Công văn 7135/BVHTTDL-DSVH 2025 về việc xây dựng hồ sơ Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na gửi UNESCO bảo đảm sự tham gia rộng rãi của cộng đồng chủ thể

Kính gửi: Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhận được Tờ trình số 13580/TTr-UBND ngày 28 tháng 11 năm 2024, Công văn số 1711/UBND-KGVX ngày 13 tháng 02 năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa về việc xây dựng hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” gửi UNESCO xem xét, ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Về việc này, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có ý kiến như sau:

1. Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na không chỉ được thực hành ở tỉnh Khánh Hòa mà còn được cộng đồng ở nhiều tỉnh, thành phố khác thực hành và trao truyền trong đời sống hàng ngày như: Huế, Đà Nằng, Đắk Lắk, Lâm Đồng và cộng đồng người Việt, người Chăm ở Nam bộ tôn kính thờ phụng...

Để việc xây dựng hồ sơ đảm bảo tiêu chí ghi danh di sản vào các Danh sách di sản văn hoá phi vật thể quy định trong Hướng dẫn thực hiện Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hoá phi vật thê của UNESCO: “Di sản được đề cử với sự tự nguyện, đồng thuận và hiểu biết đầy đủ và với sự tham gia rộng rãi nhất có thể của cộng đồng, nhóm người hoặc, trong một số trường hợp, các cá nhân có liên quan”; đồng thời đảm bảo sự tham gia rộng rãi và đầy đủ nhất của chủ thể thực hành di sản và phù hợp với phạm vi phân bố thực tế của di sản, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch thống nhất với đề nghị Uỷ ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa về việc nghiên cứu, lập hồ sơ di sản văn hóa phi vật thể “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na”.

2. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo các cơ quan chuyên môn liên quan:

- Nghiên cứu, kiểm kê, xây dựng hồ sơ khoa học di sản “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” để đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể theo quy định của Luật di sản văn hóa năm 2024. Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cần bảo đảm việc đề xuất xây dựng hồ sơ có sự đồng thuận của chủ thể di sản văn hóa phi vật thể (người Chăm), không tạo ra mâu thuẫn, xung đột giữa các cộng đồng, dân tộc.

- Khi di sản được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hóa mời các tỉnh, thành phố tham gia xây dựng hồ sơ “Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Thiên Y A Na” do tỉnh Khánh Hòa chủ trì. Trường hợp tỉnh, thành phố nào không tham gia xây dựng hồ sơ cần có văn bản chính thông báo đến Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa.

- Đề nghị các tỉnh, thành phố tham gia xây dựng hồ sơ gửi UNESCO nghiên cứu, kiểm kê, xây dựng hồ sơ khoa học di sản để đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể, bảo đảm quy định của Luật Di sản văn hóa năm 2024 và Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO.

3. Ngày 15 tháng 01 năm 2026, Nghị định số 308/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Di sản văn hóa có hiệu lực, đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa chỉ đạo các cơ quan chuyên môn liên quan nghiên cứu quy định tại khoản 1 Điều 6, khoản 3 Điều 12 Luật Di sản văn hóa năm 2024 và tiêu chí ghi danh di sản văn hóa phi vật thể vào các Danh sách của UNESCO để hoàn thiện hồ sơ, gửi Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xem xét.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trân trọng có ý kiến để Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa biết và chỉ đạo thực hiện./.