Khi bị thu hồi đất không nên khiếu nại/khởi kiện?

Trả lời:

Vài năm gần đây, cả nước như một đại công trường khổng lồ. Nơi đâu cũng có những dự án đang được triển khai một cách nhanh chóng, thần tốc. Tại Việt Nam, một trong những việc khó khăn nhất khi thực hiện một dự án xây dựng là giải phóng mặt bằng nói chung và bồi thường/hỗ trợ khi thu hồi đất nói riêng. Có lẽ sẽ không bao giờ xảy ra giấc mơ 100% người bị thu hồi đất đều hài lòng, thỏa mãn, hạnh phúc với quyền lợi nhận được. Dù vậy, tôi vẫn có một vài lời khuyên cơ bản dành cho người bị thu hồi đất, với mục tiêu đầu tiên là đảm bảo tối đa quyền lợi của người dân, đồng thời cũng đảm bảo được quyền lợi của nhà nước, đảm bảo được tiến độ dự án và xa hơn là góp một phần giúp ổn định xã hội.

Lưu ý: Mỗi trường hợp bị thu hồi đất đều khác nhau, thậm chí hai nhà cạnh nhau cũng có thể khác nhau hoàn toàn. Đây chỉ là những lời khuyên cơ bản và chung nhất cho người bị thu hồi đất. Để đảm bảo tối đa quyền lợi, người dân cần phải dựa vào nội dung/tài liệu cụ thể của mình.

1. Những việc tuyệt đối không được làm:

- Tuyên truyền sai lệch về chủ trương, chính sách, pháp luật của nhà nước Việt Nam;

- Đưa những thông tin sai sự thật liên quan đến việc thu hồi đất;

- Xúc phạm uy tín, danh dự, nhân phẩm của những người tham gia vào công tác thu hồi đất;

- Có những hành động trực tiếp chống đối lực lượng chức năng khi thực hiện đo đạc, kiểm đếm, cưỡng chế thu hồi … (Ví dụ vụ việc chống đối đoàn công tác thu hồi đất của ông Đoàn Văn Vươn tại Hải Phòng).

2. Những việc không nên làm:

- Sử dụng trái phép hình ảnh của tổ chức, cá nhân tham gia vào công tác thu hồi đất;

- Viết quá nhiều đơn thư không đúng trọng tâm nội dung và gửi quá nhiều nơi không đúng thẩm quyền. Việc này làm tốn công sức của bà con, có thể tốn cả công sức của người được nhận mà không đem lại kết quả tốt;

- Khiếu nại, khởi kiện quyết định thu hồi đất/quyết định phê duyệt dự án. Trong nhiều năm gần đây, lý do, căn cứ, trình tự thủ tục để lập dự án, phê duyệt dự án, ra quyết định thu hồi đất được chính quyền thực hiện cơ bản là đúng và đủ, chuyên nghiệp, bài bản. Rất lâu rồi tôi chưa gặp sai sót nghiêm trọng nào trong quá trình lập dự án, phê duyệt dự án, ra quyết định thu hồi đất. Nếu cố gắng khiếu nại/khởi kiện những quyết định này thường không đem lại kết quả tốt. Khi đòi quyền lợi, bà con cần phải khiếu nại, khởi kiện đối với những quyết định/hành vi khác chứ không phải những quyết định nêu trên;

- Tụ tập đông người, căng băng rôn khẩu hiệu phản đối việc thu hồi đất. Những việc này thường chỉ làm mất thời gian và tiền bạc của bà con mà không đem lại hiệu quả gì. Đấu tranh đòi quyền lợi cần có căn cứ, có kế hoạch, đúng trọng tâm, tránh lãng phí;

- Đọc, xem, nghe những bài viết, video trên mạng liên quan đến thu hồi đất của những người không phải luật sư/chuyên gia về thu hồi đất. Hiện nay tôi thấy có rất nhiều người trên mạng nói sai nghiêm trọng về pháp luật thu hồi đất, và họ chỉ nói cho người nghe sướng tai nhằm mục tiêu tăng tương tác.

