Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12843:2019 Thông tin và tư liệu - Thống kê thư viện

TCVN 12843:2019: Tiêu chuẩn thống kê thư viện

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 12843:2019 được ban hành nhằm cung cấp hướng dẫn cho việc thu thập, báo cáo thống kê dịch vụ thông tin thư viện. Văn bản này được xây dựng dựa trên tiêu chuẩn ISO 2789:2013 và được công bố bởi Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Tiêu chuẩn này có hiệu lực từ năm 2019 và quy định rõ ràng phạm vi áp dụng, các thuật ngữ và định nghĩa cần thiết cho việc thống kê trong lĩnh vực thư viện.

Tiêu chuẩn TCVN 12843:2019 quy định về việc thống kê các dịch vụ thư viện, phục vụ cho việc báo cáo thống kê và đảm bảo tính nhất quán trong phương thức thống kê được sử dụng trong hoạt động thư viện. Định nghĩa về thư viện (Mục 2.1) gồm nhiều loại như thư viện công cộng, thư viện đại học, thư viện chuyên ngành và thư viện lưu động.

Nội dung chính trong tiêu chuẩn được chia thành đa dạng các mục, bao gồm tóm tắt nhiệm vụ của thư viện (Mục 3) và sử dụng lợi ích của thống kê (Mục 4). Cụ thể, Mục 4.3 minh họa những phát triển trong hoạt động thư viện, trong đó việc lựa chọn thống kê cho thư viện và cách thức sử dụng số liệu thống kê được nhấn mạnh.

Mục 5 quy định về báo cáo dữ liệu thống kê. Các thông tin liên quan, kỳ thống kê và cách thức thu thập dữ liệu thống kê được chi tiết hóa trong Mục 6. Việc thu thập dữ liệu từ các thư viện có thể bao gồm thông tin về dịch vụ và sử dụng, bộ sưu tập, quản lý, kinh phí và nhân lực thư viện.

Đặc biệt, tài liệu cũng chú trọng đến các phụ lục, bao gồm Phụ lục A liệt kê các đề xuất cho phân tích thống kê chuyên sâu, hướng dẫn phương pháp đo lường để thống nhất trong quy trình thu thập dữ liệu. Phụ lục B cung cấp các hướng dẫn biên soạn số liệu thống kê quốc gia, tạo nền tảng cho việc so sánh quốc gia qua thời gian. Phụ lục C tổng hợp các thuật ngữ theo vần chữ cái nhằm hỗ trợ việc áp dụng đồng nhất các định nghĩa trong thực tế.

Nhấn mạnh đến việc thư viện nên thu thập dữ liệu liên quan đến hoạt động được quy định, TCVN 12843:2019 khuyến nghị áp dụng các phương pháp thống kê một cách tối ưu nhất có thể. Sự tuân thủ theo tiêu chuẩn này không chỉ đáp ứng nhu cầu thống kê mà còn nâng cao hiệu quả trong quản lý và vận hành các dịch vụ thư viện, phục vụ cộng đồng một cách tốt nhất.

Đây là một khung pháp lý quan trọng để thúc đẩy hoạt động thư viện phát triển, thích nghi với sự thay đổi trong nhu cầu sử dụng thông tin của người dân và các dịch vụ thư viện.