thải chất phóng xạ ra môi trường trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

2. Bảo vệ lò phản ứng khỏi các nguy hại bên ngoài do tự nhiên và do con người gây ra.

3. Che chắn bức xạ trong các trạng thái vận hành và điều kiện sự cố.

Điều 75. Kiểm soát phát thải phóng xạ từ boong-ke lò

1. Thiết kế của boong-ke lò phải bảo đảm tuân thủ nguyên lý ALARA, giảm thiểu phát thải phóng xạ từ nhà máy điện hạt nhân ra môi trường bảo đảm dưới các giới hạn xả thải được phép trong các trạng thái vận hành và dưới các giới hạn chấp nhận được trong điều kiện sự cố.

2. Thiết kế, chế tạo và lắp đặt cấu trúc, hệ thống và các bộ phận có ảnh hưởng đến độ kín của hệ thống boong-ke lò sao cho có thể kiểm tra rò rỉ tại áp suất thiết kế trong suốt thời gian hoạt động của nhà máy điện hạt nhân.

3. Thiết kế điểm xuyên qua boong-ke lò phải đáp ứng yêu cầu dưới đây:

a) Số lượng điểm xuyên qua boong-ke lò phải được giữ ở mức thấp nhất. Tính năng và yêu cầu khác đối với các điểm xuyên qua phải ở mức như đối với thiết kế boong-ke lò;

b) Các điểm xuyên qua phải có khả năng chịu lực tác động gây ra bởi dịch chuyển, va đập đường ống hoặc khi có các sự cố khác liên quan đến vật thể phóng, các nguy hại bên trong và bên ngoài.

Điều 76. Cô lập boong-ke lò

1. Đối với đường ống xuyên qua boong-ke lò là bộ phận của biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng hoặc nối trực tiếp với không khí bên trong boong-ke lò thì phải tuân thủ các yêu cầu dưới đây:

a) Có khả năng đóng kín tự động với độ tin cậy cao khi xảy ra sự cố;

b) Khả năng đóng kín quy định tại điểm a khoản này được đáp ứng thông qua ít nhất là hai van cô lập boong-ke lò hoặc van một chiều được lắp nối tiếp (thường có một van bên trong và một van bên ngoài boong-ke lò) kèm theo hệ thống phát hiện rò rỉ. Các van cô lập hoặc van một chiều phải được đặt tại vị trí gần boong-ke lò nhất có thể; mỗi van phải có khả năng khởi động độc lập, tin cậy và được kiểm tra định kỳ;

c) Không áp dụng các yêu cầu quy định tại các điểm a và b khoản này đối với đường ống chứa thiết bị đo hoặc đối với các trường hợp mà việc áp dụng quy định này làm giảm độ tin cậy của hệ thống an toàn có điểm xuyên qua boong-ke lò.

2. Đối với đường ống xuyên qua boong-ke lò không phải là bộ phận của biên chịu áp chất làm mát lò phản ứng hoặc không được nối trực tiếp với không khí bên trong boong-ke lò thì chỉ yêu cầu có ít nhất một van cô lập được đặt bên ngoài boong-ke lò tại vị trí gần boong-ke lò nhất có thể.

Điều 77. Lối ra vào boong-ke lò

1. Cửa ra vào boong-ke lò dành cho nhân viên vận hành phải kín khí. Các cửa này hoạt động theo cơ cấu liên động để bảo đảm luôn có ít nhất một cửa được đóng trong mọi tình huống. Phải có thiết kế giám sát cửa ra vào và hành lang đi lại. Phải có các yêu cầu trong thiết kế liên quan tới bảo đảm an toàn cho nhân viên.

2. Các lỗ mở trên boong-ke lò dùng để vận chuyển thiết bị hoặc vật liệu phải được thiết kế sao cho có thể đóng nhanh chóng và tin cậy khi cần cô lập boong-ke lò.

Điều 78. Kiểm soát điều kiện của boong-ke lò

1. Phải có các biện pháp để kiểm soát áp suất và nhiệt độ trong boong-ke lò, sự tích tụ của sản phẩm phân hạch hoặc các chất khí, lỏng và rắn khác phát sinh bên trong boong-ke lò có thể ảnh hưởng đến hoạt động của các hệ thống quan trọng về an toàn.

2. Phải bảo đảm có đủ đường dẫn giữa các khoang khác nhau bên trong boong-ke lò. Kích thước tiết diện lỗ mở giữa các khoang phải được tính toán sao cho chênh lệch áp suất trong quá trình cân bằng áp suất khi xảy ra sự cố không gây hư hại nghiêm trọng đến kết cấu chịu áp hoặc các hệ thống quan trọng trong việc giảm thiểu hậu quả sự cố.

3. Phải bảo đảm khả năng tải nhiệt ra khỏi boong-ke lò nhằm giảm áp suất, nhiệt độ và duy trì chúng ở mức chấp nhận được sau sự cố làm giải phóng dòng chất lỏng năng lượng cao. Các hệ thống thực hiện chức năng tải nhiệt khỏi boong-ke lò phải có độ tin cậy cao và có tính dự phòng.

