Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13448:2021 Chất lượng nước - Đảm bảo chất lượng/kiểm soát chất lượng cho các phân tích tính chất tổng hợp và vật lý

TCVN 13448:2021: Đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng trong phân tích tính chất nước

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13448:2021, được ban hành ngày 02/12/2021, có hiệu lực từ ngày 01/01/2022, là tài liệu quy định các hoạt động đảm bảo chất lượng và kiểm soát chất lượng cho các phép phân tích tính chất tổng hợp và vật lý của nước. Tiêu chuẩn này được xây dựng dựa trên từng kinh nghiệm và quy định từ các tài liệu quốc tế, nhằm mục đích đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy trong công tác phân tích nước.

TCVN 13448:2021 nhấn mạnh tầm quan trọng của kiểm soát chất lượng (QC) trong bất kỳ chương trình đảm bảo chất lượng (QA) nào. Chất lượng kết quả phân tích phụ thuộc vào các biện pháp QC như hiệu chuẩn phương pháp, chuẩn hóa thuốc thử và đánh giá năng lực của người phân tích. Văn bản nêu rõ rằng không có QC thì không thể đảm bảo tính đáng tin cậy của kết quả phân tích.

Trong tiêu chuẩn này, các thuật ngữ quan trọng được định nghĩa rõ ràng, bao gồm Khái niệm về Đảm bảo chất lượng (QA) và Kiểm soát chất lượng (QC). Cụ thể, QA được mô tả như là hệ thống tích hợp các hoạt động nhằm đảm bảo chất lượng trong quan trắc môi trường, trong khi QC là các biện pháp để theo dõi và điều chỉnh kết quả phân tích đạt tiêu chuẩn cần thiết.

Tiêu chuẩn cũng chỉ rõ các ngưỡng phát hiện như Giới hạn phát hiện phương pháp (MDL), Giới hạn báo cáo (RL) và các ngưỡng khác quan trọng cho việc xác định các kết quả phân tích là đáng tin cậy. MDL là nồng độ mà khi xử lý mẫu sẽ tạo ra tín hiệu có xác suất 99% khác biệt với mẫu trắng, trong khi RL là mức thấp nhất mà phòng thử nghiệm có thể báo cáo như là kết quả chính thức.

Bên cạnh đó, TCVN 13448:2021 quy định nhiều phương pháp cụ thể cho kiểm soát chất lượng liên tục. Các phương pháp này bao gồm hiệu chuẩn, phân tích mẫu kiểm soát chất lượng ngoài, thực hiện mẫu trắng và mẫu lặp. Việc phân tích mẫu kiểm soát chất lượng (QCS) và mẫu trắng phương pháp (MB) là những yêu cầu bắt buộc để đảm bảo sự chính xác trong quy trình.

Văn bản cũng đưa ra bảng quy định liên quan đến các thông số phân tích cụ thể, ví dụ như tỷ lệ tiêu thụ oxy và độ dẫn điện, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị thực hiện. Các tham số đo lường này cần được kiểm soát thường xuyên, và phần lớn đều có định kỳ là hằng ngày hoặc theo từng lô mẫu.

TCVN 13448:2021 không chỉ là một tiêu chuẩn kỹ thuật quan trọng đối với các phòng thử nghiệm mà còn có ý nghĩa thiết thực trong việc bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng bằng cách đảm bảo chất lượng nước. Các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước đều cần tuân thủ các quy định của tiêu chuẩn này để đảm bảo hoạt động phân tích nước đạt hiệu quả tối ưu và đúng tiêu chuẩn.