Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13442:2021 ISO 22190:2020 Chất lượng đất - Sử dụng các dịch chiết để đánh giá khả năng sử dụng sinh học của các nguyên tố lượng vết trong đất

Tiêu chuẩn Quốc gia TCVN 13442:2021 ISO 22190:2020: Quy định về đánh giá khả năng sử dụng sinh học của các nguyên tố lượng vết trong đất

Tiêu chuẩn TCVN 13442:2021 ISO 22190:2020 được Ban kỹ thuật tiêu chuẩn quốc gia TCVN/TC 190 biên soạn và Bộ Khoa học và Công nghệ công bố, có hiệu lực từ ngày ban hành. Tiêu chuẩn này hướng dẫn việc sử dụng các phương pháp hóa học để xác định khả năng sử dụng sinh học của các nguyên tố lượng vết trong đất, nhằm hỗ trợ các quyết định liên quan đến môi trường và sức khỏe cộng đồng.

Tiêu chuẩn này khẳng định rằng các sinh vật chỉ phản ứng với phần chất ô nhiễm có khả năng sử dụng sinh học, chứ không phải với tổng nồng độ ô nhiễm trong đất. Do đó, việc đánh giá rủi ro phải dựa trên nồng độ chất ô nhiễm thực sự có sẵn cho sinh vật, từ đó giúp đưa ra các quyết định chính xác hơn về tác động của ô nhiễm đối với sức khỏe con người và môi trường.

Điểm nổi bật trong tiêu chuẩn là việc phân loại các phương pháp chiết xuất để đánh giá khả năng sử dụng sinh học, cho phép sử dụng các dung dịch trung tính hoặc axit tùy vào mục đích thử nghiệm khác nhau. Các phương pháp đánh giá gồm:

• Chiết xuất trung tính (vd. CaCl2 0,001 mol/L) được sử dụng để ước lượng nồng độ nguyên tố lượng vết trong nước mao quản, giúp phản ánh đúng điều kiện tự nhiên hơn.
• Chiết xuất axit mạnh (vd. HNO3 0,43 mol/L) dùng để đánh giá khả năng sử dụng tiềm năng của nguyên tố lượng vết, nhưng không phản ánh được tình trạng tự nhiên trong điều kiện đất thực tế.

Để tối ưu hóa quy trình đánh giá, tiêu chuẩn khuyến nghị một cách tiếp cận phân tầng, trong đó các tầng thử nghiệm được thực hiện để có cái nhìn sâu sắc về tính khả dụng của môi trường. Cách tiếp cận này bắt đầu từ việc đo khả năng sử dụng tiềm năng và thực tế, sau đó đánh giá từng bổ sung và điều kiện cụ thể cho từng loại đất và sinh vật.

Tiêu chuẩn này còn chú trọng đến việc đưa ra các thuật ngữ về khả năng sử dụng sinh học, khả năng sử dụng tiềm năng và khả năng môi trường, tạo điều kiện cho việc giao tiếp thống nhất giữa các chuyên gia trong lĩnh vực đánh giá chất lượng đất.

Qua đó, TCVN 13442:2021 không chỉ giúp cải thiện quy trình quản lý đất và các chất ô nhiễm mà còn bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường sống tốt hơn. Tiêu chuẩn này đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện chất lượng đất và hỗ trợ hành động bảo vệ môi trường hiệu quả.