Tra cứu Bản án/Quyết định của tòa án

Tìm nâng cao

Tìm kiếm nâng cao Tất cả Tiêu đề Số hiệu văn bản Cụm từ chính xác

Bản án số 170/2026/DS-PT ngày 30/06/2026 của TAND tỉnh Phú Thọ về tranh chấp quyền sử dụng đất

Thuộc tính
Nội dung
VB gốc
VB liên quan
Lược đồ
Đính chính
Án lệ
BA/QĐ cùng nội dung
Tải về

Báo lỗi

Thuộc tính Bản án 170/2026/DS-PT

Tên Bản án:	Bản án số 170/2026/DS-PT ngày 30/06/2026 của TAND tỉnh Phú Thọ về tranh chấp quyền sử dụng đất
Quan hệ pháp luật:	Tranh chấp quyền sử dụng đất
Cấp xét xử:	Phúc thẩm
Tòa án xét xử:	TAND tỉnh Phú Thọ
Số hiệu:	170/2026/DS-PT
Loại văn bản:	Bản án
Ngày ban hành:	30/06/2026
Lĩnh vực:	Dân sự
Áp dụng án lệ:	Đã biết Quý khách vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem áp dụng án lệ. Nếu chưa có tài khoản, Quý khách vui lòng đăng ký tại đây!
Đính chính:	Đã biết Quý khách vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem đính chính. Nếu chưa có tài khoản, Quý khách vui lòng đăng ký tại đây!
Thông tin về vụ/việc:	Hà Văn Q kháng cáo

Tóm tắt Bản án

Nội dung tóm tắt đang được cập nhật, Quý khách vui lòng quay lại sau!

Tải văn bản

TÒA ÁN NHÂN DÂN

TỈNH PHÚ THỌ

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

Bản án số: 170/2026/DS-PT

Ngày: 30 - 06 - 2026

V/v Tranh chấp quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH PHÚ THỌ

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán -Chủ tọa phiên toà:

Các Thẩm phán:

bà Hoàng Ngọc Liễu

ông Nguyễn Mạnh Hùng

ông Nguyễn Quang Tuấn

- Thư ký phiên toà: bà Nguyễn Thúy Hằng - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh

Phú Thọ.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ tham gia phiên tòa: bà

Khà Thị Liên - Kiểm sát viên.

Ngày 30 tháng 6 năm 2026 tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ xét xử

phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 38/2026/TLPT - DS ngày

05/2/2026 về việc Tranh chấp quyền sử dụng đất.

Do Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2025/DS - ST ngày 25 tháng 11 năm

2025 của Tòa án nhân dân khu vực 14 - Phú Thọ bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số: 132/2026/QĐ-PT ngày

05/5/2026 và Quyết định hoãn phiên tòa số: 122/2026/QĐ-PT ngày 05/6/2026,

giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: ông Hà Văn Q, sinh năm 1963. Địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh

Phú Thọ.

Người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn: Công ty L2 (Công ty cử

Luật sư Vũ Thị H, Luật sư Đỗ Minh N và Chuyên viên Nguyễn Văn Q1). Địa

chỉ: số nhà B đường H, phường N, tỉnh Phú Thọ.

2. Bị đơn: ông Xa Văn T, sinh năm 1968. Địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh Phú

Thọ.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Bị đơn: ông Bùi Đình T1 -

Trợ giúp viên pháp lý của Chi nhánh số 02 thuộc Trung tâm trợ giúp pháp lý nhà

nước tỉnh Phú Thọ.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

3.1. Ủy ban nhân dân xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.2. Anh Hà Văn K, sinh năm 1985. Địa chỉ: xóm M, xã Q, tỉnh Phú Thọ.

3.3. Ông Hà Văn T2, sinh năm 1959. Địa chỉ: xóm Ê, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.4. Ông Xa Văn P. Địa chỉ: xóm C, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.5. Bà Lường Thị T3, sinh năm 1969; anh Xa Văn D, sinh năm 1991.

Cùng địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.6. Bà Lò Thị Đ, sinh năm 1963; chị Hà Thị N1, sinh năm 1983; anh Hà

Văn M, sinh năm 1987. Cùng địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.7. Anh Xa Văn T4, sinh năm 1987; bà Lò Thị T5; bà Lò Thị H1 và ông

Xa Văn T6. Cùng địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.8. Bà Lò Thị H2, sinh năm 1965; chị Xa Thị H3, sinh năm 1985 và anh

Xa Văn T7. Cùng địa chỉ: xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ.

3.9. Chị Xa Thị H4, sinh năm 1990. Địa chỉ: Số nhà A Bà T, phường T,

tỉnh Phú Thọ.

4. Người kháng cáo: ông Hà Văn Q.

(Tại phiên tòa, ông Q, ông Q1, ông T, Trợ giúp viên Thưởng, ông T2, anh

T4, bà T3, anh D, anh K, bà Đ, chị N1, anh M, anh T7 có mặt. Những người có

quyền lợi và nghĩa vụ liên quan khác vắng mặt).

