Bản án số 30/2026/KDTM-ST ngày 27/09/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị về thế chấp

  • Thuộc tính
  • Nội dung
  • VB gốc
  • VB liên quan
  • Lược đồ
  • Đính chính
  • Án lệ
  • BA/QĐ cùng nội dung
  • Tải về
Tải văn bản
Báo lỗi
  • Gửi liên kết tới Email
  • Chia sẻ:
  • Chế độ xem: Sáng | Tối
  • Thay đổi cỡ chữ:
    17

Thuộc tính Bản án 30/2026/KDTM-ST

Tên Bản án: Bản án số 30/2026/KDTM-ST ngày 27/09/2026 của Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị về thế chấp
Quan hệ pháp luật: Tranh chấp hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất
Cấp xét xử: Sơ thẩm
Tòa án xét xử: Tòa án nhân dân khu vực 1 - Quảng Trị, tỉnh Quảng Trị
Số hiệu: 30/2026/KDTM-ST
Loại văn bản: Bản án
Ngày ban hành: 27/09/2026
Lĩnh vực: Kinh doanh thương mại
Áp dụng án lệ:
Đã biết

Quý khách vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem áp dụng án lệ. Nếu chưa có tài khoản, Quý khách vui lòng đăng ký tại đây!

Đính chính:
Đã biết

Quý khách vui lòng Đăng nhập tài khoản để xem đính chính. Nếu chưa có tài khoản, Quý khách vui lòng đăng ký tại đây!

Thông tin về vụ/việc: Bản án KDTM giữa Công ty cổ phần kiến trúc H - Công ty cổ phần đàu tư và xây lắp T
Tóm tắt Bản án

Nội dung tóm tắt đang được cập nhật, Quý khách vui lòng quay lại sau!

Tải văn bản

Bản án số 30/2026/KDTM-ST Bản án số 30/2026/KDTM-ST

Đây là tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao 6 tháng trở lên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, Đăng ký tại đây!

Bản án số 30/2026/KDTM-ST Bản án số 30/2026/KDTM-ST

Đây là tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao 6 tháng trở lên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, Đăng ký tại đây!

