Tranh chấp đất đai sẽ phức tạp hơn nếu không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất, mặc dù phức tạp nhưng pháp luật đất đai vẫn quy định rõ trình tự, cách thức giải quyết.
Lưu ý: Thủ tục dưới đây áp dụng đối với trường hợp tranh chấp giữa hộ gia đình, cá nhân với nhau.
Khi xảy ra tranh chấp đất đai thì Nhà nước khuyến khích các bên tự hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp thông qua hòa giải ở cơ sở.
Căn cứ theo khoản 2 Điều 235 Luật Đất đai 2024, tranh chấp đất đai phải hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn nơi có đất; nếu không hòa giải thì UBND cấp huyện, cấp tỉnh hoặc Tòa án sẽ không giải quyết khi có yêu cầu.
Thời hạn hòa giải tại UBND cấp xã: Không quá 30 ngày, kể từ ngày nhận được đơn yêu cầu.
Kết quả hòa giải: Hòa giải thành thì kết thúc tranh chấp, nếu hòa giải không thành thì các bên có quyền khởi kiện tại Tòa án nhân dân hoặc đề nghị UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết (gọi chung là UBND cấp huyện).
Khoản 2 Điều 236 Luật Đất đai 2024 quy định cách thức giải quyết đối với trường hợp tranh chấp mà đất không có Giấy chứng nhận hoặc giấy tờ về quyền sử dụng đất như sau:
“2. Tranh chấp đất đai mà các bên tranh chấp không có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, Giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại Điều 137 của Luật này thì các bên tranh chấp được lựa chọn một trong hai hình thức giải quyết tranh chấp đất đai theo quy định sau đây:
a) Nộp đơn yêu cầu giải quyết tranh chấp tại Ủy ban nhân dân cấp có thẩm quyền theo quy định tại khoản 3 Điều này;
b) Khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự.
...;”
Như vậy, đối với tranh chấp mà không có Giấy chứng nhận hoặc một trong những giấy tờ về quyền sử dụng đất thì chọn một trong hai cách giải quyết sau:
1. Khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện nơi có đất.
Bước 2: Chủ tịch UBND cấp huyện giao nhiệm vụ cho cơ quan tham mưu.
Bước 3: Giải quyết tranh chấp
Trong thời hạn giải quyết Chủ tịch UBND cấp huyện tổ chức hòa giải:
- Trường hợp hòa giải thành thì kết thúc tranh chấp.
- Trường hợp hòa giải không thành thì ban hành quyết định giải quyết:
+ Nếu đồng ý với quyết định giải quyết thì kết thúc tranh chấp.
+ Nếu không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương hoặc khởi kiện quyết định giải quyết của Chủ tịch UBND cấp huyện.
Thời hạn giải quyết: Không quá 30 ngày kể từ ngày nhận được hồ sơ hợp lệ; đối với các xã miền núi, hải đảo, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn thì thời gian thực hiện được tăng thêm 10 ngày, trừ thủ tục hòa giải.
Kết luận: Giải quyết tranh chấp đất đai khi không có Giấy chứng nhận hoặc một trong những loại giấy tờ về quyền sử dụng đất thì trước tiên phải hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn; nếu hòa giải không thành thì khởi kiện tại Tòa án hoặc đề nghị UBND cấp huyện giải quyết.
Nếu có vướng mắc khi chuyển mục đích sử dụng đất, bạn đọc vui lòng liên hệ 19006192 để được hỗ trợ nhanh nhất.
Theo Quyết định 6302/QĐ-UBND ngày 17/11/2026 của UBND Thành phố Hà Nội, tại CT6 Kiến Hưng, 1.458 căn hộ và 28 nhà ở thấp tầng được tồn tại có điều kiện, 125 căn hộ phải di dời và 10 nhà ở thấp tầng phải di dời, phá dỡ.
Điều kiện về thu nhập là một trong những vấn đề được nhiều người quan tâm khi có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Vậy năm 2026, tổng thu nhập của 2 vợ chồng phải đáp ứng mức nào để đủ điều kiện mua nhà ở xã hội?
Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND của HĐND TP Hà Nội quy định cơ chế, chính sách đặc thù và biện pháp khắc phục hậu quả để xử lý tồn tại, vi phạm về đất đai, trật tự xây dựng tại 12 công trình, dự án trên địa bàn Thành phố.
Ngày 04/11/2026, HĐND TP Hà Nội ban hành Nghị quyết 96/2026/NQ-HĐND của Hà Nội về xử lý vi phạm đất đai, trật tự xây dựng gắn với cải tạo, chỉnh trang đô thị. Nghị quyết có hiệu lực từ 07/11/2026, với những nội dung đáng chú ý sau đây.
Để được cấp Sổ đỏ, người sử dụng đất cần chuẩn bị những giấy tờ gì, thực hiện thủ tục ra sao và phải nộp những khoản chi phí nào? Cùng tìm hiểu quy định về hồ sơ, trình tự thực hiện và các khoản tiền phải nộp khi làm Sổ đỏ.
Việc phá dỡ nhà chung cư phải bảo đảm an toàn, đúng phương án và gắn với việc di dời chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư. Vậy quy trình phá dỡ nhà chung cư năm 2026 được pháp luật quy định như thế nào?
Việc giảm hình phạt đã tuyên được xem xét theo mức độ khắc phục hậu quả thiệt hại và từng trường hợp cụ thể của người bị kết án. Vậy Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn giảm hình phạt đã tuyên đối với người vi phạm đất đai như thế nào?
Khi cha mẹ muốn chuyển nhượng, tặng cho một phần mảnh đất cho con thì phải đề nghị tách thửa đối với phần diện tích đó. Dưới đây là quy định về điều kiện, thủ tục và phí phải nộp khi tách Sổ đỏ cho con.
Khi hậu quả thiệt hại chưa được khắc phục toàn bộ, tỷ lệ đã khắc phục là căn cứ để Tòa án xem xét giảm mức hình phạt. Vậy Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP hướng dẫn giảm mức hình phạt theo tỷ lệ khắc phục thiệt hại khi xét xử vi phạm đất đai thế nào?
Khi cơ quan thuế ban hành thông báo nộp tiền sử dụng đất, người nộp tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo các mốc thời gian cụ thể. Vậy nhận thông báo nộp tiền sử dụng đất thì phải nộp trong bao lâu?