NỘI DUNG VỤ ÁN;

Theo nội dung Đơn khởi kiện, lời khai trong quá trình tham gia tố tụng và

tại phiên tòa, nguyên đơn ông Hà Văn Q trình bày:

Năm 2007, gia đình ông Q được Nhà nước giao thửa đất số 577, có diện

tích 96.879m

tại Suối Cỏ S, xóm T, xã T, huyện Đ, tỉnh Hòa Bình (nay là xã C,

tỉnh Phú Thọ) với mục đích sử dụng: Đất rừng sản xuất, thời gian sử dụng đến

ngày 02/12/2061, nguồn gốc đất là Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng

đất. Đến tháng 4 năm 2009, có ông Xa Văn T, cùng trú tại xóm T, xã T, huyện

Đ, tỉnh Hòa Bình cũ là em vợ của ông Q mời đến nhà ông T bàn kết hợp để liên

doanh trồng rừng nguyên liệu giấy với Công ty L3, Phú Thọ thực hiện là đưa ba

thửa đất của gia đình vào dự án, gồm thửa 540, thửa 559 và thửa 577. Khi đã

thống nhất về ăn chia giữa Công ty và gia đình thì hai gia đình ông Q và ông T

phân chia nhau theo diện tích thửa đất để dễ bề hưởng lợi theo diện tích. Gia

đình ông Q dùng 2 thửa đất gồm thửa 540, thửa 559, còn thửa 577 giao cho ông

T. Ông Q tiến hành phát và trồng cây tháng 6/2009, đến tháng 9/2016 rừng đến

tuổi khai thác, khai thác xong Công ty trả lại đất cho gia đình ông Q, còn thửa

577 vẫn để cho gia đình ông T canh tác sử dụng từ đó đến nay. Khi hợp tác liên

doanh đến chu kỳ 2 (năm 2023) giữa ông và ông T tin tưởng nhau bàn bạc, thoả

thuận toàn bằng miệng không có bất cứ giấy tờ gì làm chứng, cho đến khi ông

đưa ba thửa đất vào Hợp tác xã sản xuất và tiêu thụ dược liệu để trồng sen canh,

thì gia đình ông T không đồng ý và nói “Tôi cấm ông không được đưa diện tích

đất thửa 577 vào Hợp tác xã vì tôi có hồ sơ đất, đất đó là của tôi, tôi sẽ kiện

ông” và ông Xa Văn T đã viết đơn lên Ủy ban nhân dân xã, xã đã căn cứ vào

đơn và tổ chức hoà giải nhưng không thành. Nay ông Hà Văn Q khởi kiện ông

T, yêu cầu ông T trả lại toàn bộ diện tích đất thể hiện trên thửa đất số 577 cho

gia đình ông Q. Tại buổi hòa giải ngày 25/9/2025, ông Q có ý kiến thửa đất

tranh chấp này là Gia đình ông được nhà nước cấp, thuộc quyền sở hữu của ông

Q nên đề nghị Tòa án yêu cầu ông T, bà T5, bà H1 và anh T4 thu hoạch cây cối

và trả lại cho ông Q phần đất mà các hộ đã canh tác trên thửa đất số 577 này.

Bị đơn ông Xa Văn T trình bày: Do gia đình gặp khó khăn, không có

ruộng và đất để sản xuất. Đến năm 2008, ông Xa Văn T có đơn lên xóm, xã để

xin đất cộng đồng và được xóm, xã chấp thuận. Sau đó xóm, xã đã thành lập

đoàn công tác đi để kiểm tra, bàn giao đất cho gia đình ông T và ông Xa Văn L

cùng có đơn xin đất như gia đình ông T, đoàn đi gồm: 1) ông Xa Văn P - Cán bộ

địa chính xã; 2) ông Xa Văn T6 - Trưởng xóm; 3) ông Hà Văn Q - Cán bộ quản

lý và bảo vệ rừng; 4) ông Xa Văn M1 - Người chứng kiến (ông M1 đã chết); 5)

ông Xa Văn T - Hộ xin đất; 6) ông Xa Văn L - Hộ xin đất cùng nhau đi tận nơi

kiểm tra khu vực mà ông T và ông L xin đất, sau đó cùng đoàn đã lập biên bản

kiểm tra và bàn giao đất cho gia đình ông T khoảnh 29 theo bản đồ số 3 loại

rừng gồm các lô: lô số 2 là 0,6 ha; lô số 3 là 11,0 ha; lô số 4 là 6,5 ha. Từ đó ông

T đầu tư mở đường và khai hoang trồng rừng. Cụ thể, trồng cây gỗ keo cho đến

nay đã được hai chu kỳ, hiện nay đang trồng chu kỳ 3. Trong thời gian đó, ông T

cũng tiến hành Hợp đồng thuê đất với xóm, xã để đảm bảo được vay vốn sản

xuất. Gia đình ông T canh tác ổn định từ năm 2008 cho tới nay, không tranh

chấp với ai. Nay ông Q yêu cầu trả đất, ông T không đồng ý vì phần đất đang

tranh chấp này ông T canh tác liên tục, ổn định từ năm 2008 cho đến nay.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, Ủy ban nhân dân xã C trình

bày: Ông Q và các đương sự đã được giải thích về các quy định của Luật Đất

đai, các bên vẫn giữ quan điểm của mình, Ủy ban nhân dân xã C đề nghị Toà án

giải quyết tranh chấp theo quy định của pháp luật. Nếu trong trường hợp cụ thể

vụ án này mà trước đây Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp Giấy chứng nhận quyền

sử dụng đất mà sai đối tượng thì sẽ bị thu hồi theo quy định của Luật Đất đai.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, bà Lường Thị T3 và anh Xa