3. Những việc nên làm:

- Khi cơ quan nhà nước bàn giao/niêm yết văn bản/giấy tờ thì nên nhận và giữ gìn cẩn thận. Sau này nếu bà con muốn đòi quyền lợi thì phải có căn cứ và những văn bản/giấy tờ này chính là những căn cứ quan trọng đầu tiên của một vụ việc thu hồi đất;

- Nên gặp luật sư/chuyên gia về pháp luật liên quan đến thu hồi đất càng sớm càng tốt. Việc này giúp nâng cao hiểu biết về thu hồi đất, biết nên làm gì, không nên làm gì, cần chuẩn bị gì, quyền lợi dự kiến của mình nhận được là như thế nào;

- Sớm bàn giao mặt bằng cho nhà nước. Những năm gần đây, hầu hết các dự án đều có khoản tiền thưởng cho những người bàn giao mặt bằng sớm. Bàn giao càng sớm tiền thưởng càng nhiều. Khoản tiền thưởng này đôi khi rất lớn. Một khách hàng của tôi trong Nghệ An đã được thưởng gần 1 tỷ đồng do hợp tác tốt khi bàn giao mặt bằng. Và ngay cả khi không bàn giao mặt bằng, nhà nước cũng sẽ tổ chức cưỡng chế. Khi đó chủ đất thì thêm căng thẳng, nhà nước tốn kém nhân lực tiền bạc, xã hội lại bớt ổn định;

- Được bồi thường/hỗ trợ bao nhiêu tiền thì cứ cầm về luôn và ngay, cầm càng sớm càng tốt, cầm về xong không làm gì đem gửi ngân hàng cũng được (ngay cả khi cho rằng nhà nước đã bồi thường/hỗ trợ sai và thiếu). Nếu có căn cứ thì sau này vẫn có thể đòi được quyền lợi. Nếu không cầm tiền sớm thì có thể xảy ra một số trường hợp bất lợi như sau:

+ Tiền của mình không nhận sẽ được chuyển về kho bạc. Sau này thủ tục nhận tiền sẽ phức tạp hơn và không được tính tiền lãi;

+ Vì không có sẵn tiền nên việc di chuyển tài sản, chỗ ở cũng gặp khó khăn. Từ đó kéo theo chất lượng cuộc sống bị suy giảm;

+ (Rất ít khi gặp) Có thể dự án bị hủy, hoãn vì lý do nào đó, đất thì đã bị thu hồi nhưng tiền lại bị đóng băng, chưa thể lấy về được.

- Thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện theo đúng quy định pháp luật và kịp thời. Nếu để quá thời hạn, bà con sẽ mất quyền được đòi lại quyền lợi chính đáng của mình.

4. Những việc cần phải làm:

Cần phối hợp với đoàn công tác thực hiện việc đo đạc, kiểm đếm tài sản trên đất. Về nguyên tắc, đất và tài sản trên đất phải được đo/đếm đủ và chính xác. Khi ký biên bản kiểm đếm đất và tài sản thì phải đọc kĩ xem đã đúng và đủ chưa. Thiếu phần nào thì mai này có thể bị thiệt quyền lợi phần đó. Nếu không phối hợp sẽ bị cưỡng chế kiểm đếm, và có thể đất/tài sản không được ghi nhận đủ trong biên bản kiểm đếm.

Xem thêm: Trình tự, thủ tục thu hồi đất người dân cần nắm rõ

Trên đây là nội dung tư vấn về vấn đề “Khi bị thu hồi đất không nên khiếu nại/khởi kiện?” dựa trên những thông tin mà luật sư đã nhận được. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào liên quan, vui lòng liên hệ 19006192 để được hỗ trợ kịp thời. Xin cảm ơn!