TÒA ÁN NHÂN DÂNCỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
KHU VỰC 1Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
TỈNH QUẢNG TRỊ
Bản án số: 30/2026/KDTM - ST
Ngày 27 - 9 - 2026
V/v: Tranh chấp Hợp đồng xây dựng
NHÂN DANH
NƢỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN KHU VỰC 1, TỈNH QUẢNG TRỊ
- Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:
Thẩm phán - chủ toạ phiên toà: Ông Nguyễn Phú Quảng
Các Hội thẩm nhân dân: 1. Bà Hoàng Thị Liễu
2. Ông Nguyễn Xuân Thịnh
Thư ký phiên tòa: Bà Trần Thị Thanh Tâm - Thư ký Tòa án nhân dân Khu vực
1, tỉnh Quảng Trị.
Ngày 27 tháng 9 năm 2026, tại trụ sở Toà án nhân dân Khu vực 1, tỉnh Quảng
Trị xét xử công khai vụ án Kinh doanh thương mại sơ thẩm thụ lý số: 56/2026/TLST
- KDTM ngày 15 tháng 7 năm 2026 về việc “Tranh chấp hợp đồng xây dựng” theo
Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 568/2026/QĐXXST - KDTM ngày 26 tháng 8 năm
2026, giữa các đương sự:
- Nguyên đơn: Công ty Cổ phần K. Đại diện theo pháp luật: Ông Trần Kỳ H -
Chức vụ: Giám đốc. Địa chỉ công ty: Số A T, phường H, TP Đà Nẵng.
Đại diện theo ủy quyền: Bà Cao Thị T, sinh năm 1995. Địa chỉ: Ngõ B, nhà số
E L, phường Đ, tỉnh Quảng Trị.
Địa chỉ nhận văn bản tố tụng: Ngõ B, nhà số E L, phường Đ, tỉnh Quảng Trị.
Bà T có mặt.
- Bị đơn: Công ty Cổ phần Đ. Địa chỉ: Số A V, phường P, thành phố Hà Nội.
Đại diện theo pháp luật: Ông Trịnh Việt C – Chức vụ: Giám đốc.
Đại diện theo uỷ quyền là: Ông Nguyễn Văn T1, sinh năm 1985; Chức vụ: Đội
trưởng - Công ty Cổ phần Đ. Địa chỉ: Số A, tổ B, phường V - Q, TP Hà Nội). Ông
T1 có mặt.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
Tại đơn khởi kiện và lời khai trong quá trình tham gia tố tụng và tại phiên toà,
người đại diện hợp pháp của nguyên đơn trình bày:
Ngày 12/11/2025, Công ty Cổ phần K (viết tắt là Công ty K) và Công ty Cổ
2
phần Đ (viết tắt là Công ty Đ) ký kết Hợp đồng thi công xây dựng số
1211/2025/HĐXD về việc thi công xây tường bao ngoài; xây tường bao trong; tô
tường; tô má cửa; làm lanh tô cửa; lắp dựng, tháo dỡ hệ coppha; gia công lắp dựng
cốt thép các cấu kiện bê tông cốt thép cho công trình Khách sạn R đường T, phường
Đ, tỉnh Quảng Trị. Hợp đồng được ký kết trên cơ sở tự nguyện.
Trong quá trình thực hiện hợp đồng, nguyên đơn đã tổ chức thi công đầy đủ
theo yêu cầu thực tế của công trình. Các hạng mục công việc đã được nghiệm thu,
xác nhận khối lượng và thực hiện thanh toán theo từng giai đoạn.
Ngày 24/03/2026, hai bên đã ký biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành số
05 và Biên bản thanh toán khối lượng hoàn thành số 05, xác nhận khối lượng công
việc đã hoàn thành và giá trị thanh toán. Mặc dù hồ sơ thanh toán số 05 đã được ký
xác nhận đầy đủ nhưng Bị đơn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng thời hạn
theo cam kết. Nhằm bảo đảm quyền lợi và duy trì quan hệ hợp tác, Nguyên đơn đã
nhiều lần chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với đại diện Bị đơn để đề nghị giải
quyết công nợ.
Ngày 04/05/2026, Nguyên đơn gửi công văn số 01/HOMEC yêu cầu bị đơn
thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Sau khi nhận được công văn này, Bị
đơn đã thanh toán số tiền 100.000.000đ (một trăm triệu đồng) và hứa hẹn sẽ thanh
toán hết công nợ trong tháng 5. Nhưng tới cuối tháng 5, Nguyên đơn tiếp tục yêu cầu
thanh toán thì không nhận được phản hồi từ phía Bị đơn. Vào ngày 06/06/2026
Nguyên đơn tiếp tục gửi công văn số 02/HOMEC yêu cầu thanh toán toàn bộ số tiền
còn nợ và đề nghị Bị đơn phối hợp giải quyết dứt điểm vụ việc, đồng thời thông báo
sẽ thực hiện các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình
nếu bị đơn tiếp tục không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Nguyên đơn còn nhiều lần
trực tiếp liên hệ với đại diện Bị đơn, bao gồm Người đại diện theo pháp luật, Kế toán,
và Chủ nhiệm công trình nhằm tìm kiếm phương án giải quyết trên tinh thần thiện
chí, hợp tác và tôn trọng các cam kết đã ký kết. Tuy nhiên, đến nay Bị đơn vẫn không
thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Trong quá trình trao đổi, khi
Nguyên đơn thông báo sẽ thực hiện quyền khởi kiện để bảo vệ quyền và lợi ích hợp
pháp của mình thì Bị đơn đã có phản hồi theo hướng yêu cầu Nguyên đơn thực hiện
thủ tục khởi kiện tại Tòa án để giải quyết tranh chấp.
Theo điều 8 của Hợp đồng số 1211/2025/HĐXD, các bên thống nhất rằng
trong trường hợp không thỏa thuận được thì vụ việc được đưa ra Tòa án tỉnh Quảng
Trị để giải quyết. Sau khi đối trừ toàn bộ các khoản đã thanh toán từ đợt 1 đến đợt 5,
tính đến thời điểm khởi kiện:
- Tổng giá trị đã được xác nhận và xuất hóa đơn: 807.434.535đ (Bằng chữ:
Tám trăm lẻ bảy triệu, bốn trăm ba mươi bốn nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng).
- Tổng số tiền đã được thanh toán: 627.783.000đ (Bằng chữ: Sáu trăn hai mươi
bảy triệu, bảy trăm tám mươi ba nghìn đồng).
3
- Số tiền còn nợ: 179.651.535 đồng (Bằng chữ: Một trăm bảy mươi chín triệu,
sáu trăm năm mươi mốt nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng).
Khoản công nợ nêu trên được phát sinh từ khối lượng công việc đã được
nghiệm thu, xác nhận và thuộc trách nhiệm thanh toán của Bị đơn theo hợp đồng số
1211/2025/HĐXD. Theo Điều 2 Hợp đồng số 1211/2025/HĐXD ký ngày
12/11/2025: Trường hợp chậm thanh toán quá 05 ngày kể từ ngày phát sinh hồ sơ
thanh toán, Bị đơn phải chịu phạt vi phạm với mức 1.000.000 đồng/ngày (một triệu
đồng/ngày). Đồng thời phát sinh lãi chậm thanh toán theo thỏa thuận hợp đồng.Hồ sơ
nghiệm thu thanh toán được xác lập ngày 23/03/2026. Theo thỏa thuận hợp đồng, thời
điểm phát sinh nghĩa vụ phạt chậm thanh toán được tính từ ngày 29/03/2026. Khoản