Văn D trình bày: Đồng quan điểm với ông Xa Văn T là không đồng ý trả phần

đất đang tranh chấp này cho ông Q. Vì phần đất đang tranh chấp này gia đình

canh tác liên tục, ổn định từ năm 2008 cho đến nay.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, bà Lò Thị Đ, anh Hà Văn K, chị

Hà Thị N1 và anh Hà Văn M trình bày: đồng quan điểm với ý kiến của ông Hà

Văn Q là yêu cầu gia đình ông T trả lại toàn bộ diện tích đất tại thửa 577 cho gia

đình.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, anh Xa Văn T4, bà Lò T5 và bà

Lò Thị H1: không đồng ý với ý kiến của ông Hà Văn Q về yêu cầu các hộ trả

phần đất đang canh tác cho ông Q vì phần đất của các hộ đang canh tác ổn định,

lâu dài từ trước năm 2008 cho đến nay. Nay ông Q tranh chấp phần đất này là

không có căn cứ vì ông Q chưa có lần nào canh tác tại phần đất này từ trước

năm 2008 cho đến nay.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, ông Hà Văn T2 trình bày: Năm

2008, ông T2 với cương vị là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã T trước đây ký hợp

đồng cho ông Xa Văn T thuê đất tại vị trí đất đang tranh chấp này, việc ông T và

hộ ông Xa Văn L cùng có đơn xin được thuê đất, ông T2 là người ký. Việc hợp

đồng thuê đất với xã chỉ là thủ tục cho ông T làm cơ sở để vay vốn Ngân hàng

đầu tư vốn sản xuất, trồng cây phát triển kinh tế, xã cũng không thu của ông T

tiền thuê đất. Ông T sử dụng và canh tác từ năm 2008 cho đến nay không có

tranh chấp với ai. Vị trí đất đang tranh chấp này, ông Q được cấp Giấy chứng

nhận quyền sử dụng đất (viết tắt: Giấy CNQSD đất) từ khi nào, ông T2 không

nhớ. Ông Q chưa có lần nào canh tác tại mảnh đất này, kể từ năm 2008 cho đến

nay. Thấy rằng, ông Q chưa có lần nào canh tác trên mảnh đất này mà lại có

Giấy CNQSD đất, trong khi đó ông T và các hộ khác canh tác ổn định từ trước

năm 2008 cho đến nay mà lại được cấp Giấy CNQSD đất. Do đó, ông Q thuộc

hợp Nhà nước cấp đất không đúng đối tượng được cấp đất theo quy định của

Luật Đất đai. Trong hồ sơ cấp Giấy CNQSD đất có chữ ký của ông T2, ông T2

cho rằng khi bộ phận tham mưu của xã trình hồ sơ giao đất cho ông Q, khi đó

không chỉ có hồ sơ xin cấp đất của ông Q mà rất nhiều hồ sơ xin cấp đất của xã,

nên không biết được viêc ông Q lập hồ sơ cấp đất trên phần đất của ông T đang

canh tác. Nay thấy rằng, việc cấp đất cho ông Q trên phần đất của ông T đang

canh tác mà phần đất đó đang cho ông T thuê là trái với quy định của pháp luật.

Đây cũng là nguyên nhân cấp Giấy CNQSD đất theo Quyết định số 672 của Thủ

tướng Chính phủ do cơ quan thực hiện hiện dự án đo đạc nên xã không nắm

được, dẫn đến việc cấp đất không đúng đối tượng người sử dụng đất và xảy ra

tranh chấp đất đai.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, ông Xa Văn P trình bày: Năm

2008, ông P là cán bộ địa chính của xã đi kiểm tra đất để giao cho các hộ thuê

đất, gồm: hộ ông Xa Văn T và hộ ông Xa Văn L. Đoàn đi gồm có ông P, ông Hà

Văn Q là cán bộ lâm nghiệp của xã T khi đó, ông Xa Văn T6 là trưởng xóm T và

ông Xa Văn M1 (đã chết) là người chứng kiến, ông Q là người ghi biên bản giao

đất cho các hộ tại vị trí đất đang tranh chấp hiện nay. Hộ nhà ông Q được Nhà

nước giao đất tại vị trí này từ khi nào ông không biết. Khi được giao đất từ năm

2008 cho đến nay hộ ông T và hộ ông L canh tác ổn định từ đó đến nay không

có tranh chấp với ai, ông Q chưa có lần nào canh tác tại vị trí đất tranh chấp này

lần nào, ông Q là người biết phần đất đang tranh chấp này là của ông T đang

canh tác mà lại làm hồ sơ cấp đất trên vị trí đất ông T và các hộ khác canh tác ổn

định từ năm 2008 cho đến nay. Thấy rằng, ông Q không thuộc đối tượng được

cấp đất trên phần đất đang tranh chấp này.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, ông Xa Văn T6 trình bày: Năm

2008, hộ ông T và hộ ông L có đơn đề nghị xóm T và xã T trước đây cho thuê

đất tại vị trí đang tranh chấp này, khi đó ông T6 là trưởng xóm T đã cùng với

đoàn đi giao đất cho hộ ông T và hộ ông L. Từ khi được giao đất ông T và ông L

có hợp đồng với xóm thuê đất tại vị trí đất tranh chấp này để canh tác, việc hợp

đồng cũng chỉ là thủ tục cho các hộ làm cơ sở để vay vốn ngân hàng đầu tư vào

trồng rừng phát triển kinh tế, xóm không thu đồng nào của các hộ này. Hộ ông Q

được cấp Giấy CNQSD đất từ khi nào tại mảnh đất đang tranh chấp này ông T6

không biết. Hộ ông T và ông L đã canh tác ổn định bằng việc trồng cây từ năm

2008 cho đến nay. Ông Q thừa biết vị trí đất này là của ông T được xóm, xã giao

từ năm 2008, ông Q cũng chính là thành viên do xã cử đi cùng đoàn để kiểm tra

đất và giao đất cho ông T tại vị trí đất đang tranh chấp này.

Bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2025/DS-ST ngày 25 tháng 11 năm 2025

của Tòa án nhân dân khu vực 14 - Phú Thọ quyết định: áp dụng khoản 9 Điều

26; Điều 34, điểm a khoản 1 Điều 35; điểm c khoản 1 Điều 39; Điều 228, Điều

266 của Bộ luật Tố tụng dân sự; Căn cứ khoản 5 Điều 38 Luật Đất đai năm

2003; khoản 3 Điều 81 Luật Đất đai năm 2024, nay tuyên xử như sau:

Không chấp nhận toàn bộ nội dung khởi kiện của ông Hà Văn Q. Hủy

giấy CNQSD đất mang tên Hà Văn Q và bà Lò Thị Đ cấp ngày 10/10/2013, số

phát hành sổ BL541392, do Ủy ban nhân dân huyện Đ, tỉnh Hoà Bình cũ cấp.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về trách nhiệm của ông Q, Ủy ban nhân dân xã C

liên quan đến việc Hủy giấy CNQSD đất, chi phí tố tụng, án phí và quyền kháng

cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Trong các ngày 29/11/2025 và ngày 15/3/2026, ông Hà Văn Q kháng cáo

đề nghị Hủy toàn bộ Bản án dân sự sơ thẩm để xét xử lại theo đúng quy định

pháp luật hoặc sửa Bản án dân sự sơ thẩm theo hướng công nhận hộ gia đình

ông Q là người có quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất số 577, tờ bản đồ số

01, diện tích 96.879 m

tại xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ và buộc ông Xa Văn T,

anh Xa Văn T4, bà Lò Thị T5, bà Lò Thị H1 phải thu dọn tài sản, trả lại toàn bộ

diện tích đất đang chiếm giữ trái pháp luật tại thửa đất số 577.

Quá trình giải quyết tại cấp phúc thẩm, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ bổ

sung Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là bà Lò Thị H2, anh Xa Văn T7,

chị Xa Thị H3 và chị Xa Thị Hà

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, bà Lò Thị H2 trình bày: Bà H2

là vợ của ông Xa Văn H5 (đã chết năm 2009). Bà H2 và ông H5 kết hôn với

nhau từ năm 1982 và sinh được 03 người con, gồm: anh Xa Văn T7, sinh năm

1983; chị Xa Thị H3, sinh năm 1985 và chị Xa Thị H4, sinh năm 1990. Về phần

đất đang tranh chấp giữa ông Q và ông T, bà H2 chỉ biết là giao cho các hộ canh

tác, làm nương, trồng lúa, trồng ngô. Cứ 01-02 vụ lại bỏ, cả làng đều làm như

vậy, làm khu nào thì cả làng cùng nhau làm để tránh thú rừng phá hoại. Đến năm

2008, ông T làm đất để trồng cây, từ đó đến nay thì ông Q chưa lần nào canh tác

trên mảnh đất này, sự việc này cả xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ đều biết. Gia đình

bà H2 chưa được cấp Giấy CNQSD đất ở vị trí thửa đất đang tranh chấp. Đối

với số lô, thửa, ghi trong Biểu tổng hợp giao đất, giao rừng và khoán rừng năm

1995, cán bộ lâm nghiệp huyện giao cho gia đình bà H2 phần đất đang tranh

chấp nhưng gia đình bà H2 không lấy vì lý do xa nhà và gia đình có yêu cầu xã

lấy lô đất khác và đã được cấp Giấy CNQSD đất theo sổ 02, nay đã được chuyển

cấp đổi sang sổ hồng. Ngoài ra, bà H2 không liên quan gì đến phần đất đang

tranh chấp giữa ông Q và ông T, đề nghị Tòa án giải quyết theo pháp luật.

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, anh Xa Văn T7, chị Xa Thị H3

và chị Xa Thị H4 trình bày: Bố anh, các chị là ông Xa Văn H5 (đã chết năm

2009) và mẹ là bà Lò Thị H2. Về phần đất đang tranh chấp giữa ông Q và ông T

thì anh, các chị không biết và không nắm được cụ thể, chỉ biết ông T đang canh

tác ở phần đất tranh chấp. Về nguồn gốc đất thế nào thì cũng không biết. Vì vậy,

phần đất này không liên quan đến quyền lợi của anh, các chị, đề nghị Tòa án giải

quyết theo pháp luật.

