Để giữ chân nhân viên, nhiều công ty đã đưa ra yêu cầu giữ lại bằng gốc của ứng viên trúng tuyển. Việc làm này liệu có vi phạm pháp luật lao động không?
1. Công ty giữ bằng đại học của người lao động bị phạt bao nhiêu tiền?
Theo khoản 1 Điều 17 Bộ luật Lao động 2019, số 45/2019/QH14 có quy định:
Điều 17. Hành vi người sử dụng lao động không được làm khi giao kết, thực hiện hợp đồng lao động
1. Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng, chứng chỉ của người lao động.
...
Theo điểm a khoản 2 Điều 15 Nghị định 283/2026/NĐ-CP quy định:
Điều 15. Vi phạm quy định về giao kết hợp đồng lao động
...
2. Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng đối với người sử dụng lao động có một trong các hành vi sau đây:
a) Giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động;
...
3. Biện pháp khắc phục hậu quả
...
d) Buộc người sử dụng lao động trả lại bản chính giấy tờ tùy thân; văn bằng; chứng chỉ đã giữ của người lao động đối với hành vi vi phạm quy định tại điểm a khoản 2 Điều này;
...
Như vậy, người sử dụng lao động có hành vi giữ bản chính giấy tờ tùy thân, văn bằng hoặc chứng chỉ của người lao động khi giao kết hoặc thực hiện hợp đồng lao động sẽ bị phạt tiền từ 20- 25 triệu đồng.
Lưu ý: Mức phạt tiền quy định đối với các hành vi là mức phạt đối với cá nhân. Mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (khoản 1 Điều 17 Nghị định 283/2026/NĐ-CP).
Do đó, công ty giữ bản chính bằng đại học của người lao động có thể bị phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
Ngoài việc bị phạt tiền, công ty còn bị buộc trả lại bản chính bằng đại học đã giữ cho người lao động.

2. Người lao động có những quyền và nghĩa vụ gì?
Theo Điều 5 Bộ luật Lao động 2019, số 45/2019/QH14, người lao động có các quyền sau đây:
-
Tự do lựa chọn việc làm, nơi làm việc, nghề nghiệp, học nghề và nâng cao trình độ nghề nghiệp; không bị phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động hoặc quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
-
Được hưởng lương phù hợp với trình độ, kỹ năng nghề theo thỏa thuận; được bảo đảm điều kiện làm việc an toàn, vệ sinh lao động, chế độ nghỉ ngơi và các phúc lợi tập thể.
-
Được thành lập, gia nhập và hoạt động trong tổ chức đại diện người lao động, tổ chức nghề nghiệp và các tổ chức khác theo quy định; tham gia đối thoại, thương lượng tập thể và các hoạt động bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
-
Được từ chối làm việc nếu có nguy cơ rõ ràng đe dọa trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe trong quá trình làm việc.
-
Được đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động theo quy định.
-
Được đình công và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh các quyền trên, người lao động phải thực hiện những nghĩa vụ sau:
-
Thực hiện đúng hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể và các thỏa thuận hợp pháp khác.
-
Chấp hành nội quy, kỷ luật lao động và sự quản lý, điều hành, giám sát của người sử dụng lao động.
-
Tuân thủ quy định pháp luật về lao động, việc làm, giáo dục nghề nghiệp, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và an toàn, vệ sinh lao động.
3. Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động?
Theo Điều 8 Bộ luật Lao động 2019, số 45/2019/QH14, các hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực lao động gồm:
-
Phân biệt đối xử trong lao động.
-
Ngược đãi người lao động hoặc cưỡng bức lao động.
-
Quấy rối tình dục tại nơi làm việc.
-
Lợi dụng việc dạy nghề, tập nghề để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc lôi kéo, dụ dỗ, ép buộc người học nghề, người tập nghề tham gia hoạt động trái pháp luật.
-
Sử dụng người lao động chưa qua đào tạo hoặc chưa có chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia đối với những nghề, công việc bắt buộc phải có trình độ đào tạo hoặc chứng chỉ theo quy định.
-
Lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động, tuyển dụng lao động nhằm mục đích mua bán người, bóc lột, cưỡng bức lao động; lợi dụng dịch vụ việc làm hoặc hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng để thực hiện hành vi trái pháp luật.
-
Sử dụng lao động chưa thành niên trái quy định của pháp luật.
Trên đây là thông tin về việc Công ty giữ bằng đại học của người lao động bị phạt bao nhiêu tiền?
RSS