phạt chậm thanh toán tính đến ngày 15/06/2026 là 78 ngày tương đương 78.000.000đ
(Bảy mươi tám triệu đồng chẵn). Đồng thời đề nghị Tòa án tiếp tục tính khoản phạt
này kể từ ngày tiếp theo cho đến khi Bị đơn thực hiện xong nghĩa vụ thanh toán. Hợp
đồng được ký kết trên cơ sở tự nguyện thỏa thuận giữa các bên và là căn cứ pháp lý
ràng buộc trách nhiệm thực hiện đối với cả hai bên. Tuy nhiên, bị đơn đã không thực
hiện đúng nghĩa vụ thanh toán theo cam kết, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền và lợi ích
hợp pháp của nguyên đơn.
Trên cơ sở ý kiến của bị đơn, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn là bà
Cao Thị T trình bày bổ sung:
- Thừa nhận, Công ty Đ đã chuyển trả cho Công ty K tổng số tiền 627.783.000 đồng
(Sáu trăm hai mươi bảy triệu, bảy trăm tám mươi ba nghìn đồng). Thừa nhận Công ty
K đã nhận chuyển khoản từ tài khoản của cá nhân ông Nguyễn Văn T1 là chỉ huy
trưởng công trường đã chuyển trả 127.217.000 đồng, tuy nhiên theo bà T trình bày số
tiền mà ông T1 đã chuyển khoản không liên quan đến nội dung hợp đồng đã ký kết
giữa hai công ty vào ngày 12/11/2025. Đây là giao dịch cá nhân riêng giữa ông T1 và
công ty K.
Đối với số tiền chủ đầu tư công trình yêu cầu phạt chậm tiến độ Công ty Đ 386
với số tiền 50.000.000 đồng mà hiện Công ty Đ 386 yêu cầu Công ty K phải liên đới
bồi hoàn thì công ty K không đồng ý. Lý do: Không có căn cứ phát sinh lỗi quá trình
thực hiện giữa Công ty Đ và Công ty K.
Đối với số tiền 53.120.000 đồng mà Công ty Đ 386 trình bày đã thuê nhân
công ngoài để sửa chữa những vị trí mà Công ty K thi công không đạt yêu cầu công
trình thì Công ty K không đồng ý. Lý do: Giữa hai công ty quá trình thực hiện không
có trao đổi và không có biên bản xác nhận lỗi giữa hai bên đối với các hạng mục này.
Đối với số tiền Công ty K chưa thanh toán tiền điện nước cho Công ty Đ với tổng số
tiền 4.457.600 đồng thì Công ty K đồng ý trả cho công ty Đ và sẽ được khấu trừ vào
khoản tiền mà Công ty Đ phải trả cho công ty K.
Do đó, nguyên đơn làm đơn này kính đề nghị Tòa án nhân dân Khu vực 1, tỉnh
Quảng Trị xem xét giải quyết các nội dung sau:
4
- Buộc bị đơn thanh toán số tiền công nợ còn thiếu là: 179.651.535đ (Một trăm
bảy mươi chín triệu, sáu trăm năm mươi mốt nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng);
- Buộc bị đơn thanh toán tiền phạt chậm thanh toán theo Điều 2 của hợp đồng
với mức 1.000.000 đồng/ngày (Một triệu đồng/ngày) kể từ ngày 29/03/2026 cho đến
khi hoàn thành nghĩa vụ thanh toán;
- Buộc bị đơn thanh toán khoản tiền lãi chậm trả theo thoả thuận hợp đồng và
quy định của pháp luật.
- Không chấp nhận việc bị đơn tự ý cấn trừ các khoản tiền chuyển vào tài khoản
cá nhân vào công nợ của 05 đợt nghiệm thu khi chưa có căn cứ.
- Tại đơn sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện ngày 30/6/2026 nguyên đơn rút yêu
cầu buộc bị đơn thanh toán khoản tiền lãi chậm trả theo thoả thuận hợp đồng và quy
định của pháp luật.
Ý kiến của ông Nguyễn Văn T1 – Là đại diện theo pháp luật của Bị đơn trình
bày:
Bị đơn thừa nhận: Ngày 12/11/2025, Công ty K và Công ty Đ 386 ký kết Hợp đồng
thi công xây dựng số 1211/2025/HĐXD về việc thi công xây tường bao ngoài; xây
tường bao trong; tô tường; tô má cửa; làm lanh tô cửa; lắp dựng – tháo dỡ hệ coppha;
gia công lắp dựng cốt thép các cấu kiện bê tông cốt thép cho công trình Khách sạn R
đường T, phường Đ, tỉnh Quảng Trị. Hợp đồng được ký kết trên cơ sở tự nguyện.
Bị đơn không có yêu cầu phản tố. Bị đơn không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện
của nguyên đơn. Lý do:
+ 05 lần đã ký xác nhận nghiệm thu giữa hai bên Công ty Đ và Công ty K đối với
phần xây tô tầng 6, 7 và 8 nhưng xác nhận không đạt yêu cầu và Chủ đầu tư cùng tư
vấn giám sát đã yêu Công ty Đ 386 sửa chữa những vị trí không đạt yêu cầu (có biên
bản kèm theo).
+ Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Đ đã thực hiện một phần nghĩa vụ tài chính
đối với Công ty K. Cụ thể: Tính đến ngày hoà giải (06/8/2026), công ty Đ đã trả cho
Công ty K tổng số tiền 755.000.000 đồng (B trăm năm mươi lăm triệu đồng chẵn).
Trong đó: Công ty Đ đã chuyển trả 627.783.000 đồng và cá nhân ông Nguyễn Văn
T1 là chỉ huy trưởng công trường đã chuyển trả 127.217.000 đồng (đã có tài liệu kèm
theo là 03 bản sổ phụ chi tiết kiêm báo nợ/báo có)
+ Công ty K chưa thanh toán tiền điện nước cho Công ty Đ với tổng số tiền 4.457.600
đồng. Ngoài ra, Công ty Đ đã thuê nhân công ngoài để sửa chữa những vị trí mà
Công ty K thi công không đạt yêu cầu công trình với số tiền 53.120.000 đồng. Số tiền
chủ đầu tư công trình yêu cầu phạt chậm tiến độ Công ty Đ 386 với số tiền
50.000.000 đồng thì Công ty Đ yêu cầu Công ty K phải liên đới bồi hoàn. Như vậy,
tổng số tiền mà Công ty Đ 386 yêu cầu công ty K phải trả là: 107.577.600 đồng. Tại
phiên hoà giải, Công ty Đ không cung cấp được tài liệu chứng minh.
Tại phiên hoà giải và tại phiên toà, đại diện theo uỷ quyền của Bị đơn yêu cầu
nguyên đơn đối trừ số tiền mà ông Nguyễn Văn T1 đã chuyển cho Công ty K vào số
tiền mà Công ty Đ đang nợ Công ty K. Đại diện theo uỷ quyền của Bị đơn yêu cầu
5
Công ty K làm việc về những nội dung công trình đã phải sữa chữa theo yêu cầu của
Chủ đầu tư.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
[1] Về tố tụng:
[1.1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết:
Theo yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đây là vụ án "Tranh chấp hợp đồng
xây dựng", hợp đồng được giao kết giữa các công ty có đăng ký kinh doanh với mục
đích lợi nhuận nên đây là tranh chấp kinh doanh thương mại, thuộc thẩm quyền giải
quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 1 Điều 30 Bộ luật tố tụng dân sự. Hợp đồng
xây dựng được thực hiện tại Khách sạn R đường T, phường Đ, tỉnh Quảng Trị nên