Người đại diện theo ủy quyền của Nguyên đơn, ông Nguyễn Văn Q1 trình

bày: Trước đó thửa đất là do ông H5 sử dụng. Do ông H5 không sử dụng nên

ông Q sử dụng đất từ năm 1992 đến năm 2007 thì cho ông T mượn, việc sử dụng

đất này đã thể hiện theo bản đồ số 02 (ý kiến của cán bộ địa chính thể hiện rõ tại

Biên bản hòa giải tại xã: căn cứ Bản đồ số 02 và Bản đồ 672, khẳng định hộ ông

T đang canh tác sử dụng vào đất của ông Q. Hồ sơ cấp Giấy CNQSD đất của

ông Q thực hiện từ năm 2007. Việc đến năm 2013, Ủy ban nhân dân mới cấp

Giấy CNQSD đất cho hộ ông Q là do lỗi của cơ quan Nhà nước. Ngoài ra, cấp

sơ thẩm không giải quyết triệt để vụ án, rõ ràng ông Q kiện ông T, bà H1, anh

T4, bà T5, cấp sơ thẩm lại xác định bà H1, anh T4, bà T5 là Người có quyền lợi

nghĩa vụ liên quan là không đúng mà phải là Bị đơn. Anh T4, bà T5, bà H1 tham

gia tố tụng nhưng chưa có bất kỳ Bản tự khai hay Biên bản lấy lời khai, chỉ có

lời khai tại phiên hòa giải, phiên tòa nhưng những lời khai này lại mâu thuẫn

song Tòa cấp sơ thẩm không làm rõ mà cho rằng họ sử dụng ổn định để bác toàn

bộ yêu cầu khởi kiện của ông Q là không đúng; khi xem xét thẩm định tại chỗ

thửa đất tranh chấp không có Ủy ban nhân dân xã tham gia với tư cách là Người

có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan hay Cơ quan có tài sản cần thẩm định; Ủy

ban nhân dân xã C chỉ đưa ra câu trả lời chung chung là nếu Ủy ban nhân dân

huyện mà cấp sai thì bị thu hồi mà chưa đưa ra các căn cứ của việc cấp Giấy

CNQSD đất cho ông Q là không đúng; Rừng cây tự nhiên (thửa 577 - 2 theo bản

trích đo) thể hiện ông Q là người đang sử dụng, quản lý. Do đó, đề nghị Tòa án

cấp phúc thẩm chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Q, Hủy bản án dân sự sơ

thẩm và công nhận quyền sử dụng đất cho hộ ông Hà Văn Q, buộc 04 hộ (ông T,

anh T4, bà T5, bà H1) trả lại diện tích đất đã lấn chiếm tại thửa đất số 577.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Bị đơn, trợ giúp viên pháp lý

T1 trình bày: Ông Q không đúng đối tượng sử dụng đất. Đề nghị giữ nguyên bản

án dân sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 14 - Phú Thọ.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Phú Thọ phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: việc chấp hành pháp luật của Hội đồng xét xử, Thẩm phán và

Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án

dân sự ở giai đoạn phúc thẩm được thực hiện theo đúng quy định của pháp tụng

dân sự.

Về nội dung: Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự và Nghị

quyết 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban vụ Quốc hội. Chấp nhận kháng cáo

của ông Hà Văn Q, Hủy bản án dân sự sơ thẩm số: 03/2025/DS-ST ngày 25

tháng 11 năm 2025 của Tòa án nhân dân khu vực 14 - Phú Thọ do có vi phạm

nghiêm trọng thủ tục tố tụng và chưa thu thập tài liệu chứng cứ đầy đủ mà tại

cấp phúc thẩm không thể bổ sung được. Về án phí, ông Q không phải chịu án

phí dân sự phúc thẩm.

Căn cứ vào các chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra tại phiên tòa phúc

thẩm; căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ,

toàn diện tài liệu, chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên và những người tham gia

tố tụng.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[1] Về tố tụng:

[1.1] Đơn kháng cáo của Nguyên đơn trong thời hạn luật định, hợp lệ.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự, được chấp nhận

để xem xét theo trình tự phúc thẩm.

[1.2] Nguyên đơn ông Hà Văn Q khởi kiện yêu cầu trả lại toàn bộ diện

tích lấn chiếm của thửa đất số 577 tại xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ. Tòa án nhân

dân khu vực 14 - Phú Thọ đã xác định quan hệ pháp luật là Tranh chấp quyền sử

dụng đất để thụ lý và giải quyết vụ án theo đúng thẩm quyền, được quy định tại

khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39 của Bộ Luật

Tố tụng dân sự.

[1.3] Về phạm vi khởi kiện: Theo đơn khởi kiện, ông Q kiện ông T trả lại

toàn bộ thửa đất 577. Sau khi tiến hành đo đạc, ngoài hộ ông T đang sử dụng

diện tích tranh chấp còn có các hộ: anh T4, bà T5, bà H1 sử dụng. Tại buổi tiếp

cận công khai chứng cứ và hòa giải ngày 25/9/2025, ông Q đã yêu cầu ông T, bà

T5, bà H1 và anh T4 phải trả lại diện tích đã lấn chiếm tại thửa đất số 577. Tại

cấp phúc thẩm, đại diện của Nguyên đơn vẫn giữ nguyên quan điểm là kiện ông

T, bà T5, bà H1 và anh T4. Theo quy định tại Điều 210 Bộ luật Tố tụng dân sự,

đáng lẽ Thẩm phán phải xem xét giải quyết các yêu cầu và phạm vi khởi kiện,

việc sửa đổi bổ sung yêu cầu nhưng Tòa án cấp sơ thẩm đã không xem xét vấn

đề trên mà ra Quyết định đưa vụ án ra xét xử là thiếu sót, dẫn đến việc giải quyết

vụ án không triệt để.

