Tranh chấp đất đai sẽ phức tạp hơn nếu không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất, mặc dù phức tạp nhưng pháp luật đất đai vẫn quy định rõ trình tự, cách thức giải quyết.
Lưu ý: Thủ tục dưới đây áp dụng đối với trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau.
Khi xảy ra tranh chấp đất đai thì Nhà nước khuyến khích các bên tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải ở cơ sở.
Căn cứ theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, tranh chấp đất đai phải hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất; nếu không hòa giải thì UBND cấp huyện, cấp tỉnh hoặc Tòa án sẽ không giải quyết khi có yêu cầu.
Thời hạn hòa giải tại UBND cấp xã: Không quá 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu.
Kết quả hòa giải: Hòa giải thành thì kết thúc tranh chấp, nếu hòa giải không thành thì các bên có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân hoặc đề nghị UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết (gọi chung là UBND cấp huyện).
Khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2024 quy định cách thức giải quyết đối với trường hợp tranh chấp mà đất không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất như sau:
“2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:
a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;
b) Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
...;”
Như vậy, đối với tranh chấp mà không có Giấy chứng nhận hoặc một trong những giấy tờ về quyền sử dụng đất thì chọn một trong hai cách giải quyết sau:
1. Khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có đất.
Bước 2: Chủ tịch UBND cấp huyện giao nhiệm vụ cho cơ quan tham mưu.
Bước 3: Giải quyết tranh chấp
Trong thời hạn giải quyết Chủ tịch UBND cấp huyện tổ chức hòa giải:
- Trường hợp hòa giải thành thì kết thúc tranh chấp.
- Trường hợp hòa giải không thành thì ban hành quyết định giải quyết:
+ Nếu đồng ý với quyết định giải quyết thì kết thúc tranh chấp.
+ Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc khởi kiện quyết định giải quyết của Chủ tịch UBND cấp huyện.
Thời hạn giải quyết: Không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ; đối với các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn thì thời gian thực hiện được tăng thêm 10 ngày, trừ thủ tục hòa giải.
Kết luận: Giải quyết tranh chấp đất đai khi không có Giấy chứng nhận hoặc một trong những loại giấy tờ về quyền sử dụng đất thì trước tiên phải hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn; nếu hòa giải không thành thì khởi kiện tại Tòa án hoặc đề nghị UBND cấp huyện giải quyết.
Nếu có vướng mắc khi chuyển mục đích sử dụng đất, bạn đọc vui lòng liên hệ 19006192 để được hỗ trợ nhanh nhất.
Khi sang tên Sổ đỏ thì ngoài việc người bán, tặng cho quyền sử dụng đất phải có đủ điều kiện để thực hiện quyền bán, tặng cho thì có những trường hợp không được sang tên Sổ đỏ vì bên mua, bên nhận tặng cho không được phép.
Theo dõi bài viết để biết hiện nay pháp luật có cho phép mua bán nhà đất bằng giấy viết tay hay không và người dân cần đến đâu để công chứng hợp đồng mua bán nhà đất.
Việc sử dụng đất khai hoang hiện nay vẫn còn tương đối phổ biến. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ các vấn đề pháp lý liên quan đến loại đất này. Trong đó, sử dụng đất khai hoang có bị thu hồi không là câu hỏi mà nhiều người còn thắc mắc.
Khi sử dụng đất người dân nên nắm rõ quy định về thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì đây là căn cứ để khiếu nại, khởi kiện nếu quá hạn mà cơ quan nhà nước không giải quyết.
Mặc dù không phải là thuật ngữ mới lạ nhưng không phải ai cũng hiểu rõ sàn giao dịch bất động sản là gì. Bài viết sau của LuatVietnam sẽ giúp bạn đọc hiểu về sàn giao dịch bất động sản và các vấn đề pháp lý liên quan.
Luật Đất đai sửa đổi có những thay đổi đáng chú ý nào và tác động ra sao đến người dân, doanh nghiệp? Bài viết dưới đây sẽ cung cấp thông tin chi tiết.
Khi mua chung cư, ngoài giá bán, vị trí, diện tích căn hộ chung cư thì một vấn đề được nhiều người dân quan tâm là Giấy chứng nhận. Vậy, khi mua chung cư được cấp Sổ hồng hay Sổ đỏ?
Khi muốn bán nhà đất nhưng không thể tự mình thực hiện thì có quyền lập hợp đồng để ủy quyền cho người khác thực hiện thay. Mẫu hợp đồng ủy quyền bán nhà đất dưới đây gồm các điều khoản ghi nhận sự thỏa thuận của các bên.
Nội dung dưới đây LuatVietnam tổng hợp một số câu hỏi, tình huống được người dùng hỏi trên AI Luật - Trợ lý LuatVietnam.vn trong lĩnh vực đất đai năm 2026