căn cứ quy định tại Điều 35 của Luật sửa đổi bổ sung Bộ luật Tố tụng dân sự, Điều
39 Bộ luật tố tụng dân sự, tranh chấp trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
nhân dân Khu vực 1, tỉnh Quảng Trị.
[1.2] Tại đơn sửa đổi, bổ sung đơn khởi kiện ngày 30/6/2026 nguyên đơn rút
yêu cầu buộc bị đơn thanh toán khoản tiền lãi chậm trả theo thoả thuận hợp đồng.
Việc rút yêu cầu khởi kiện về nội dung này là hoàn toàn tự nguyện, đúng quy định
của pháp luật, căn cứ Điều 244 Bộ luật tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử quyết đình
chỉ việc giải quyết đối với yêu cầu này.
[1.3] Về sự có mặt, vắng mặt của đương sự và sự tham gia của đại diện Viện
kiểm sát nhân dân Khu vực 1 tại phiên tòa: Tại phiên toà người đại diện cho nguyên
đơn và bị đơn đều có mặt, vụ án không thuộc trường hợp Viện kiểm sát tham gia.
[2] Về nội dung vụ án:
[2.1] Xét tính hợp pháp và hiệu lực của Hợp đồng xây dựng số
1211/2025/HĐXD được ký kết giữa Công ty Đ (bên A) và Công ty K (bên B) vào
ngày 12/11/2025, thấy rằng:
+ Công ty Đ – Đại diện thao pháp luật: Ông Trịnh Việt C: Chức danh: Giám
đốc được Phòng đăng ký kinh doanh và Tài chính doanh nghiệp - Sở Tài chính Thành
phố H cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổ phần vào ngày
15/10/2025 (Đăng ký thay đổi lần thứ 13).
+ Công ty K – Đại diện theo pháp luật: Ông Trần Kỳ H – Chủ tịch Hội đồng
quản trị kiêm Giám đốc được Phòng đăng ký kinh doanh – Sở Tài chính Thành phố Đ
cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp Công ty cổ phần vào ngày 15/4/2025
(Đăng ký thay đổi lần thứ 2).
+ Hợp đồng xây dựng số 1211/2025/HĐXD giữa Công ty K và Công ty Đ vào
ngày 12/11/2025 do đại diện theo pháp luật của hai Công ty đứng ra ký kết trên cơ sở
hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc hay lừa dối.
+ Hợp đồng xây dựng số 1211/2025/HĐXD được ký kết giữa Công ty Đ (bên
A) và Công ty K (bên B) vào ngày 12/11/2025 được nguyên đơn và bị đơn đều thừa
nhận nên không phải chứng minh.
6
Như vậy tư cách pháp nhân của các công ty, tư cách đại diện theo pháp luật của
các công ty thoả thuận ký kết hợp đồng hoàn toàn phù hợp với quy định của pháp
luật, phát sinh điều khoản ràng buộc có hiệu lực pháp luật về quyền và nghĩa vụ giữa
các bên.
[2.2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, thấy rằng: Đây là hợp đồng theo
vụ việc và từng giai đoạn cụ thể không phải là hợp đồng thi công trọn gói.
Theo quy định tại tiểu mục 2.3.1 Mục 2.3 Điều 2 của hợp đồng về thanh toán:
…Giá trị thanh toán mỗi đợt được xác định theo đơn giá trong hợp đồng và biên bản
nghiệm thu khối lượng thực tế.
Theo quy định tại tiểu mục 2.3.2 Mục 2.3 Điều 2 của hợp đồng về thời gian
thanh toán:…Biên bản nghiệm thu khối lượng thực tế trong giai đoạn thanh toán có
xác nhận của đại diện bên A (Công ty Đ) và đại diện bên B (Công ty K). Thời hạn
thanh toán không quá 02 ngày làm việc sau khi bên B gửi đầy đủ hồ sơ, trường hợp
chậm thanh toán quá 5 ngày thì bên A phải chịu số tiền 1.000.000đ/ngày.
Quá trình thực hiện hợp đồng các bên đã thực hiện nghiệm thu 05 đợt và thanh
toán, cụ thể:
Ngày 24/03/2026, hai bên đã ký biên bản nghiệm thu khối lượng hoàn thành số
05 và Biên bản thanh toán khối lượng hoàn thành số 05, xác nhận khối lượng công
việc đã hoàn thành và giá trị thanh toán. Mặc dù hồ sơ thanh toán số 05 đã được ký
xác nhận đầy đủ nhưng Bị đơn không thực hiện nghĩa vụ thanh toán đúng thời hạn
theo cam kết. Nhằm bảo đảm quyền lợi và duy trì quan hệ hợp tác, Nguyên đơn đã
nhiều lần chủ động liên hệ, làm việc trực tiếp với đại diện Bị đơn để đề nghị giải
quyết công nợ.
Ngày 04/05/2026, Nguyên đơn gửi công văn số 01/HOMEC yêu cầu bị đơn
thực hiện nghĩa vụ thanh toán theo hợp đồng. Sau khi nhận được công văn này, Bị
đơn đã thanh toán số tiền 100.000.000đ (một trăm triệu đồng) và hứa hẹn sẽ thanh
toán hết công nợ trong tháng 5. Nhưng tới cuối tháng 5, Nguyên đơn tiếp tục yêu cầu
thanh toán thì không nhận được phản hồi từ phía Bị đơn. Vào ngày 06/06/2026
Nguyên đơn tiếp tục gửi công văn số 02/HOMEC yêu cầu thanh toán toàn bộ số tiền
còn nợ và đề nghị Bị đơn phối hợp giải quyết dứt điểm vụ việc, đồng thời thông báo
sẽ thực hiện các biện pháp pháp lý nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình
nếu bị đơn tiếp tục không thực hiện nghĩa vụ thanh toán.
- Tổng giá trị đã được xác nhận và xuất hóa đơn: 807.434.535đ (Bằng chữ:
Tám trăm lẻ bảy triệu, bốn trăm ba mươi bốn nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng).
- Tổng số tiền đã được thanh toán: 627.783.000đ (Bằng chữ: Sáu trăn hai mươi
bảy triệu, bảy trăm tám mươi ba nghìn đồng).
- Số tiền còn nợ: 179.651.535 đồng (Bằng chữ: Một trăm bảy mươi chín triệu,
sáu trăm năm mươi mốt nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng).
Như vậy Công ty K khởi kiện yêu cầu Công ty Đ phải thanh toán cho Công ty
K số tiền 179.651.535 đồng (Bằng chữ: Một trăm bảy mươi chín triệu, sáu trăm năm
7
mươi mốt nghìn, năm trăm ba mươi lăm đồng) là hoàn toàn có căn cứ, đúng pháp
luật.
Trong trường hợp có nghĩa vụ trả tiền chậm thực hiện nghĩa vụ thì phải chịu lãi
suất theo quy định tại Điều 357 và 468 Bộ luật dân sự trên số tiền chậm trả, tương
ứng với thời gian chậm trả sau khi bản án đã có hiệu lực pháp luật.
[2.3] Xét yêu cầu của Công ty K buộc bị đơn thanh toán tiền phạt chậm thanh
toán theo Điều 2 của hợp đồng với mức 1.000.000 đồng/ngày (một triệu đồng/ngày)
kể từ ngày 29/03/2026 cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ thanh toán, Hội đồng xét xử
thấy:
+ Hợp đồng xây dựng này không liên quan đến công trình sử dụng vốn đầu tư
công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công nên không áp dụng mức phạt do Luật xây