[1.4] Về xem xét thẩm định tại chỗ: Theo hồ sơ vụ án, ngày 07/8/2025,

Tòa án cấp sơ thẩm có tiến hành xem xét thẩm định tại chỗ lần 2 nhưng trong hồ

sơ không có Quyết định xem xét thẩm định tại chỗ bổ sung; không thể hiện việc

đã tống đạt văn bản tố tụng liên quan đến xem xét thẩm định tại chỗ; Biên bản

xem xét thẩm định tại chỗ chỉ thể hiện có sự tham gia của ông Q, ông T, anh T4,

bà T5, bà H1 và đại diện Tòa án ký biên bản; không có Ủy ban nhân dân xã

tham gia với tư cách là Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan hoặc tham gia

với tư cách là cơ quan nơi có tài sản cần thẩm định. Tại phiên tòa phúc thẩm,

ông T, ông Q và anh T4 đều xác nhận không có đại diện Ủy ban nhân dân xã C

tham dự. Như vậy, việc xem xét thẩm định tại chỗ thửa đất tranh chấp do Tòa án

cấp sơ thẩm tiến hành ngày 07/8/2025 đã vi phạm quy định tại Điều 101 Bộ luật

Tố tụng dân sự.

[1.5] Tư cách tham gia tố tụng: Quá trình giải quyết tại cấp phúc thẩm, Ủy

ban nhân dân xã C cung cấp Biểu tổng hợp Giao đất, giao rừng và khoán rừng

năm 1995, theo đó diện tích tranh chấp ghi tên Xa Văn H5. Qua xác minh, ông

H5 đã chết năm 2009, ông H5 có vợ là bà Lò Thị H2 và các con là anh Xa Văn

T7, chị Xa Thị H3 và chị Xa Thị H4. Do đó, cần phải đưa bà Lò Thị H2, anh Xa

Văn T7, chị Xa Thị H3 và chị Xa Thị H4 vào tham gia tố tụng với tư cách là

Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan đến vụ án để thực hiện quyền và nghĩa

vụ theo quy định tại Điều 73 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[1.6] Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Q, ông Q1, ông T, Trợ giúp viên

Thưởng, ông T2, anh T4, bà T3, anh D, anh K, bà Đ, chị N1, anh M, anh T7 có

mặt. Những người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan khác vắng mặt nhưng đã

được triệu tập hợp lệ hoặc có đơn xin xét xử vắng mặt. Căn cứ Điều 296 Bộ luật

Tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân tỉnh Phú Thọ vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[2] Về nội dung

Ông Hà Văn Q căn cứ vào Giấy CNQSD đất số BL541392 do Ủy ban

nhân dân huyện Đ, tỉnh Hòa Bình cũ cấp ngày 10/10/2013 mang tên hộ ông Hà

Văn Q và bà Lò Thị Đ để khởi kiện yêu cầu ông Xa Văn T và các hộ khác (anh

T4, bà H1 và bà T5) phải trả lại toàn bộ diện tích lấn chiếm tại thửa 577 tại xóm

T, xã C, tỉnh Phú Thọ. Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận toàn bộ yêu cầu

khởi kiện của ông Q đồng thời Hủy Giấy CNQSD đất cấp cho hộ ông Q. Ông Q

không nhất trí nên kháng cáo đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm Hủy toàn bộ Bản án

dân sự sơ thẩm để xét xử lại đồng thời công nhận hộ gia đình ông Q là người có

quyền sử dụng hợp pháp đối với thửa đất số 577, tờ bản đồ số 01, diện tích

96.879 m

tại xóm T, xã C, tỉnh Phú Thọ và buộc ông Xa Văn T, bà Lò Thị T8,

anh Xa Văn T4, bà Lò Thị H1 phải thu dọn tài sản, trả lại toàn bộ diện tích đất

đang chiếm giữ trái pháp luật. Hội đồng xét xử xét thấy:

Tài liệu được lưu giữ tại Ủy ban nhân dân xã C thì thửa đất đang tranh

chấp, trước đây theo Biểu tổng hợp Giao đất, giao rừng và khoán rừng năm 1995

thể hiện tên người sử dụng đất là ông Xa Văn H5, tên thửa là khoảnh 16, lô 71,

diện tích 10,4. Theo dự án 672, thì thửa đất tranh chấp có tên thửa là thửa đất số

577, tờ bản đồ số 01, diện tích 96.879 m

(đất rừng sản xuất) tại xóm T, xã C,

tỉnh Phú Thọ, tên người sử dụng là ông Hà Văn Q. Ngày 10/10/2013, được Ủy

ban nhân dân huyện Đ, tỉnh Hòa Bình cũ cấp Giấy CNQSD đất mang tên hộ ông

Hà Văn Q, bà Lò Thị Đậu .

