Người dân có những quyền gì khi chung cư hết hạn sử dụng?

Tùy vào tình trạng nhà chung cư khi hết niên hạn sử dụng mà chủ sở hữu chung cư có những quyền khác nhau, cụ thể:

1. Được tiếp tục sử dụng nếu nhà chung cư bảo đảm chất lượng

Khoản 5 Điều 58 Luật Nhà ở 2023 quy định:

Khi nhà chung cư hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế quy định tại khoản 1 Điều này hoặc chưa hết thời hạn sử dụng theo hồ sơ thiết kế nhưng bị hư hỏng, có nguy cơ sập đổ, không bảo đảm an toàn cho chủ sở hữu, người sử dụng nhà chung cư thì Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phải chỉ đạo thực hiện việc kiểm định, đánh giá chất lượng công trình nhà chung cư theo quy định tại Điều 61 của Luật Nhà ở 2023.

Điều 61 Luật Nhà ở 2023 quy định về viểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư như sau:

-Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ đạo cơ quan quản lý nhà ở cấp tỉnh chủ trì, phối hợp với cơ quan chức năng của địa phương và Ủy ban nhân dân cấp huyện nơi có nhà chung cư thực hiện kiểm định, đánh giá chất lượng nhà chung cư được xây dựng trên địa bàn.

Đối với khu chung cư thì thực hiện kiểm định, đánh giá toàn khu trước khi đưa vào kế hoạch cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.

2. Bố trí tái định cư bằng quyền được mua, thuê, thuê mua nhà ở thương mại, nhà ở xã hội hoặc được thanh toán tiền nếu nhà chung cư phải phá dỡ để xây dựng công trình khác

Khoản 1 Điều 48 Luật Nhà ở 2023 quy định các hình thức bố trí nhà ở để phục vụ tái định cư như sau:

- Xây dựng nhà ở theo dự án để bán, cho thuê mua, cho thuê cho người được tái định cư;

3. Tiếp tục có quyền sử dụng đất chung “không thể phân chia”

Điểm a khoản 3 Điều 92 Nghị định 102/2024/NĐ-CP quy định người sở hữu nhà chung cư không chỉ có quyền sở hữu đối với căn hộ của mình mà còn có quyền sử dụng đất chung không thể phân chia đối với những diện tích sau:

- Diện tích đất xây dựng khối nhà chung cư.

- Diện tích làm sân, trồng hoa, cây xanh xung quanh nhà.

- Diện tích đất xây dựng các công trình hạ tầng bên ngoài nhà chung cư nhưng để phục vụ trực tiếp cho nhà chung cư.

Nghĩa là, chủ sở hữu căn hộ chung cư có quyền sử dụng đất chung không thể phân chia cùng với những chủ sở hữu căn hộ chung cư khác trong tòa nhà.

Ví dụ: Tòa nhà A có 100 căn hộ thì chủ sở hữu 100 căn hộ này có chung quyền sử dụng đất đối với diện tích đất xây tòa nhà đó, diện tích làm sân,…

4. Được lo chỗ ở tạm thời hoặc thanh toán tiền để tự lo chỗ ở hoặc tự thỏa thuận về chỗ ở tạm thời trong thời gian cải tạo, xây dựng lại

Khoản 4, khoản 5 Điều 60 Luật Nhà ở 2023 quy định:

- Trường hợp theo quy hoạch được phê duyệt mà tiếp tục xây dựng lại nhà chung cư thì các chủ sở hữu được tái định cư tại chỗ, trừ trường hợp không có nhu cầu.

Trường hợp theo quy hoạch được phê duyệt không tiếp tục xây dựng lại nhà chung cư thì chủ sở hữu được bồi thường bằng tiền hoặc được bố trí tái định cư tại địa điểm khác trên cùng địa bàn xã, phường, thị trấn;

Nếu trên địa bàn cấp xã không có nhà ở phục vụ tái định cư thì được bố trí trên cùng địa bàn cấp huyện, trường hợp trên địa bàn cấp huyện không có nhà ở phục vụ tái định cư thì bố trí trên địa bàn lân cận, trừ trường hợp chủ sở hữu có nhu cầu mua, thuê mua nhà ở xã hội.

Đối với nhà chung cư thuộc tài sản công mà người đang thuê không có nhu cầu tiếp tục thuê sau khi xây dựng lại nhà chung cư thì đại diện chủ sở hữu nhà ở thuộc tài sản công có quyền lựa chọn hình thức bồi thường theo quy định tại khoản 7 Điều 70 của Luật Nhà ở 2023.

Trên đây là bài viết trả lời cho vướng mắc: Người dân có những quyền gì khi chung cư hết hạn sử dụng? Có thể thấy khi chung cư hết niên hạn sử dụng, không bảo đảm chất lượng thì chủ sở hữu không bị "mất trắng". Nếu bạn đọc có vướng mắc hãy gọi đến tổng đài 1900.6192 để được tư vấn.