dựng quy định.
+ Các Công ty có đăng ký kinh doanh, ký kết hợp đồng có mục đích lợi nhuận
nên áp dụng mức phạt vi phạm không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi
phạm theo quy định của Luật Thương mại (Điều 301) là phù hợp quy định.
Do đó, nguyên đơn yêu cầu bị đơn thanh toán tiền phạt chậm thanh toán theo
Điều 2 của hợp đồng với mức 1.000.000 đồng/ngày (một triệu đồng/ngày) kể từ ngày
29/03/2026 cho đến khi hoàn thành nghĩa vụ thanh toán là không đúng quy định nên
không được chấp nhận.
Theo đó, Hội đồng xét xử căn cứ quy định của pháp luật để chấp nhận mức
phạt 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm theo quy định của Luật Thương
mại (Điều 301) là phù hợp quy định, cụ thể: 179.651.535 đồng x 8% = 14.372.122đ
(mười bốn triệu, ba trăm bảy mươi hai nghìn, một trăm hai mươi hai đồng).
Như vậy, Công ty Đ phải thanh toán cho Công ty K số tiền phạt chậm thanh
toán theo Điều 2 của hợp đồng là 14.372.122đ (mười bốn triệu, ba trăm bảy mươi hai
nghìn, một trăm hai mươi hai đồng).
Trong trường hợp có nghĩa vụ trả tiền chậm thực hiện nghĩa vụ thì phải chịu lãi
suất theo quy định tại Điều 357 và 468 Bộ luật dân sự trên số tiền chậm trả, tương
ứng với thời gian chậm trả sau khi bản án đã có hiệu lực pháp luật.
[2.4] Xét ý kiến của đại diện theo uỷ quyền của Công ty Đ, thấy rằng: Bị đơn
không có yêu cầu phản tố.
+ Đối với nội dung: 05 lần đã ký xác nhận nghiệm thu giữa hai bên Công ty Đ
và Công ty K đối với phần xây tô tầng 6, 7 và 8 nhưng xác nhận không đạt yêu cầu và
Chủ đầu tư cùng tư vấn giám sát đã yêu Công ty Đ 386 sửa chữa những vị trí không
đạt yêu cầu (có biên bản kèm theo).
Đây là nội dung giữa Chủ đầu tư và Công ty Đ không liên quan đến nội dung
05 lần đã ký xác nhận nghiệm thu và đã xuất hoá đơn giá trị gia tăng giữa hai bên
Công ty Đ và Công ty K. Quá trình thực hiện hợp đồng không có tài liệu, chứng cứ
8
chứng minh có căn cứ phát sinh lỗi thực hiện giữa Công ty Đ và công ty K, nên nội
dung này của Công ty Đ là không có căn cứ.
+ Đối với nội dung: Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Đ đã thực hiện một phần
nghĩa vụ tài chính đối với Công ty K. Cụ thể: Tính đến ngày hoà giải (06/8/2026),
Công ty Đ đã trả cho Công ty K tổng số tiền 755.000.000 đồng (B trăm năm mươi
lăm triệu đồng chẵn). Trong đó: Công ty Đ đã chuyển trả 627.783.000 đồng và cá
nhân ông Nguyễn Văn T1 là chỉ huy trưởng công trường đã chuyển trả 127.217.000
đồng (đã có tài liệu kèm theo là 03 bản sổ phụ chi tiết kiêm báo nợ/báo có), thấy
rằng:
Công ty Đ đã thực hiện một phần nghĩa vụ tài chính đối với Công ty K và số tiền đã
chuyển trả 627.783.000 đồng là hoàn toàn phù hợp với lời trình bày của các bên, nên
được chấp nhận.
Riêng cá nhân ông Nguyễn Văn T1 là chỉ huy trưởng công trường đã chuyển trả số
tiền 127.217.000đồng cho Công ty K, đây là quan hệ pháp luật khác, không liên quan
đến nội dung hợp đồng xây dựng đã được ký kết giữa các bên, không thuộc hồ sơ
thanh toán theo điều khoản của hợp đồng đã ký kết, đồng thời do bị đơn không có yêu
cầu phản tố, nếu ông Nguyễn Văn T1 cho rằng quyền và lợi ích của mình bị xâm
phạm thì có quyền khởi kiện bằng một án tranh chấp khác theo quy định.
+ Đối với nội dung: Công ty K chưa thanh toán tiền điện nước cho Cổ phần Thành
An 386 với tổng số tiền 4.457.600đồng, vấn đề này phía nguyên đơn chấp nhận để
khấu trừ vào số tiền phải thanh toán, nên được chấp nhận.
Đối với nội dung: Công ty Đ đã thuê nhân công ngoài để sửa chữa những vị trí
mà Công ty K thi công không đạt yêu cầu công trình với số tiền 53.120.000đồng và
số tiền chủ đầu tư công trình yêu cầu phạt chậm tiến độ Công ty Đ 386 với số tiền
50.000.00 đồng nên Công ty Đ yêu cầu Công ty K phải liên đới bồi hoàn. Như vậy,
tổng số tiền mà Công ty Đ 386 yêu cầu Công ty K phải trả là: 107.577.600 đồng, Hội
đồng xét xử thấy:
Nội dung này không liên quan đến Công ty K khi các bên trong hợp đồng xây
dựng đã ký biên bản nghiệm thu khối lượng, thanh toán và xuất hoá đơn giá trị giá
tăng, giữa hai công ty trong quá trình thực hiện không có trao đổi và không có biên
bản xác nhận lỗi giữa hai bên đối với các hạng mục này, mặt khác bị đơn không có
yêu cầu phản tố và không xuất trình được tài liệu, chứng cứ chứng minh nên không
được chấp nhận.
Do đó, Bị đơn yêu cầu nguyên đơn đối trừ số tiền mà ông Nguyễn Văn T1 đã
chuyển cho Công ty K vào số tiền mà Công ty Đ đang nợ công ty K là không có căn
cứ, nên không được chấp nhận.
Như vậy sau khi đối trừ khoản tiền điện, nước các bên đã thống nhất nêu trên,
số tiền còn lại Công ty Đ phải trả cho Công ty K là (179.651.535đ + 14.372.122đ) -
4.457.600đ = 189.566.057đ (một trăm tám chín triệu, năm trăm sáu mươi sáu nghìn,
không trăm năm bảy đồng).
9
Trong trường hợp có nghĩa vụ trả tiền chậm thực hiện nghĩa vụ thì phải chịu lãi
suất theo quy định tại Điều 357 và 468 Bộ luật dân sự trên số tiền chậm trả, tương
ứng với thời gian chậm trả.
[3] Về án phí Kinh doanh thương mại sơ thẩm:
- Về án phí: Căn cứ Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự, căn cứ Nghị quyết số
326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội
quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án:
Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn Công ty Đ
phải chịu án phí Kinh doanh thương mại sơ thẩm là 9.478.303đồng để sung công quỹ
nhà nước.
Nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và được hoàn trả lại số tiền
tạm ứng án phí 4.492.000đồng đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số
0000234 ngày 15/7/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Trị.
Vì các lẽ trên;
QUYẾT ĐỊNH:
- Căn cứ khoản 3 Điều 28, Điều 39; Điều 147, 157, 158, 227, 228, Điều 244,