Tiến hành xác minh tại cấp phúc thẩm, ông Xa Văn H5 đã chết. Bà Lò Thị

H2 (vợ ông H5) có ý kiến trước đây gia đình được giao nhưng không sử dụng

thửa đất tranh chấp do ở xa nên đã xin với xã ở thửa đất khác, thửa đất xin xã đã

được cấp Giấy CNQSD đất nên không có ý kiến gì về thửa đất tranh chấp. Và

các con của ông H5 là anh Xa Văn T7, chị Xa Thị H3 và chị Xa Thị H4 đều có ý

kiến không đòi hỏi quyền lợi đối với thửa đất tranh chấp. Theo nguyên cán bộ

địa chính là ông Xa Văn P, nguyên Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã T cũ ông Hà

Văn T2 đều khẳng định thửa đất tranh chấp là đất của Cộng đồng xóm T, sau đó

cho ông T thuê thời điểm năm 2008, việc thuê này chỉ là thủ tục để cho ông T

làm cơ sở vay vốn Ngân hàng. Như vậy, nguồn gốc đất trước thời điểm năm

2007 chưa được làm rõ là đất thuộc của ai (cá nhân hay của Cộng đồng xóm T9)

trong trường hợp gia đình ông H5 không sử dụng, trong khi ông Q khai có sử

dụng một thời gian từ năm 1998 đến năm 2001, từ 2006 - 2007 thì trồng lúa

nương (Bút lục 97), sau đó thì cho ông T mượn. Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Q

khai bắt đầu sử dụng từ năm 1992.

Ngày 13/4/2007, ông Hà Văn Q có đơn xin giao đất Lâm nghiệp đối với

03 thửa: 451, 553, 577, diện tích của ba thửa này nằm gần nhau, trong đó có

thửa 577 là thửa đang tranh chấp, đã được chính quyền xã xác nhận, đã được

Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện xác nhận hồ sơ đầy đủ, đạt yêu cầu.

Tuy nhiên, đến ngày 10/10/2013, Ủy ban nhân dân huyện M cấp Giấy CNQSD

đất cho ông Q.

Theo như ông Q trình bày, trong thời gian chờ nhận Giấy CNQSD đất, gia

đình ông đã canh tác trên ba thửa đất số 451, 553, 577, cụ thể là liên kết liên

doanh trồng rừng với Công ty L3, thời điểm đó có em rể là ông Xa Văn T từ

miền N về không có đất nên ông Q mời ông T về canh tác cùng làm dự án.

Nhưng để chia lợi nhuận được đảm bảo giữa Công ty và gia đình ông, ông T nên

ông có giao cho ông T sử dụng diện tích thửa 577. Đến năm 2016 thực hiện

xong dự án xong, ông Q vẫn cho ông T mượn từ đó cho đến khi xảy ra tranh

chấp. Quá trình ông T sử dụng, bị các hộ lấn chiếm thì có thêm ông Xa Văn L1

sử dụng năm 2012, bà Lò Thị H1 và Lò Thị T5 sử dụng canh tác năm 2020. Sự

việc được Ủy ban nhân dân xã H nhưng Ủy ban cho rằng đất của ông Q nên

không giải quyết cho ông T.

Ông T khẳng định mình sử dụng thửa đất tranh chấp này từ năm 2008, sau

thời điểm ông Q có đơn xin được cấp Giấy CNQSD đất. Ông T cho rằng mình

không mượn của ông Q mà thuê của Ủy ban nhân dân xã, diện tích thuê là

khoảnh 29, gia đình ông sử dụng từ đó cho đến nay. Biên bản kiểm tra đất rừng

ngày 25/6/2008, xác định khoảnh 29 là đất cộng đồng theo bản đồ 3 loại đất.

Tuy nhiên cấp sơ thẩm chưa xác minh làm rõ khoảnh 29 này có đúng khoảnh 16,

lô 71 (theo Hồ sơ 02) hay thửa 577 (theo dự án 672) không, hay là cho thuê một

diện tích khác không hay phải diện tích tranh chấp.

Quá trình giải quyết tại cấp sơ thẩm, xác diện tích tranh chấp ngoài hộ

ông Xa Văn T sử dụng còn có hộ anh T4, bà H1 và bà T5 đang sử dụng và còn

có cả diện tích đất rừng tự nhiên, cụ thể: Theo Bản trích đo ngày 23/9/2025 của

Chi nhánh văn phòng Đ1: thửa đất 577 - 5, anh Xa Văn T4 sử dụng diện tích là

2.600,8m

; Thửa đất 577- 4, bà Lò Thị H1 sử dụng diện tích là 1.938m

; Thửa

đất 577- 3, bà Lò Thị T5 sử dụng diện tích là 2.173,7m

; Thửa đất 577- 1, ông

Xa Văn T sử dụng diện tích là 72.500,7m

, thửa đất các hộ sử dụng đều là loại

đất RSN (đất có rừng tự nhiên). Anh T4, bà H1 và bà T5 khai tại cấp phúc thẩm

là được sử dụng một phần diện tích tranh chấp từ năm 1992. Nhưng theo Biên

bản hòa giải, Biên bản phiên tòa tại cấp sơ thẩm, thì anh T4 khai sử dụng canh

tác là năm 2012, trước đó là bố mẹ anh T4 cũng đã sử dụng (Bút lục 97), có lời

khai của anh T4 khai không nhớ thời gian sử dụng mà chỉ biết từ xưa đã canh

tác; bà T5 lúc khai sử dụng năm 1992 lúc khai sử dụng năm 2007 (Bút lục 158).

Ngoài ra, còn có thửa đất 577- 2, xác định đất rừng tự nhiên, có diện tích là

1.766,5m

, tại phiên tòa phúc thẩm ông Q khai ông vẫn quản lý, sử dụng nhưng

thấy rằng nội dung này chưa được Tòa án cấp sơ thẩm làm rõ ai là người sử

dụng diện tích đất rừng tự nhiên.

