5+ công việc công chức không được làm (mới nhất)

1. Thành lập, quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã

Theo điểm b khoản 2 Điều 17 Luật Doanh nghiệp 2020, số 59/2020/QH14 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 6 Điều 1 Luật Doanh nghiệp sửa đổi 2025, số 76/2025/QH15 quy định:

Điều 17. Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp

…

2. Tổ chức, cá nhân sau đây không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam:

…

b) Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, trừ trường hợp được thực hiện theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia;

Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, số 36/2018/QH14 quy định người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị không được:

• Thành lập, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã;

• Thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc lĩnh vực mà trước đây mình có trách nhiệm quản lý Nhà nước trong thời hạn nhất định sau khi thôi giữ chức vụ.

Như vậy, công chức đang công tác trong cơ quan Nhà nước không được đứng tên thành lập hoặc tham gia quản lý, điều hành các loại hình doanh nghiệp, hợp tác xã nêu trên.

2. Tham gia bán hàng đa cấp

Theo điểm đ khoản 2 Điều 28 Nghị định 137/2026/NĐ-CP quy định:

Điều 28. Điều kiện đối với người tham gia bán hàng đa cấp

…

2. Doanh nghiệp bán hàng đa cấp không ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với những người thuộc các trường hợp sau:

đ) Cán bộ, công chức theo quy định của pháp luật về cán bộ, công chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân.

Như vậy, cán bộ, công chức thuộc nhóm đối tượng không được ký hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp với doanh nghiệp bán hàng đa cấp theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 28 Nghị định 137/2026/NĐ-CP.

3. Hành nghề luật sư khi đang là công chức

Theo khoản 4 Điều 17 Luật Luật sư 2006, số 65/2006/QH11 được sửa đổi, bổ sung Luật Luật sư sửa đổi 2012, số 20/2012/QH13 quy định:

Điều 17. Cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư

…

4. Người thuộc một trong những trường hợp sau đây thì không được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư:

…

b) Đang là cán bộ, công chức, viên chức; sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân; sĩ quan, hạ sĩ quan, công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân;

…

Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức không thuộc trường hợp được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư.

Trường hợp người đã được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư nhưng sau đó được tuyển dụng, bổ nhiệm làm cán bộ, công chức thì thuộc trường hợp bị thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư theo Điều 18 Luật Luật sư 2006, số 65/2006/QH11 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 9 Điều 1 Luật Luật sư sửa đổi 2012, số 20/2012/QH13.

Do đó, công chức không thể đồng thời hành nghề luật sư.

4. Thành lập, quản lý doanh nghiệp thuộc lĩnh vực trước đây mình quản lý sau khi thôi chức vụ

Theo điểm d khoản 2 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, số 36/2018/QH14 quy định:

Điều 20. Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn

…

2. Người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị không được làm những việc sau đây:

…

d) Thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã thuộc lĩnh vực mà trước đây mình có trách nhiệm quản lý trong thời hạn nhất định theo quy định của Chính phủ;

…

Theo đó, người có chức vụ, quyền hạn sau khi thôi giữ chức vụ không được thành lập, giữ chức danh, chức vụ quản lý, điều hành doanh nghiệp, hợp tác xã thuộc lĩnh vực mà trước đây mình có trách nhiệm quản lý trong thời hạn nhất định.

Thời hạn này được thực hiện theo quy định của Chính phủ đối với từng lĩnh vực quản lý Nhà nước.

5. Góp vốn vào doanh nghiệp thuộc ngành, nghề mình trực tiếp quản lý Nhà nước

Theo khoản 4 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, số 36/2018/QH14 quy định:

Điều 20. Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn

…

4. Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan nhà nước không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước hoặc để vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con kinh doanh trong phạm vi ngành, nghề do người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước.

Theo đó,  người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan Nhà nước không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý Nhà nước.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng đối với việc góp vốn vào doanh nghiệp Nhà nước nắm giữ cổ phần chi phối.

6. Làm tư vấn cho tổ chức, cá nhân về công việc thuộc thẩm quyền giải quyết

Theo điểm c khoản 2 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, số 36/2018/QH14 quy định:

Điều 20. Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn

…

2. Người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị không được làm những việc sau đây:

…

c) Tư vấn cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khác ở trong nước và nước ngoài về công việc có liên quan đến bí mật nhà nước, bí mật công tác, công việc thuộc thẩm quyền giải quyết hoặc tham gia giải quyết;

…

Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức không được làm tư vấn cho doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân khác ở trong nước và nước ngoài về công việc có liên quan đến:

• Bí mật Nhà nước;

• Bí mật công tác;

• Công việc thuộc thẩm quyền giải quyết của mình;

• Công việc mình tham gia giải quyết.

Như vậy, công chức không được sử dụng vị trí công tác, thông tin nội bộ hoặc kinh nghiệm xử lý công việc thuộc phạm vi nhiệm vụ được giao để cung cấp dịch vụ tư vấn cho bên ngoài.

7. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc thông tin có được do vị trí công tác để vụ lợi

Theo Điều 6 và khoản 2 Điều 20 Luật Phòng, chống tham nhũng 2018, người có chức vụ, quyền hạn không được lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hành vi trái pháp luật nhằm vụ lợi; đồng thời không được lợi dụng thông tin có được do vị trí công tác để vụ lợi.

Như vậy, công chức không được sử dụng thông tin nội bộ, thông tin thuộc phạm vi công việc được giao hoặc lợi dụng quyền hạn, điều kiện công tác để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc lợi ích của tổ chức, cá nhân khác.