271, 273 và Bộ luật tố tụng dân sự; Điều 35 Luật sửa đổi bổ sung Bộ luật tố tụng dân
sự;
- Áp dụng các điều 274, 275, 276, 277, 278 và 280, 357 và Điều 468 Bộ luật
Dân sự;
- Áp dụng Điều 138, 139, 140, 141 và 144 Luật xây dựng số 50/2014/QH13;
- Áp dụng Điều 301 Luật Thương mại;
- Áp dụng khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30
tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn,
giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.
Tuyên xử:
1. Đình chỉ yêu cầu của Công ty Cổ phần K buộc bị đơn thanh toán khoản tiền
lãi chậm trả theo thoả thuận tại hợp đồng.
2. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của Công ty Cổ phần K:
Buộc Công ty Cổ phần Đ phải trả cho Công ty Cổ phần K 189.566.057đ (Một
trăm tám mươi chín triệu, năm trăm sáu sáu nghìn, không trăm năm mươi bảy đồng).
Trường Đ chậm thực hiện nghĩa vụ về tài sản mà các bên không thỏa thuận về
việc trả lãi thì kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với trường hợp cơ quan
thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu
cầu thi hành của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người
được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu
khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều
357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015, trừ trường hợp pháp luật có quy định
khác.
10
3. Về án phí: Buộc Cổ phần đầu tư và xây lắp Đ phải chịu án phí Kinh doanh
thương mại sơ thẩm là 9.478.303đồng để sung công quỹ nhà nước.
Nguyên đơn không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và được hoàn trả lại số tiền
tạm ứng án phí 4.492.000đồng đã nộp theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí số
0000234 ngày 15/7/2026 của Thi hành án dân sự tỉnh Quảng Trị.
4. Về quyền kháng cáo:
Đương sự có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày
kể từ ngày tuyên án (27/9/2026) để yêu cầu Toà án nhân dân tỉnh Quảng Trị xét xử
theo trình tự phúc thẩm.
Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án
dân sự số 106/2025/QH15 thì người được thi hành án, người phải thi hành án có
quyền thỏa thuận về việc thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án; người phải thi hành
án có nghĩa vụ thi hành đầy đủ, kịp thời bản án, quyết định; trường hợp có điều kiện
thi hành án mà không tự nguyện thi hành thì bị cưỡng chế thi hành án theo quy định
của Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15; thời hiệu yêu cầu thi hành án được
thực hiện theo quy định tại Điều 34 Luật Thi hành án dân sự số 106/2025/QH15.
Nơi nhận:
- TAND, VKSND tỉnh Quảng Trị;
- VKSND Khu vực 1- Quảng Trị;
- THADS tỉnh Quảng Trị;
- THADS Khu vực 1, T Quảng Trị;
- UBND xã............................;
- Các đương sự…………………;
- Lưu HS vụ án.
TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM
THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
Nguyễn Phú Quảng
11
HỘI ĐỒNG XÉT XỬ
Các Hội thẩm nhân dân
Thẩm phán
Chủ toạ phiên toà
Đặng Thị Thu
Dƣơng Thị Hồng Liên
Nguyễn Phú Quảng
12
Nghị án kết thúc vào hồi giờ phút ngày 22 tháng 01 năm 2026
Biên bản nghị án đã được đọc lại cho tất cả thành viên Hội đồng xét xử cùng
nghe và ký tên dưới đây.
THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ
THẨM PHÁN
CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
Đặng Thị Thu
Dƣơng Thị Hồng Liên
Nguyễn Phú Quảng
13
HỘI ĐỒNG XÉT XỬ
Các Hội thẩm nhân dân
Thẩm phán
Chủ toạ phiên toà
Đặng Thị Thu
Dƣơng Thị Hồng Liên
Nguyễn Phú Quảng
14
Nghị án kết thúc vào hồi giờ phút ngày 22 tháng 01 năm 2026
Biên bản nghị án đã được đọc lại cho tất cả thành viên Hội đồng xét xử cùng
nghe và ký tên dưới đây.
THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG XÉT XỬ
THẨM PHÁN
CHỦ TỌA PHIÊN TÒA
15
Đặng Thị Thu
Dƣơng Thị Hồng Liên
Nguyễn Phú Quảng
Một số đánh giá về mức phạt vi phạm tối đa
trong hợp đồng xây dựng
14/04/2024 06:08 |2 năm trước
(LSVN) - Trong số các biện pháp xử lý việc không thực
hiện đúng hợp đồng, phạt vi phạm đƣợc các bên thỏa
16
thuận áp dụng rất phổ biến, nhất là trong hoạt động xây
dựng. Mức phạt vi phạm tối đa đƣợc quy định tại nhiều
văn bản quy phạm pháp luật nhƣ Bộ luật Dân sự năm
2015, Luật Thƣơng mại năm 2005, Luật Xây dựng năm
2014 và có sự khác biệt giữa các văn bản nêu trên. Trong
khi đó, hợp đồng xây dựng có thể đồng thời chịu sự điều
chỉnh của Luật Xây dựng, Luật Thƣơng mại và Bộ luật
Dân sự[1], điều này dẫn đến xung đột pháp luật về mức
phạt vi phạm tối đa áp dụng đối với hợp đồng xây dựng.
Bên cạnh đó, thực tiễn giải quyết tranh chấp hợp đồng xây
dựng tại Tòa án và Trọng tài cho thấy có sự không thống
nhất trong việc giải thích và áp dụng các văn bản quy
phạm pháp luật nêu trên để xác định mức phạt vi phạm tối
đa.
Ảnh minh hoạ.
Xung đột pháp luật về mức phạt vi phạm tối đa trong hợp đồng xây dựng
Mức phạt vi phạm tối đa 12% theo Luật Xây dựng
Hoạt động xây dựng bao gồm việc lập quy hoạch, lập dự án đầu tư, khảo sát, thiết kế,
thi công, giám sát, quản lý dự án, lựa chọn nhà thầu, nghiệm thu, bàn giao đưa công
trình vào khai thác sử dụng, bảo hành, bảo trì công trình và hoạt động khác có liên
quan đến xây dựng công trình (khoản 21 Điều 3 Luật Xây dựng). Nhằm thực hiện các
công việc nêu trên, chủ đầu tư thường phải giao kết hợp đồng xây dựng với nhà thầu.
Như vậy, hợp đồng xây dựng là sự ràng buộc pháp lý giữa chủ đầu tư và nhà thầu
trong một hoạt động đặc thù – hoạt động xây dựng và chịu sự điều chỉnh của pháp
luật chuyên ngành – pháp luật xây dựng, bao gồm Luật Xây dựng và các văn bản quy
định chi tiết. Theo đó, Luật Xây dựng quy định mức phạt vi phạm không vượt quá
12% giá trị phần hợp đồng bị vi phạm. Tuy nhiên, mức phạt vi phạm tối đa nêu trên
chỉ áp dụng trong trường hợp công trình xây dựng sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà
nước ngoài đầu tư công (khoản 2 Điều 146).
17
Đối với hợp đồng xây dựng không sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu
tư công, pháp luật chưa có quy định về mức phạt vi phạm tối đa. Do đó, có thể áp
dụng tương tự pháp luật trong trường hợp này (Điều 6 Bộ luật Dân sự) để xác định
mức phạt vi phạm tối đa trong các hợp đồng xây dựng nêu trên cũng là 12% giá trị
phần hợp đồng bị vi phạm (tương tự như công trình xây dựng sử dụng vốn đầu tư
công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công).
Như vậy, mức phạt vi phạm tối đa 12% giá trị phần hợp đồng bị vi phạm được áp
dụng cho tất cả hợp đồng xây dựng, bao gồm sử dụng hoặc không sử dụng vốn đầu tư
công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công.
Đây dường như cũng là quan điểm của Viện kiểm sát nhân dân tối cao và được ghi
nhận tại 01 (một) văn bản hướng dẫn với nội dung như sau: “Khi xem xét mức phạt
do vi phạm hợp đồng trong lĩnh vực xây dựng cần lưu ý áp dụng luật chuyên ngành là
Luật Xây dựng năm 2014 (khoản 2 Điều 146)… có mức phạt vi phạm tối đa không
quá 12% giá trị vi phạm”.
Trong thực tiễn xét xử, có trường hợp Tòa án đã áp dụng mức phạt vi phạm tối đa là
12% giá trị phần bị vi phạm đối với hợp đồng xây dựng không sử dụng vốn đầu tư
công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công, trên cơ sở nhận định: Mặc dù mức phạt vi
phạm không vượt quá 12% giá trị phần hợp đồng bị vi phạm tại Điều 146.2 Luật Xây
dựng “không áp dụng cho các doanh nghiệp”. Tuy nhiên, tranh chấp giữa hai công ty
phát sinh từ hợp đồng xây dựng nên cần áp dụng mức phạt vi phạm tối đa là 12% giá
trị phần hợp đồng bị vi phạm theo pháp luật xây dựng.
Mức phạt vi phạm tối đa 8% theo Luật Thương mại
Hợp đồng xây dựng cũng có thể là hợp đồng thương mại và chịu sự điều chỉnh của
Luật Thương mại. So với hợp đồng dân sự, hợp đồng thương mại có hai đặc trưng sau
đây: (i) ít nhất một bên tham gia là thương nhân và (ii) được giao kết nhằm mục đích
sinh lợi (khoản 1 Điều 1, khoản 3 Điều 1và khoản 1 Điều 3 Luật Thương mại). Do
đó, nếu một hợp đồng xây dựng thỏa mãn 02 điều kiện nêu trên thì hợp đồng xây
dựng đó là hợp đồng thương mại và thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Thương mại.
Trước đây, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2004 cũng liệt kê xây dựng là một trong
những hoạt động thương mại (điểm g khoản 1 Điều 29). Mà hoạt động thương mại thì
chịu sự điều chỉnh của Luật Thương mại, theo quy định tại khoản 1 Điều 1của luật
này. Như vậy, hợp đồng trong hoạt động xây dựng cũng là hợp đồng thương mại và
phải tuân thủ Luật Thương mại.
Theo quy định của Luật Thương mại, mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận trong
hợp đồng, nhưng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm (Điều
18
301). Vì vậy, đối với các hợp đồng xây dựng là hợp đồng thương mại thì mức phạt vi
phạm tối đa được áp dụng là 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm.
Quan điểm nêu trên được chấp nhận rộng rãi trong thực tiễn giải quyết tranh chấp
hợp đồng xây dựng, bao gồm cả tố tụng tòa án và tố tụng trọng tài. Chẳng hạn, trong
một vụ án, Hội đồng xét xử nhận định: Thỏa thuận mức phạt tối đa không quá 10%
giá trị hợp đồng giữa chủ đầu tư và nhà thầu trong hợp đồng xây dựng, là không phù
hợp với quy định về chế tài phạt vi phạm trong giao dịch thương mại theo quy định
của Luật Thương mại, nên không được chấp nhận. Trên cơ sở đó, Tòa án cấp phúc
thẩm cho rằng Tòa án cấp sơ thẩm xác định mức phạt vi phạm trong hợp đồng xây
dựng không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm, là có cơ sở, phù hợp
với quy định tại Điều 301 Luật Thương mại.
Tương tự, khi giải quyết một vụ tranh chấp hợp đồng xây dựng, Hội đồng Trọng tài
phân tích như sau: Mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận trong hợp đồng bằng hai
lần giá trị hợp đồng, là không phù hợp với quy định tại Điều 301 Luật Thương mại.
Vì vậy, Hội đồng Trọng tài quyết định áp dụng mức phạt vi phạm là 8% trên phần trị
giá phần hợp đồng vi phạm theo quy định nêu trên.
Bên cạnh đó, với vai trò là cơ quan có nhiệm vụ, quyền hạn “hướng dẫn, kiểm tra
việc thực hiện các quy định của pháp luật về hợp đồng trong hoạt động xây dựng”
(điểm g khoản 6 Điều 2 Nghị định số 52/2022/NĐ-CP), Bộ X cũng có quan điểm:
Những nội dung chưa được quy định trong Luật Xây dựng và Nghị định số
37/2015/NĐ-CP quy định chi tiết về hợp đồng xây dựng thì căn cứ vào các quy định
của pháp luật có liên quan để thực hiện, trong đó bao gồm Luật Thương mại. Như
vậy, có thể hiểu rằng, mức phạt vi phạm tối đa áp dụng đối với hợp đồng xây dựng
không sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công là 8% giá trị phần
nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm, theo quy định tại Điều 301 Luật Thương mại, bởi vì
nội dung này Luật Xây dựng và Nghị định số 37/2015/NĐ-CP không quy định.
Không có giới hạn mức phạt vi phạm tối đa theo Bộ luật Dân sự
Hợp đồng xây dựng cũng có thể chịu sự điều chỉnh của Bộ luật Dân sự. Bởi lẽ, Luật
Xây dựng đã khẳng định hợp đồng xây dựng là hợp đồng dân sự, với nội dung như
sau: “Hợp đồng xây dựng là hợp đồng dân sự được thỏa thuận bằng văn bản giữa bên
giao thầu và bên nhận thầu để thực hiện một phần hay toàn bộ công việc trong hoạt
động đầu tư xây dựng” (khoản 1 Điều 138). Theo Bộ luật Dân sự, phạt vi phạm
không có giới hạn mức tối đa (như quy định trong Luật Thương mại hoặc Luật Xây
dựng), mà thực hiện theo sự thỏa thuận của các bên (khoản 2 Điều 418). Vì vậy, hợp
đồng xây dựng không áp dụng giới hạn tối đa đối với mức phạt vi phạm.
19
Thực tế, quan điểm nêu trên cũng được các cơ quan quản lý nhà nước và Tòa án áp