Theo đơn khởi kiện của ông Hà Văn Q khởi kiện ông T trả toàn bộ diện

tích của thửa 577. Sau khi tiến hành đo đạc biết có 03 hộ khác đang sử dụng,

ông Q đã có ý kiến buộc các hộ ông T, anh T4, bà H1 và bà T5 trả lại toàn bộ

diện tích đất lấn chiếm tại thửa 577. Tuy nhiên, trong suốt quá trình giải quyết

vụ án, Tòa án chỉ mới xem xét đến diện tích đất tranh chấp giữa ông T và ông Q

trong khi thửa đất này còn có các hộ khác sử dụng, còn có đất rừng tự nhiên

chưa làm rõ là của ai. Tòa án cấp sơ thẩm mới căn cứ vào ý kiến của các hộ anh

T4, bà H1, bà T5 tại buổi hòa giải, phiên tòa sơ thẩm để khẳng định các hộ khác

đều canh tác ổn định, liên tục trước khi ông Q được Nhà nước giao đất để bác

toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Q là chưa đủ căn cứ, chưa đảm bảo quyền lợi

cho ông Q.

[3] Từ những nhận định tại mục [1] và mục [2], thấy rằng Tòa án cấp sơ

thẩm đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và việc thu thập chứng cứ chưa

được thực hiện đầy đủ mà tại phiên tòa phúc thẩm không thể thực hiện bổ sung

được. Do đó, chấp nhận kháng cáo của ông Hà Văn Q, Hủy bản án dân sự sơ

thẩm số: 03/2025/DS - ST ngày 25/11/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 14 -

Phú Thọ.

[4] Về chi phí tố tụng, án phí : Do bản án dân sự sơ thẩm bị hủy nên căn

cứ khoản 3 Điều 148 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 3 Điều 29 Nghị quyết

326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội, án phí

dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm được xác định khi Tòa án giải

quyết lại vụ án. Ông Hà Văn Q không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ khoản 3 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự;

Chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn ông Hà Văn Q. Hủy bản án dân sự

sơ thẩm số: 03/2025/DS - ST ngày 25/11/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 14

- Phú Thọ. Chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án nhân dân khu vực 14 - Phú Thọ để

giải quyết lại vụ án theo thủ tục sơ thẩm.

2. Về chi phí tố tụng, án phí: căn cứ khoản 3 Điều 148 Bộ luật Tố tụng

dân sự và khoản 3 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016

của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp,

quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

- Án phí dân sự sơ thẩm và chi phí tố tụng tại cấp sơ thẩm được xác định

khi Tòa án giải quyết lại vụ án.

- Án phí dân sự phúc thẩm: ông Hà Văn Q không phải chịu án phí dân sự

phúc thẩm.

3. Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án (30/6/2026)./.

Nơi nhận:

- VKSND tỉnh Phú Thọ;

- THADS tỉnh Phú Thọ;

- VKSND khu vực 14 - Phú Thọ;

- TAND khu vực 14 - Phú Thọ;

- Phòng THADS khu vực 14 - Phú Thọ;

- Các đương sự;

- Lưu: HSVA; tổ HCTP.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TOÀ

(Đã ký)

Hoàng Ngọc Liễu

Ban hành: 23/06/2026

Cấp xét xử: Phúc thẩm

Bản án cùng lĩnh vực

Bản án số 346/2026/DS-PT ngày 09/07/2026 của TAND tỉnh Đắk Lắk về tranh chấp hợp đồng vay tài sản

Bản án số 618/2026/DS-PT ngày 08/07/2026 của TAND tỉnh Vĩnh Long về tranh chấp quyền sử dụng đất

Bản án số 479/2026/DS-PT ngày 07/07/2026 của TAND tỉnh Đồng Nai về tranh chấp hợp đồng vay tài sản

Bản án số 613/2026/DS-PT ngày 06/07/2026 của TAND tỉnh Vĩnh Long về đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

Bản án số 452/2026/DS-PT ngày 06/07/2026 của TAND tỉnh Cà Mau về tranh chấp hợp đồng vay tài sản

Bản án số 117/2026/DS-PT ngày 06/07/2026 của TAND tỉnh Hưng Yên về tranh chấp quyền sử dụng đất

Bản án số 703/2026/DS-PT ngày 03/07/2026 của TAND TP. Cần Thơ về tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Bản án số 874/2026/DS-PT ngày 03/07/2026 của TAND tỉnh Tây Ninh về tranh chấp về quyền sở hữu và các quyền khác đối với tài sản

Bản án số 611/2026/DS-PT ngày 03/07/2026 của TAND tỉnh Vĩnh Long về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Bản án số 476/2026/DS-PT ngày 02/07/2026 của TAND tỉnh Đồng Nai về tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

Bản án mới nhất

Bản án số 130/2026/HNGĐ-ST ngày 10/07/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 3 - Thanh Hóa, tỉnh Thanh Hóa về vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

Hôn nhân gia đình

Bản án số 346/2026/DS-PT ngày 09/07/2026 của TAND tỉnh Đắk Lắk về tranh chấp hợp đồng vay tài sản

Dân sự

Bản án số 77/2026/HS-PT ngày 09/07/2026 của TAND tỉnh Gia Lai về phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ

Hình sự

Bản án số 193/2026/HS-PT ngày 08/07/2026 của TAND tỉnh Đồng Nai

Hình sự

Bản án số 618/2026/DS-PT ngày 08/07/2026 của TAND tỉnh Vĩnh Long về tranh chấp quyền sử dụng đất

Dân sự