4. Phải có biện pháp thiết kế để ngăn ngừa mất tính toàn vẹn kết cấu của boong-ke lò trong mọi trạng thái của nhà máy, bảo đảm không xảy ra phát thải phóng xạ sớm hoặc phát thải lượng lớn phóng xạ.

5. Thiết kế phải bao gồm các tính năng cho phép sử dụng an toàn các thiết bị không cố định nhằm khôi phục khả năng tải nhiệt khỏi boong-ke lò.

6. Phải có hệ thống kiểm soát sản phẩm phân hạch, hydro, oxy và các chất khác có thể được giải phóng vào boong-ke lò nhằm giảm lượng sản phẩm phân hạch có thể phát thải ra môi trường trong điều kiện sự cố.

Tiểu mục 4

HỆ THỐNG ĐO VÀ ĐIỀU KHIỂN

Điều 79. Hệ thống đo

1. Phải trang bị thiết bị ghi đo để xác định các giá trị của các thông số chính có thể ảnh hưởng đến quá trình phân hạch, tính toàn vẹn của vùng hoạt, các hệ thống làm mát vùng hoạt lò phản ứng và boong-ke lò; thu thập thông tin cần thiết cho vận hành an toàn và tin cậy; xác định trạng thái nhà máy trong điều kiện sự cố và hỗ trợ việc ra quyết định quản lý sự cố.

2. Thiết bị ghi đo phải cung cấp đủ thông tin để theo dõi tình trạng nhà máy điện hạt nhân, diễn biến sự cố, dự báo nơi và lượng phóng xạ phát ra, đồng thời phục vụ cho việc phân tích sau sự cố.

Điều 80. Hệ thống điều khiển

Hệ thống điều khiển phải có đủ độ tin cậy và phù hợp để giới hạn các thông số quá trình liên quan trong dải vận hành đã được xác định.

Điều 81. Hệ thống bảo vệ

1. Phải trang bị hệ thống bảo vệ có khả năng phát hiện tình trạng không an toàn của nhà máy và tự động khởi động hệ thống cần thiết nhằm đạt và duy trì trạng thái an toàn của nhà máy.

2. Hệ thống bảo vệ phải được thiết kế:

a) Có khả năng khắc phục các hành động không an toàn của hệ thống điều khiển;

b) Có đặc tính an toàn khi hỏng để đạt trạng thái an toàn cho nhà máy điện hạt nhân khi hệ thống bảo vệ có hư hỏng;

c) Ngăn ngừa hành động của nhân viên vận hành làm tổn hại đến tính hiệu quả của hệ thống bảo vệ, nhưng không cản trở hành động đúng của nhân viên vận hành khi xảy ra sự cố;

d) Tự động kích hoạt hệ thống an toàn, sao cho không cần hành động của nhân viên vận hành trong thời gian hợp lý kể từ khi bắt đầu các tình huống vận hành dự kiến hoặc điều kiện sự cố;

đ) Cung cấp thông tin cần thiết cho nhân viên vận hành để theo dõi ảnh hưởng của các hành động tự động.

Điều 82. Độ tin cậy và khả năng kiểm tra của hệ thống đo và điều khiển

1. Thiết kế hệ thống đo và điều khiển cho các hạng mục quan trọng về an toàn có độ tin cậy cao và có khả năng kiểm tra định kỳ tương xứng với chức năng an toàn của hạng mục đó.

2. Hệ thống đo và điều khiển phải được thiết kế để thuận tiện cho việc kiểm tra, tự động thông báo lỗi hệ thống, tự động khắc phục lỗi; có tính đa dạng về chức năng và nguyên lý vận hành, nhằm bảo toàn chức năng an toàn trong mọi tình huống.

3. Hệ thống an toàn phải được thiết kế nhằm cho phép kiểm tra định kỳ chức năng của hệ thống, kể cả khi nhà máy điện hạt nhân đang vận hành, bao gồm khả năng kiểm tra độc lập các kênh để phát hiện sai hỏng và để bảo toàn tính dự phòng; cho phép thực hiện kiểm tra chức năng các thiết bị cảm biến, tín hiệu đầu vào, cơ cấu khởi động và màn hình hiển thị.

4. Khi dừng hoạt động của hệ thống an toàn hoặc một bộ phận của hệ thống an toàn để kiểm tra, phải đưa ra các chỉ thị rõ ràng về việc dừng để kiểm tra này.

Điều 83. Sử dụng thiết bị hoạt động dựa trên máy tính trong các hệ thống quan trọng về an toàn

1. Nếu hệ thống quan trọng về an toàn tại nhà máy điện hạt nhân phụ thuộc vào thiết bị hoạt động dựa trên máy tính, thì phải có quy định cho việc cải tiến và thử nghiệm phần cứng, phần mềm máy tính trong suốt vòng đời của hệ thống, đặc biệt liên quan tới quy trình cải tiến phần mềm. Phải có hệ thống quản lý chất lượng cho toàn bộ quy trình cải tiến đó.