dụng rất phổ biến. Chẳng hạn, Bộ X đã hướng dẫn vướng mắc của một doanh nghiệp
về mức phạt vi phạm trong hợp đồng xây dựng theo hướng: Hợp đồng đã giao kết
giữa các bên có thỏa thuận nếu nhà thầu chậm tiến độ quá mười lăm ngày thì bị phạt
vi phạm với mức 20% giá trị hợp đồng. “Do đó, trường hợp dự án không sử dụng vốn
nhà nước thì các bên áp dụng mức phạt theo hợp đồng xây dựng đã ký kết”.
Ngoài ra, trong thực tiễn giải quyết tranh chấp, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân
tối cao cho rằng hợp đồng giữa các bên “liên quan đến hoạt động xây dựng”, “nhưng
Tòa án cấp sơ thẩm lại áp dụng Luật Thương mại để giải quyết vụ án là không đúng.
Trong trường hợp này, cần xác định quan hệ tranh chấp liên quan đến lĩnh vực xây
dựng, nên cần áp dụng pháp luật xây dựng. Trường hợp pháp luật xây dựng không
quy định thì áp dụng bộ luật dân sự để giải quyết”. Trên cơ sở giải thích của Tòa án
nhân dân tối cao, có thể rút ra 02 nội dung quan trọng về việc áp dụng pháp luật trong
hợp đồng xây dựng như sau: (i) Không áp dụng Luật Thương mại cho hợp đồng xây
dựng và (ii) áp dụng Bộ luật Dân sự để giải quyết những vấn đề mà pháp luật xây
dựng không quy định.
Trong một số trường hợp, Tòa án địa phương đã vận dụng hướng dẫn nêu trên của
Tòa án nhân dân tối cao, để đi đến kết luận rằng: Do pháp luật xây dựng (Luật Xây
dựng và các văn bản quy định chi tiết) chưa quy định về mức phạt vi phạm tối đa đối
với hợp đồng xây dựng không sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư
công, nên phải căn cứ Bộ luật Dân sự để xác định mức phạt vi phạm theo sự thoả
thuận của các bên và không bị giới hạn tối đa trong trường hợp này.
Ví dụ: Trong một vụ án tranh chấp hợp đồng xây dựng, Tòa án nhận định rằng mức
phạt tối đa 12% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm chỉ áp dụng cho công trình
xây dựng sử dụng vốn nhà nước. Đối với công trình xây dựng không sử dụng vốn nhà
nước, pháp luật xây dựng không quy định mức phạt tối đa mà thực hiện theo thỏa
thuận của các bên như quy định tại Điều 418.2 Bộ luật Dân sự. Tương tự, trong vụ án
sau đây, Tòa án cũng theo hướng chấp nhận mức phạt vi phạm là 10% giá trị hợp
đồng do các bên thỏa thuận, mà không bị giới hạn bởi mức phạt vi phạm tối đa là 8%
(Luật Thương mại) hay 12% (Luật Xây dựng) giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi
phạm, cụ thể như sau: “Theo quy định tại Điều 7.3: trong trường hợp bên B không
thực hiện Hợp đồng thì sẽ bị phạt một khoản tiền trị giá 10% giá trị hợp đồng. Như
vậy tiền phạt vi phạm được tính như sau: 30.852.168.667 đồng x 10% =
3.085.216.667 đồng”.
Nguyên tắc xác định mức phạt vi phạm hợp đồng tối đa trong hợp đồng xây
dựng
20
Do hợp đồng xây dựng chịu sự điều chỉnh của nhiều văn bản quy phạm pháp luật (Bộ
luật Dân sự, Luật Thương mại và Luật Xây dựng) nên phát sinh xung đột giữa các
văn bản về mức phạt vi phạm tối đa trong hợp đồng xây dựng là điều khó tránh khỏi.
Khi giữa các văn bản quy phạm pháp luật do cùng một cơ quan ban hành có quy định
khác nhau, thì tính thống nhất của hệ thống các văn bản được bảo đảm bằng nguyên
tắc luật chung – luật chuyên ngành. Theo nguyên tắc nêu trên: (i) luật chuyên ngành
được ưu tiên áp dụng trước luật chung và (ii) luật chung được áp dụng để giải quyết
những vấn đề không được quy định trong luật chuyên ngành mà có quy định trong
luật chung. Bởi lẽ, khi xây dựng pháp luật, các nhà làm luật đã dự liệu những quy
định có tính đặc thù của luật chuyên ngành so với quy định có tính nguyên tắc của
luật chung và dự liệu đó là “có chủ đích một cách rõ ràng”.
Xem xét mối quan hệ giữa Bộ luật Dân sự và Luật Thương mại, thì Bộ luật Dân sự là
luật chung điều chỉnh các quan hệ dân sự, còn Luật Thương mại là luật chuyên ngành
điều chỉnh các hoạt động thương mại. Tuy nhiên, trong mối quan hệ giữa Luật
Thương mại với Luật Xây dựng, thì Luật Thương mại lại là luật chung và Luật Xây
dựng được xem là luật chuyên ngành quy định về một hoạt động thương mại đặc thù
– hoạt động xây dựng. Áp dụng nguyên tắc luật chung – luật chuyên ngành để giải
quyết xung đột giữa các văn bản quy phạm pháp luật nêu trên liên quan đến mức phạt
vi phạm tối đa trong hợp đồng xây dựng, chúng ta rút ra được các kết luận như sau:
- Mức phạt vi phạm tối đa là 12% giá trị phần hợp đồng bị vi phạm theo quy định của
Luật Xây dựng (Điều 146.2) áp dụng đối với hợp đồng xây dựng liên quan đến công
trình sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công;
- Mức phạt vi phạm không quá 8% giá trị phần nghĩa vụ hợp đồng bị vi phạm theo
quy định của Luật Thương mại (Điều 301) áp dụng cho hợp đồng xây dựng là hợp
đồng thương mại và không liên quan đến công trình sử dụng vốn đầu tư công, vốn
nhà nước ngoài đầu tư công.
- Mức phạt vi phạm do các bên thỏa thuận, không bị giới hạn mức tối đa như quy
định của Bộ luật Dân sự (khoản 2 Điều 418) áp dụng trong các trường hợp còn lại,
tức là hợp đồng xây dựng không sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư
công và không phải là hợp đồng thương mại thì.
Bạn chưa Đăng nhập thành viên.
Đây là tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao 6 tháng trở lên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết Văn bản gốc.
Nếu chưa có tài khoản, Đăng ký tại đây!
Tải về
Bản án số 30/2026/KDTM-ST Bản án số 30/2026/KDTM-ST

Đây là tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao 6 tháng trở lên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, Đăng ký tại đây!

Bản án số 30/2026/KDTM-ST Bản án số 30/2026/KDTM-ST

Đây là tiện ích dành cho tài khoản Tiêu chuẩn hoặc Nâng cao 6 tháng trở lên. Vui lòng Đăng nhập để xem chi tiết. Nếu chưa có tài khoản, Đăng ký tại đây!

Bản án/ Quyết định cùng đối tượng

Bản án mới nhất